Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren


Inhoud van de 2e jaargang nr. 10 - juli 2000


Van de redactie: Een brievenbus vol verdriet

Toen ik terugkwam van vakantie was natuurlijk één van de eerste dingen die ik deed het kijken in mijn mailbox. Ik vond een rijk gevulde brievenbus vol met e-mail over onder meer troostmuziek, maar opnieuw ook weer veel brieven gevuld met verdriet. Mijn nog aanwezige vakantiegevoel werd daardoor meteen weer vermengd met gevoelens van medeleven. Zoveel verdriet bij elkaar. Dat is dan het resultaat van het feit dat je ruim vier weken niet in je mailbox hebt gekeken. Dan krijg je alles tegelijk van waar je normaal gesproken gedoseerd een maand over lunt doen.
Maar we zijn weer terug op onze stek en uiteraard ben ik meteen begonnen aan het maken van deze juli-editie.
Onze vakantie is overigens fantastisch verlopen. Voor het eerst na ruim twee jaar heb ik weer samen onbezorgd van een vakantie kunnen genieten en dat is een heel bijzondere en rijke ervaring. Met daarnaast, hoe kan het eigenlijk ook anders, toch weer de dips, de vlagen verdriet door allerlei herinneringen, opgeroepen door emotionele momentopnamen. Door soms simpele gedachtenassociaties.
Mijn partner en ik hebben het allebei zo ervaren. Samen genieten, samen verdriet.

Maar we zijn er op de één of andere manier óók allebei geestelijk sterker uit tevoorschijn gekomen. Omdat we samen ons verdriet beleefden over wat was en samen hebben kunnen lachen om de vrolijke dingen die nu op ons pad kwamen. Ik weet het, nog veel lotgenoten kunnen zich zo'n situatie op dit moment nog niet voorstellen. Dat hoeft ook niet. Maar misschien komt er ooit hopelijk voor hen een moment dat ze hetzelfde mogen ervaren: die wonderlijke niet echt te omschrijven mengeling van geluk en verdriet.

Deze juli-editie komt wel wat later dan gebruikelijk, maar beter laat dan nooit, toch? Jullie reacties zijn weer van harte welkom, net als jullie bijdragen. En mocht je nog met vakantie gaan: probeer er van te genieten, laat het gewoon gebeuren, op welke wijze dan ook!

Bert Vos
hoofdredacteur


De pijn der herinnering

Gisteren opnieuw een grote stap gedaan. Ik ben begonnen, samen met m'n partner, met het opnieuw inrichten van mijn woonkamer. We hadden er samen al voorzichtig over gepraat. Dat we samen opnieuw wilden beginnen.
Mijn kamer is in de loop der jaren uitgegroeid tot een verzamelplaats van allerlei dingen die ik wilde bewaren, maar ook van stof en half verdwenen herinneringen. Nu ik niet meer alleen ben is het logisch, dat je een nieuw begin wilt maken, in veel opzichten.
Niet om de herinneringen aan mijn overleden vrouw zo maar in de prullenbak van de geschiedenis te gooien, want dat is onmogelijk. Ik heb dat in de afgelopen maanden meer dan eens ervaren: het leven dat achter je ligt is onuitwisbaar in je ziel gegrift. Met alle lief en leed. Met steeds terugkomende momenten van felle herinneringen, vlagen van pijn om het verlies van haar met wie je het grootste deel van je leven hebt gedeeld. En dan de onontkoombare tranen.
Mijn vriendin heeft hetzelfde ervaren en zij troost mij zoals ik haar troost op die momenten dat haar de pijn van wat was even plotseling als heftig overvalt.

Maar toch: opnieuw beginnen. Althans: je doet er een poging toe. Voorzichtig veranderen en opruimen. Ik ben nogal een gretige verzamelaar. Kan nooit iets resoluut weggooien. Tijdschriften, krantenknipsels, het ligt allemaal in stapels her en der verspreid. Ook in de woonkamer die oorspronkelijk zeer ruim van opzet was.
Gisteren begon ik enthousiast. Wilde best wel wat meer ruimte om me heen. Ik worstelde me manmoedig door de talrijke stoffige stapels heen en wat ik daarmee meteen deed is me door tal van ,,bewaarde" jaren heen graven. Elk krantenknipsel lezend, wikkend en wegend.

En dan komen de herinneringen, want elk knipsel had die. Het waarom ik het had bewaard. Onderwerpen die nauw verbonden waren met de ziekte van mijn vrouw. Ook door haar verzameld. Krantenknipsels vol hoop ook. En opnieuw kwamen de tranen. Juist toen ik besloot om de knipsels niet langer te bewaren als vergeefse hoop. Als een heftig restant van de pijn die elk knipsel in zich verborg.
Maar gisteren heb ik toch die stap kunnen zetten en een klein deeltje van de pijn, háár pijn, voorzichtig kunnen verwijderen. Ik kon me daarbij gelukkig koesteren in de warmte en het begrip van mijn vriendin. Zonder haar zou ik het niet hebben gered. Samen beleefden we de pijn op weg naar een nieuw leven vol hoop.

Bert


Dit is het verhaal van Monique Klaverweide. Zij vertelt in deze, de vorige en de komende edities van de Draaikolk op een indringende manier over haar emoties, haar gevoelens vanaf het moment dat agenten aan haar deur stonden om te vertellen dat haar man was verongelukt. Blaka Rosoe (Zwarte Roos). Een verhaal over het aanvankelijke ongeloof, de verbijstering, de verdoving. Over het verdriet en de pijn om het enorme gemis. Een verhaal, waarin velen van ons zich zullen kunnen herkennen. En er juist door die herkenning -naar ik hoop- toch ook een beetje troost uit kunnen putten.

Blaka Rosoe (6): Het leven gaat verder…

Zo goed als ik mij had voorbereid op de heenreis, zo slecht ben ik voorbereid op mijn thuiskomst. Terug in de harde realiteit, in een leeg huis.
En waar de bedrijfsarts mij maanden eerder al voorzichtig voor had gewaarschuwd gebeurt nu: "de klap" dient zich aan. Niets meer om naar uit te kijken. De toekomst een groot zwart gat. Hoe moet ik nu verder met mijn leven, zonder hem?

De afgelopen maanden ben ik omringd geweest door veel lieve mensen. En ik was dankbaar voor de afleiding en de liefde die ik heb gevoeld maar nu wil ik mijn privacy weer terug. De touwtjes weer in eigen handen.
Gedurende twee weken verbreek ik het contact met de buitenwereld. De enige voor wie ik een uitzondering maak is mijn vriendin. De telefoon rinkelt onophoudelijk. Iedereen wil weten hoe het nu na al die weken met me gaat. Maar ik neem niet op. Ik heb tijd nodig om alles op een rijtje te zetten. Nu de pijn en het gemis er eindelijk in volle hevigheid zijn wil ik het ook voelen. Er doorheen gaan. Ik lees veel, luister naar muziek en probeer mij geestelijk voor te bereiden op de eerste maandag na thuiskomst: Eric's geboortedag…

Er volgen nog diverse pijnlijke "eerste keren" zonder hem: mijn verjaardag, onze trouwdag en alle "feestdagen" van december. Steeds opnieuw zie ik er als een berg tegenop. Naarmate de dag nadert bouwt de spanning zich in mij op en trek ik mij meer en meer in mezelf terug. En de dag zelf: die valt dan meestal wel mee. Dankzij de steun van mijn vriendin die keer op keer vrij neemt om er die moeilijke dagen voor me te zijn.
Steeds opnieuw moet ik mij ertoe zetten om "gewoon" naar alle verjaardagen van familie en vrienden te gaan. Ik doe het toch want als ik het nú niet doe dan sta ik volgend jaar weer voor hetzelfde dilemma. En na afloop ben ik steeds weer een beetje trots op mezelf. Opnieuw een kleine overwinning. Een stapje verder.
Ja, mijn verjaardag heb ik dit keer wél overgeslagen. Ik kon het niet opbrengen om bezoek te ontvangen. Samen met mijn vriendin ben ik de hele dag naar een beautyfarm geweest en we hebben ons daar lekker laten verwennen. Ik heb geprobeerd om er een ontspannen dag van te maken met voldoende tijd om te praten maar ook om te denken, aan hem.

Monique Klaverweide - juli 2000


Gedichten

Een plek als alle plekken

Het was een dorp als alle dorpen
Met de platanen op het plein
Het was een terras als alle terrassen
Plastic stoelen, vuile vegen op het tafelblad

Het was een streek als vele streken
warme wind liet de cypressen buigen
Met pijnbomen langs het strand
dat nu nog leeg, verlaten was

Het was een dag als vele zomerdagen
Hitte liet het asfalt geurend zinderen
De torenklok slaat dubbel de hele uren
tijd is hier niet aanwezig

Ik rij over een weg als alle wegen
en voel de tranen komen
De man van de tolweg zegt ,,Au revoir"
De plek blijft achter: slechts een herinnering

Het was een plek als alle plekken
Maar ik was er ooit geweest,
met haar

Bert Vos
juni 2000

Strand

We liepen samen op het strand
de branding brandde zacht
De maan, versluierd achter wolkenflarden
dubbele gevoelen in de vroege nacht

We zaten samen op het strand
en de branding rolde ruisend woelend
op het nog steeds warme zand
als de herinneringen die ons overspoelden

We zaten samen op het strand, voorbij de dag
ons koesterend aan de armenwarmte
Twee droeve mensenkinderen, aan het
begin van een nieuwe lach

Twee eenzame meeuwen
vlogen over ons heen
Geluidloos

Bert Vos
4 juni 2000


Telefonische enquêtes

Ik ben vreselijk kwaad. Kwaad op al die telefonische enquêteurs en enquêtrices van:
· banken die willen praten over de overwaarde van het huis
· KPN die wil praten over een ISDN-aansluiting
· verzekeringsmaatschappijen die het hebben over het WAO-gat en over levensverzekeringen

Al deze mensen vragen of ze de heer C.J. van Veen aan de telefoon kunnen krijgen. De eerste paar keer heb ik heel beleefd uitgelegd dat de heer Van Veen al enige tijd geleden is overleden en dat ze hun vragen maar aan mij moeten stellen en dat ze hun databestanden moeten updaten. Geen enkel woord van excuus, geen enkel begrip voor de situatie. Wel nee!! Niets van dat alles. Eén keer werd zelfs de hoorn op de haak gegooid.

Maar nu, ruim anderhalfjaar na het overlijden van Cees en mede door het volgen van de cursus "van boosheid naar positieve kracht" ben ik al stukken weerbaarder geworden.
Mijn boosheid en verdriet slik ik niet meer in, maar gaat direct naar de persoon die ik aan de telefoon heb. Ze krijgen van mij de wind van voren.
Ik vraag eerst beleefd hoe ze heten en of ze hun naam even willen spellen en van welk bedrijf ze precies zijn. Dit duurt altijd een paar minuten want ik versta en begrijp ze natuurlijk niet in een keer. Voor hen zijn dit kostbare minuten, maar ja, ze denken nog steeds dat ik een potentiële klant ben. Dus ze beantwoorden mijn vragen heel beleefd.
Dan vraag ik hoe ze aan hun gegevens komen. Ook daar krijg ik een beleefd, maar voor mij natuurlijk onvoldoende, antwoord op. Goed, ik vraag verder. Na wat heen en weer gepraat vraag ik of ze weten hoe oud hun databestand is. Wel, 99% zegt dat het een zeer recentelijk bestand is. Mijn volgende vraag is dan natuurlijk of ze wel de juiste gegevens hebben. Ook daar antwoord 99% op dat ze inderdaad de juiste gegevens hebben.

Dat is voor mij het moment suprème , dan sla ik toe…

Ik zeg dan met mijn allerzoetste stem dat ze een stelletje stomkoppen zijn omdat:
1. Hun bestand zeker ouder is dan anderhalfjaar
2. Ze bijzonder onzorgvuldig omgaan met vertrouwelijke gegevens
3. Niemand het eeuwige leven heeft
4. De persoon waar ze naar vragen inderdaad mijn man is, maar dat hij 9 december 1998 is overleden

Vervolgens is het vaak stil aan de andere kant van de lijn. Sommige mensen schrikken. En dat doet me goed. Ik geniet daar van. Mijn wraak is bitterzoet!
Na enkele seconden vraag ik of er iets is, of ze nog wat willen zeggen, of ze misschien hun excuses willen aanbieden. Vervolgens deel ik ze mede dat ik voortaan verstoken wil blijven van dit soort 'gesprekken'.

Als toetje geef ik altijd gratis en helemaal voor niets een uitstekend advies van hoog niveau.
1. Rapporteer deze blunder aan de leidinggevende dan wordt er misschien ooit nog eens iets aan gedaan
2. Niet bellen als je niet weet of de gegevens juist zijn.

Het doet namelijk pijn om te horen dat je man nu in aanmerking komt voor een aanvulling op zijn pensioen of dat het nu tijd is om te genieten van de overwaarde van het huis.

Agnes


Troostmuziek (3)

Al een paar keer heb ik mijzelf afgevraagd waarom ik nog steeds geen stukje heb geschreven over dit onderwerp, want dat muziek van grote invloed is op de verwerking van het verlies van mijn man heb ik van begin af aan ervaren.

Muziek heeft namelijk altijd al een belangrijke plaats in onze relatie ingenomen. Van het luisteren naar muziek en het zo nu en dan bijwonen van concerten hebben wij samen veel genoten. Het was dan ook zijn voornaamste hobby. Hij verdiepte zich in alles op dit terrein. Ook al kon hij niet de rust opbrengen om een boek te lezen, voor het keer op keer uitpluizen van stapels tijdschriften op het gebied van muziek en geluidsapparatuur kon hij wél het geduld opbrengen. Hij had ettelijke jaargangen bewaard waar hij telkens opnieuw naar teruggreep en die dan ook beslist niet van hem weggegooid mochten worden. Uiteindelijk heb ik dit wél met pijn in mijn hart en met enig schuldgevoel gedaan. Maar wat moest ik er nu nog mee....?
En in de huiskamer staan twee joekels van luidsprekers waar ik niet altijd even blij mee ben geweest. Na een verhuizing moesten deze bakbeesten van hem als eerste op een dusdanige plek worden neergezet dat de akoestiek het beste tot zijn recht kon komen. Pas dáárna kon de rest van het meubilair er omheen gerangschikt worden. Een huis met een zo vierkant mogelijke huiskamer was zijn ideaal en die hebben we uiteindelijk ook gevonden. Menig uurtje hebben wij zo samen op de bank doorgebracht genietend van de muziek en van elkaar.

Na zijn plotselinge dood liet ik net als altijd muziek door het huis klinken. Het leek haast wel alsof ik hem hierdoor zo dicht mogelijk bij mij wilde houden. We hadden immers sámen naar deze muziek geluisterd... Ik herinner mij nog het ontroerde gezicht van mijn vader toen hij voor het eerst weer, maar nu bij mij alleen, op bezoek kwam. "O, je hebt de muziek aan" zei hij verbaasd, waarop ik ietwat vinnig reageerde met: "waarom niet"? En verder heb ik hieraan geen woorden vuil willen maken.
Maar tóch, al bij het uitzoeken van de muziek voor de crematieplechtigheid voelde ik in mij ten aanzien van muziek een verandering optreden. Het deed zo'n ontzettende pijn om nu alléén naar onze muziek te moeten luisteren en dit niet meer sámen te kunnen delen.
Voor het eerst voelde ik dat ik op een andere manier dan vroeger - door met name de teksten - werd geraakt. Als ik de moed zou hebben dan zou ik in feite de hele collectie opnieuw moeten afspelen om deze als het ware met andere oren te beluisteren. Ik heb gekozen voor liedjes die ik weliswaar toch al mooi had gevonden maar waarvan de teksten nu ineens zo op mijn nieuwe leven zonder hem van toepassing waren dat het leek alsof ze speciaal voor míj waren geschreven. De woorden hadden nu een andere betekenis voor mij dan voorheen.

In de maanden die volgden had ik veel moeite om mijn verdriet te kunnen uiten. Dit baarde mij zorgen omdat ik toen nog niet wist dat ik feitelijk nog in shock was. Dat het nog maanden zou duren voordat de (natuurlijke) verdoving langzaam zou uitwerken. Wat ik dan deed was het opzetten van een liefdesliedje uit onze verzameling. Achteraf gezien leek het haast wel een vorm van zelfkastijding maar het hielp, weliswaar de ene keer wat beter dan de andere keer. Liggend voor het raam, in de nieuwe luie ligstoel die wij samen hadden uitgekozen voor ons nieuwe huis, liet ik de woorden over 'verloren liefdes' urenlang tot mij doordringen. Zo probeerde ik te beseffen wat er nu precies gebeurd was. Hoe het toch mogelijk was dat hij zo ineens uit mijn leven was weggerukt. En ik probeerde mij een voorstelling te maken van mijn verdere leven zonder hem.

Maar nu, een jaar later, dient zich blijkbaar weer een nieuwe fase in mijn verwerking aan want nu kan ik muziek dus even niet verdragen en is het stil in huis. Af en toe doe ik nog wel een poging, want de drang blijft, maar ik krijg daar dan meteen spijt van. Ik laat het maar even zo.
Zo viel het mij onlangs op dat ik tijdens het boodschappen doen toch wel vaak werd overvallen door gevoelens van weemoed. Ik begreep maar niet hoe dit kwam. Totdat het opeens tot mij doordrong: er speelde zachtjes muziek op de achtergrond. Eén van onze CD's....

Ja, muziek speelt een grote rol in mijn rouwverwerking. Maar naar mijn gevoel heb ik het voornamelijk "gebruikt" om in contact te komen met de pijn van het gemis waar ik (onbewust) soms tóch voor weg wil lopen. Maar of dit betekent dat ik er ook "troost" uit heb kunnen putten weet ik eigenlijk niet zo goed, want hoe kan iets dat (mij) pijn doet "troost" bieden? vraag ik mijzelf dan af.
Hoe dan ook, ik vertrouw erop dat er wel weer een tijd zal komen dat muziek mij écht zal kunnen troosten. En dat ik dan ook voor het eerst weer zal kunnen luisteren naar onze verzameling uit onze tijd samen. En ik hoop dat het mij dan zonder al te veel pijn zal terugvoeren naar de geweldige tijd die wij samen hebben gehad.

Monique Klaverweide


EHBO

Al drie jaar doe ik op m'n werk mee aan de cursus "bedrijfshulpverlener". Op de een of andere manier is dit altijd een onderwerp waar mensen de spot mee drijven. Er worden geintjes gemaakt en mensen doen net of ze stikken of neervallen. Voor mij erg confronterend. Na ruim een jaar hebben ze niet meer zo door dat alles wat met EHBO en ambulances te maken heeft mij doet herinneren aan de beelden van toen mijn vriend overleed. Vorig jaar heb ik daarom ook niet met de cursus meegedaan. Reanimeren, al is het op een pop, nee dat kon ik niet. Dit jaar moest ik wel meedoen, anders verviel m'n diploma. En ik wil het toch goed onder de knie krijgen, ik was toen al "blij" dat ik in ieder geval wist wat ik moest doen al konden we verder weinig doen.

's Morgens begint het dan al. Ik ben al wat huilerig omdat ik weet dat die beelden van toen mijn vriend overleed weer terugkomen. Toen er nagespeeld werd dat er iemand echt niet goed werd kon ik me niet meer goed houden. Ik bleef als verstijfd op m'n stoel zitten en staarde alleen naar die man die daar (zogenaamd) stikkend binnen kwam. Ik kon niks doen. Uiteindelijk toen er wat mensen naar toe liepen, kwamen de tranen en rende ik naar buiten. Achteraf hoorde ik dat heel veel mensen op de cursus er echt moeite mee hadden. Die man speelde zo levensecht. Daarna heb ik altijd wat dagen nodig om "weer bij te komen". Want dit deel verwerk je gewoon nooit meer. Die beelden zullen altijd blijven en me koude rillingen bezorgen. Ik ben er nu weer een jaar vanaf. Nu maar hopen dat 't het volgend jaar iets beter gaat.

Patricia Bijmans


Gedachtekronkels (5)
van Agnes van Veen

De vervoegingen van het werkwoord 'rouwen'
Ik rouw
Jij rouwt
Wij rouwen
Komt er ooit een: "ik heb gerouwd"?

Jarig
50 jaar zijn lijkt me leuk
50 worden is een ramp!
Het 'feest' kan me gestolen worden.

Concentratie
Verlies van concentratie heeft ook voordelen
Leuke boeken lees je gewoon nog een keer

Energie
Sterk zijn kost energie
Ik word er bekaf van
Vanaf NU zeg ik gewoon dat ik moe ben.


 

Boekbespreking: "Beyond. Over de grens van leven en dood" - Kraalingen, Elleke van

Uitgeverij Ankh-Hermes, Deventer 2000, ISBN 90 202 8215 8, 184 blz.

Elleke van Kraalingen is psychologe/healer en (gescheiden) moeder van drie kinderen. Sinds anderhalf jaar heeft zij een relatie op afstand met haar Noorse vriend/arts Hermod. Na hun eerste ontmoeting hebben zij elkaar over de telefoon heel goed leren kennen en inmiddels een speciale vriendschap opgebouwd. Tussentijds proberen zij elkaar over en weer zo vaak mogelijk te zien. Ze besluiten om samen op (werk)vakantie te gaan naar Jamaica.

Zij is op zoek naar haar 'innerlijke parel': het loslaten van angsten en het "durven zijn". Opmerkelijk is dat zij al vanaf haar kindertijd de angst heeft gehad om rond haar dertigste jaar haar partner te zullen verliezen.
Hij heeft zijn hele leven moeite gehad met verbondenheid in intieme relaties. Ondanks zijn groeiende liefde voor haar is de verantwoordelijkheid en gecompliceerdheid van het aangaan van vier relaties tegelijk beangstigend voor hem. Verder worstelt hij constant met het leven. Hij heeft moeite met het accepteren van het leed op aarde en de zin of onzin van het bestaan.
Ondanks dat zij beiden zo tegengesteld zijn in hun levenshouding zijn ze als twee complementaire helften tóch met dezelfde essentie bezig. En dat is wat hun relatie zo bijzonder maakt.

Tijdens de vakantie verdiept hun liefde voor elkaar zich verder. Hij verliest zijn bindingsangst en voor het eerst voelt hij dat hij wil leven. Zij vindt haar parel en de parel in hun liefde. Voorzichtig maken ze plannen voor een gezamenlijke toekomst en zelfs voor het krijgen van een kind van hun beiden.
Maar dan op de laatste dag van hun vakantie wordt Harmod doodgereden door een auto. Terwijl zij naast hem neerknielt wordt iets in haar gewaar dat iets, zijn ziel, zijn essentie zich terugtrekt uit zijn lichaam. Hoe zijn gezicht iets vredigs krijgt. En terwijl zij zijn lichaam aanraakt, koestert, probeert te bevatten wat er is gebeurd, is een ander deel van haar zich bewust van zijn aanwezigheid, naast haar, achter haar, om haar heen, haar koesterend en zelf óók verbijsterd. En die constante aanwezigheid van Harmod zal niet meer verdwijnen.
Ondanks de shocktoestand waarin ze verkeert treft zij 'op de automatische piloot' alle voorbereidingen voor het overbrengen van zijn lichaam naar zijn geboorteland Noorwegen. Ze wordt uitvoerig ondervraagd over de toedracht van het ongeluk en ze is aanwezig bij de reconstructie van het ongeluk en (vrijwillig uit respect voor zijn lichaam) bij de noodzakelijke autopsie.

In de maanden die volgen blijft Hermod echter bij haar. Sámen verwerken zij hetgeen gebeurd is. Tijdens haar dagelijkse meditaties laat zij zich aanvankelijk door hem maar al te graag uit haar lichaam trekken om zo bij hem te kunnen zijn. Hij neemt haar mee en laat haar ervaren hoe het universum over de grens van leven en dood eruit ziet. Daar waar er geen dood, geen tijd is, alleen realiteit. Hun relatie zet zich voort in een andere realiteit, in tijdloosheid. Zo verblijft ze afwisselend in twee 'werelden': het aardse leven waarin ze verscheurd wordt door de pijn van het verdriet en het gemis en de wereld 'beyond' waar Hermod is en haar zo nu en dan mee naartoe neemt.
Naast de gevoelens van pijn, wanhoop en verbijstering die zij zo herkenbaar beschrijft vertelt Elleke hoe zij samen langzaam maar zeker de dood verwerken en hoe zij tot het inzicht komt dat zij op aarde tóch weer zonder hem verder moet. De uittredingen uit haar lichaam nemen vervolgens geleidelijk af. En zo wordt met iedere stap in haar verwerkingsproces Hermod óók bevrijd.
Na een half jaar zijn er de eerste tekenen van nieuwe levensvreugde. Er is iets geheeld. Ze voelt zich een ander mens, getransformeerd door alle ervaringen. Ze is terug van weggeweest maar moet zich helemaal opnieuw orienteren op het leven. Het leven heeft andere waarden en perspectieven gekregen. Nog steeds wil ze het liefst bij hem zijn en haar verdriet om het gemis van hem als levenspartner is niet weg, maar de wil om te leven, de vreugde om het leven is terug. De wens om bij hem te zijn is niet meer per sé een equivalent van willen sterven. Het betekent in liefde, in eenheid willen zijn. Ze is tot de slotsom gekomen dat de liefde die haar nu doordringt alleen maar tot uitdrukking kan komen in haar manier van léven. Ze vindt het niet alleen háár maar een ieders taak om de schoonheid van het universum te leven en uit te drukken. Dit heeft te maken met een kwaliteit van "zijn". De manier waarop we dat vormgeven is voor ieder individu uniek. Er treedt bij haar een rust en sereniteit op die ze nog nooit eerder heeft ervaren. Het feit dat er geen moetens, geen angsten, geen onzekerheid, geen wensen, geen verlangens meer zijn. De kracht die zij uit hun liefde haalt. En ze voelt dankbaarheid, want wat er is geweest is goed geweest.
En wat betreft haar grootste onzekerheid: dat ze nooit zal weten hoe hun leven hier op aarde verder verlopen zou zijn, komt ze meer en meer tot de acceptatie dat ze dit nooit zal weten. En dat dit ook niet relevant is. Het was goed en het is goed tussen hen. Er is iemand in het universum van wie zij volledig houd en die volledig van haar houdt. De beste manier om hun liefde te eren ziet zij in deze te léven. Ze houdt van hem in tijdloosheid en gaat verder. Ze neemt geen afscheid want er is geen afscheid, maar een volgende stap op het pad naar het onbekende. Het bestaan 'beyond': over de grens van leven en dood.

Een mooi boek over een bijzondere zielsverwantschap tussen twee mensen dat op aarde door de dood abrupt ophoudt te bestaan maar dat in het leven ná de dood gezamenlijk wordt voortgezet en uiteindelijk verwerkt.
Interessant om te lezen hoe het leven ná de dood er uit zou kunnen zien.

Monique Klaverweide


Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren