Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren


Inhoud van de 1e jaargang nr. 11 - augustus 1999


Van de redactie: Slapeloze nachten

In de afgelopen maand hebben weer ettelijke lotgenoten en ook anderen De Draaikolk bezocht. Het is altijd weer verrassend als je ontdekt dat ze nou juist die ene webplek hebben kunnen vinden, terwijl dat bepaald geen makkie is, ook al probeer ik steeds "verfijnder" allerlei zoekmachines te verleiden deze webplek op te nemen in hun gigantische en vaak ook nogal rommelige databases met tal van dubbele links. En natuurlijk, het maken van een webplek vereist bovendien de nodige kennis om je te "laten vinden". HTML-codes zijn bovendien niet mijn sterkste punt. Ik vind die meer op wiskundige formules lijken en daar ben ik helemaal slecht in…

Eerlijk gezegd ben ik pas sinds kort daar echt meer mee bezig, want ik vond tot nu toe het maandelijks maken van een nieuwe Draaikolk-editie net een tikkeltje belangrijker. En mijn vrije tijd is natuurlijk niet onbeperkt. Voor je het weet zit je tot diep in de nacht achter je computer en ben je de volgende dag een slaperige computerfreak, door je collega's meewarig bekeken. ,,Het gaat zeker niet zo goed vandaag?"vragen ze dan heel meelevend. Of: ,,Weer niet goed kunnen slapen, vannacht?" Ik knik dan maar wat, want om ze nou te vertellen dat je vannacht zo druk bent geweest, nou nee. Ook al overkomt het me ook regelmatig dat ik vroeg naar bed ga en de bevrijdende slaap maar niet wil komen. Dat mijn gedachten dan letterlijk een ,,draaikolk" zijn.Voor de rest heb ik niet echt te klagen en dat doe ik dan ook niet. Ik leef de dag nog steeds alsof het "m'n laatste is om blij te zijn" en dat werkt bij mij meestal redelijk goed.

De augustus-editie van De Draaikolk is min of meer een vakantie-nummer. Niet wat de inhoud betreft, integendeel eigenlijk, maar omdat ik nu zelf vakantie heb en niet zeker weet of ik op tijd de september-editie kan realiseren. Zeker weet ik het nog niet, maar die september-editie kan dus eventjes op zich laten wachten, ook al blijf ik dit jaar maar eens gewoon thuis. Eventjes een pas op de plaats. Het is maar dat je het weet. Nieuw is min of meer het Gastenboek op de hoofdpagina. Voor wie e-mailen net even teveel werk is en snel even een reactie wil geven. Doen!
En voor de rest: sterkte gewenst met jouw onvermijdelijke dips, slapeloosheid, met jouw pijn en verdriet. Het slijt wel, zeggen zij die het denken te weten. Nou, mooi niet dus. Hooguit een beetje.
In gedachten ben ik bij jullie allemaal.

Bert Vos, redactie De Draaikolk.


Is er leven na de dood?

Is er leven na de dood? Als we een vorig jaar gehouden reclame- campagne van een uitvaartfirma moeten geloven, is er wèl koffie. Een bakkie troost, zullen ze dat wel noemen.
En Freek de Jonge wist met die allesomvattende vraag zowaar ooit een hit te scoren. Wie lacht niet die de mens beziet?
Je blijft elke dag wel lachen in je verdriet. En dat is maar goed ook, want dat schijnt goed te zijn voor je welzijn. ,,Je moet één keer per dag gelachen hebben,"zeggen ze wel eens, ,,en dan is je dag al goed". Lachen door je tranen heen.

Is er leven na de dood? Dat is een vraag, waarover allerlei rare vogels allerlei rare ideeën op na houden en daar dan ook heilig in geloven. Van mij mogen ze. Waarom niet? Want ik denk daar natuurlijk ook zelf over na. Anders dan die genoemde vogels die zeggen die ene echte waarheid te bezitten, maar toch: ik denk er over na. Al jaren.
Je kunt je daar van alles bij voorstellen. Ik heb eigenlijk één, voor mijn leven belangrijke, hypothese: Als er geen leven na de dood zou bestaan, waarom leven we dan eigenlijk? Wat is dan de zin van het leven? En omdat ik vind dat het leven op zich zinvol kan zijn, denk ik dat het leven na de dood dat ook is, kan zijn. Alles in ons heelal heeft naar mijn gevoel een doel. Niets is doelloos, zinloos. Niets kan zinloos zijn, ook al hebben we dat gevoel wel eens. Zeker op het moment dat je partner zo maar uit jouw leven wordt weggerukt. Want dat kun je niet begrijpen. Op zo'n moment - en heel lang daarna- vind je niks meer zin hebben, ook je eigen leven niet. En je krijgt zeker geen antwoord op die alles overheersende vraag: waarom?

Als het leven echt een toevalligheid zou zijn, een gril van moeder natuur, dan is dat wel een erg knappe toevalligheid. Toch? Zo knap en ingewikkeld dat de meest vooraanstaande wetenschappers de grootst mogelijke moeite hebben om het leven ook maar voor één honderdste procent te kunnen doorgronden. Zo ingewikkeld, dat ze nog steeds niet in staat zijn om mensen te genezen, die nu onherroepelijk dood gaan aan kanker, aids en andere gevaarlijke en vaak ongeneeslijke (virus-)ziekten.

Er zijn mensen die veel troost putten uit het geloof, of dat nu het christelijk geloof is, dat van de islam, het boeddhisme, het Joodse of een andere religie. Dat mag, ook al zijn er ook even zoveel mensen, die dáár juist niet in geloven. Ook dat mag.
Maar wat je ook gelooft, hou jezelf steeds voor ogen dat het leven niet zinloos is en de dood ook niet. De ziel van hen die sterven, met daarin samengebald de in het leven verworven kennis en wijsheid van goed en kwaad, keert naar mijn gevoel terug naar de kern van alles. Je kunt die kern God noemen, of Allah, of het anders benoemen. Het maakt eigenlijk niet uit. Waar het om gaat is, dat het leven van jouw en mijn gestorven partner niet zinloos is geweest, en misschien nu deel uitmaakt van een groter geheel. Dat te geloven kan troostrijk zijn.
En mocht het onverhoopt zo zijn dat er echt niets is na de dood, dan toch heeft het leven van je partner ongelooflijk veel zin gehad. Want waarom anders zou je je partner dan nu zo ontzettend missen en nu zoveel pijn en verdriet hebben? (V.)


Gedichten van Bert Vos

Vierbaans…

Je liep ineens zo maar alleen
op die brede vierbaansweg
van je gedeelde leven
De file is eindelijk opgelost

De wegversmalling
die je moeizaam nam
was lastig
maar eigenlijk meer kort
en zo ontzettend heftig

Je loopt nu alleen
op het smalle bergpad
langs die diepe kloof
en verlangt terug naar de
file op de vierbaansweg,
samen.

V.
juni 1999

 

Rouw

Je hebt verdriet, je rouwt
om wat je plotseling hebt verloren
Je huilt eenzame tranen en gek,
niemand die je daarbij komt storen

Je hebt verdriet, je rouwt
en wilt er erg graag over praten
Maar je woorden verwaaien in de wind
en niemand heeft dat in de gaten

Je hebt verdriet, je rouwt
ook al is het alweer lang geleden
Je vrienden snappen het niet meer
en hebben je al jaren lang gemeden

Je hebt verdriet, je rouwt
Dat mag hoor, zeggen ze, dat is zelfs goed,
maar nooit moet je dan vergeten
dat je in dit leven ook weer verder moet
Je hebt verdriet, je rouwt

want vergeten kun je het niet
En waarom zou je ook,
want het is toch, welbeschouwd,
je eigen, onbeschrijflijk,
voor anderen onbegrijplijk verdriet?

V.
juni 1999


De stilte van een warme zomerzon.

Schijnt de zon, is de temperatuur tot bijna tropische hoogte gestegen, en dan overkomt je dat ineens: een forse dip. De straat waarin je woont ligt er vrijwel verlaten bij. Veel van je buren zijn op vakantie. Zelfs de honden in de buurt zijn gestopt met blaffen en de poes van de buren ligt behaaglijk ontspannen in de hete zon te bakken op het tuinterras.

Stilte.

Ik loop loom door het huis, eigenlijk een beetje doelloos. Ik denk er aan om iets te gaan doen. Wees actief! Ga zwemmen of zo. Maar ik heb de puf niet om er aan te beginnen, afgezien nog van wat handicaps waar ik sinds enige tijd mee ben opgezadeld waardoor het zwemmen op zich voor mij een hele operatie zou zijn.
Stilte.

Ik ga op het balkon zitten in één van de twee al dagen geleden daar neergezette comfortabele tuinstoelen. In de schaduw van het nog maar een paar jaar geleden door mijn vrouw uitgezochte zonnescherm. Alleen. Ik blader door de krant, pak dan wat tijdschriften die nog gelezen moeten worden en leg ze weer weg. Mijn geest is leeg en toch ook weer overvol. Ik voel me opeens zeldzaam alleen.

Stilte.

Ik denk er aan om de telefoon te pakken en zo maar iemand te bellen, iemand uit mijn vriendenkring misschien. Maar die zitten natuurlijk allemaal ergens lekker buiten te genieten. Met z'n tweeën. Zou ik waarschijnlijk ook doen. Krijg ik dus een voicemailstem aan de lijn en daaraan kan ik niks kwijt wat de moeite waard zou kunnen zijn. Gaan wandelen dan? In je eentje in de warmte? Ach, das niks.

Stilte.

Een luidruchtige motor verscheurt heel even die stilte. Twee gehelmde sportievelingen rijden voorbij. Zij achterop met haar armen om zijn lichaam geklemd. De hond van de buren begint, opgeschrikt door het lawaai, even te blaffen. De poes in de zon verlegt loom haar pootjes en sluit haar ogen weer.

Opnieuw stilte.

Ik loop naar mijn computer en schrijf dit stukje. Zo maar een gedachte op een eenzame, warme zomermiddag. Het helpt een beetje. Maar niet genoeg. Het zal nooit genoeg kunnen helpen als je je zo eenzaam voelt en je geest overloopt van gevoelens, emoties. Vol herinneringen aan toen je gewoon met z'n tweeën ging wandelen in het bos of de koelte zocht van een meer. Of op vakantie in de warme avondzon van de Provençe genoot van een dooltocht door een verlaten kloosterruïne.
De deur van mijn geest blijft -net als die oude kloosterdeur- even gesloten.

De stilte is nu oorverdovend. (V. )


Digitale brieven...

Niets is zo belangrijk dan gewoon praten met mensen die je lief zijn. Met mensen die je begrijpen en die open staan voor wat jij denkt en voelt. Soms denk je dat die mensen zeldzaam zijn geworden en dan opeens ontdek je, dat zij er toch gewoon zijn als je ze nodig hebt. Of je op het juiste moment een brief of mooie kaart sturen. Ik betrap me er tegenwoordig op dat ik 's morgens als allereerste handeling naar de brievenbus loop, maar helaas de PTT is wat stram geworden en heeft veel meer tijd nodig om de post te bezorgen.

En nu is er dus internet. De postkoets vervangen door een supersonische straaljager. Is dat echt een verbetering? Nee. Daarover kun je kort zijn. Het is anders. Het is geen verbetering, maar wel een belangrijke aanvulling op je behoefte om te communiceren. Tastbaar een brief in je brievenbus krijgen, een met de hand geschreven brief op een met zorg uitgezochte kaart, dat is natuurlijk bijna niet te overtreffen door een e-mail. Maar vaak is een lange met gevoel geschreven e-mail van een vriend of vriendin iets wat ik koester. Ik print ze uit op mooi papier en bewaar ze. Zo heb ik in de loop van de afgelopen paar jaar een kostbare verzameling van deze digitaal verzonden, maar met warmte geschreven brieven. Ik herlees ze wel eens als ik dat nodig heb, als mijn geest even terug wil in de tijd. Sommige brieven kwamen in mijn mailbox op precies het juiste moment. Als ik net tijdens een lange, stille avond mijn verdriet even niet de baas kon en opeens die brief daar was. Zo maar midden in de nacht omdat ik niet kon slapen en het web op ging.

Woorden van troost, woorden van begrip. Gewoon een gesprek op papier. Digitaal verzonden, maar daarom niet minder waardevol. En vanaf het moment dat ik met deze webplek bezig ben krijg ik méér van die warme brieven via mijn e-mail dan ooit tevoren. Brieven van (mij onbekende) lotgenoten die mij over hun leven met hun overleden partner vertellen en mij bovendien ook troosten. Ik schrijf ze altijd terug en vertel op dezelfde manier over mijn leven, en probeer die onbekende lotgenoten op mijn manier te troosten. En zo onstaat er opeens een digitale briefwisseling tussen lotgenoten. Kwetsbaar als we zijn proberen we elkaar geestelijk te versterken. Zonder elkaar ooit te hebben ontmoet. Met ons e-mailadres als enige referentie.

Dat is de enorme toegevoegde, persoonlijke, waarde van e-mail. Je kunt er natuurlijk snel even een boodschap mee doorgeven, maar het belangrijkste is, dat je op elk moment van de dag een brief kunt versturen of ontvangen die het werkelijk waard is om verzonden of ontvangen te worden. Zonder te hoeven wachten op de stramme voetstappen van de PTT en het geklepper van je brievenbus. Internet een onpersoonlijk, kil medium dat de intermenselijke relaties afvlakt? Dat ligt er maar aan hoe je het gebruikt. Toch? Ik ga tenminste regelmatig het web op naar mijn mailbox. Wat dáár kan elk moment van de dag zo'n waardevolle brief binnenkomen... (V.)


Dagboekfragmenten (4)

Frankrijk: Muide sur Loire: maandag 13 juli 1998

We ontmoeten Black. Een prachtige speelse Golden Retriever. Op de grindoever blijft hij wijdbeens voor me staan. In afwachting wat ik nu ga doen. Met stenen gooien of niet?
Uiteraard bezwijk ik voor het verzoek. Ik ga met stenen ketsen op het water. Hij plonst erachteraan, alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Al spelend komen we bij de stadscamping, "Municipal". Niemand daar weet van wie Black is. Als ik fluit komt hij vrolijk achter ons aan. Op het mededelingenbord van deze camping staat dat er vanavond een groot feest met muziek en lichtbeelden begeleid vuurwerk is, vanwege Quatorze Juillet. Het wordt afgeschoten bij de brug naar Mer, dat is hier nog geen honderd meter vandaan. Op de terugweg komt Black ons weer tegemoet en komen we de overburen tegen van de "viersterren" camping. Wij gaan terug naar onze camper. We komen tot de conclusie dat er maar één ding op zit: onmiddellijk VERHUIZEN!
Agnes regelt de zaken resoluut. De stadscamping is een stuk eenvoudiger en goedkoper, maar wel met dezelfde faciliteiten.
De camper neerzetten is een fluitje van een cent. Daarna gaan we nog even naar het dorp. Boodschappen doen en een terrasje pakken. Helaas zijn de winkels op maandag gesloten. Morgen ook, want dan is het een feestdag.
Maar vanavond hebben we een uitvoering in het verschiet. Prachtig vuurwerk en een schitterende lichtshow. We nemen onze stoeltjes mee en gaan d'r eens even lekker van genieten. Pas na twaalven liggen we in bed.

Chambord, Marcilly en Sully dinsdag : Quatorze Juillet 1998

We gaan vandaag naar Chambord. Het weer is goed voor zo'n bezoek aan een 16e-eeuws paleis. Het moet een behoorlijke indruk op ons gemaakt hebben want we hebben er de meeste folders, ansichtkaarten en foto's van. Alhoewel het kasteel zo kaal was als een biljartbal. De enige versieringen staan ook op de kaarten. Verder was er nog een middeleeuwse paarden- en riddershow. Maar daar zagen we echt niets in zitten. In het plaatselijke gehucht wat bij dit paleis hoort, hebben we nog een broodje gegeten. Op de parkeerplaats hebben we dat opgegeten met een kop koffie en wat thee. Een tukkie doet ons best goed. Daarna gaan we op route.
Onder Orleans door naar Sully sur Loire via allerlei kleine weggetjes. Het is een leuke rit, waarbij we nog edelherten zien lopen. Logisch want die kunnen hier niet weg. Het hele gebied is ommuurd voor de jacht. Lafbekken. In Marcilly wordt een kunst- en rommelmarkt gehouden. We treffen het. Er is een bakker open! We kunnen er een brood kopen, maar dat is dan ook het enige. Misschien nog op de markt. Maar daar vindt Agnes alleen een zinken teil met een piepklein gaatje in de bodem. De man wil er veertig franc voor hebben. Agnes biedt er twintig voor, ongeveer een tientje? Achter ons staat een vrouw in m'n oor te roepen dat dat veel te veel is voor zo'n ding. De helft zegt ze, "Du midi, vingt!" "Vingt!", zeg ik haar na. "Bemoei je d'r niet mee", geeft Agnes me te horen. Maar zij en de koopman gaan ermee akkoord. Toch is het een leuk souveniertje voor twintig francs.

Cees

Zweden Jönköping : Woensdag, Quatorze Juillet 1999

Weer ben ik op vakantie, maar nu zonder Cees. In Zweden ken ik een aantal mensen die ik heel graag bezoeken wil. Samen met een bevriend echtpaar maak ik met de camper een rondreis door Zweden. Zoals eigenlijk tijdens elke vakantie ben ik een beetje kwijt welke dag en datum het is. We lopen met z'n drieën door Jönköping en als ik niets vermoedend vraag aan de anderen: 'wat voor dag is het vandaag?' hoor ik een van de twee zeggen: 'Quatorze Juillet'.
Het kwam als een klap aan. Ik geloof niet dat ze gemerkt hebben dat ik schrok. Niet omdat het 14 juli was, maar omdat op 14 juli 1998 bekend werd dat de immunotherapie ook toegepast mocht worden op mensen met Non-Hodgkin Mantelcellymfoom. Men verwachtte van deze therapie een goed resultaat. Toen we vorig jaar van onze vakantie terugkwamen hoorden we dat Cees dit medicijn kon krijgen als hij dat wilde. Natuurlijk wilde hij dat. Vol goede moed begonnen wij er aan. 14 juli was immers een dag met een gouden randje (het vuurwerk) als dat geen goed voorteken was. Het moest dus lukken!
Inmiddels weet ik dat het niet gelukt is.
Quatorze Juilliet is voor de Fransen een dag van bevrijding, maar voor mij is het een dag van valse hoop. Een dag die ik voortaan liever wil overslaan.

Agnes


Sluit je vandaag de luiken van je geest?

Vandaag wil het even niet. Het liefst zou je de gordijnen willen sluiten en eventjes niet thuis zijn. Je hart loopt over van pijn en verdriet. Nee, vandaag wil het even niet.
En als anderen je willen troosten, sluit je je even af. Vandaag even niet. Je sluit als het ware de luiken van je geest en geeft niet thuis. Voor niemand. Wat dat betreft ben je jaloers op de bewoners van dit Zuid-Europese huis. Met die prachtige blauwe luiken wagenwijd open. Laat de zon maar binnen komen! zeggen ze.

Maar misschien, heel misschien doe jij er ook verstandig aan om de luiken van je geest wijd open te gooien en anderen toe te laten. Mensen die je lief zijn. Mensen die je willen helpen en troost willen bieden. Geef ze die kans. Anders loop jij mooi de kans dat het een eenmalig aanbod is geworden. Weg zon... (V.)


Beelden

Niets is zo kostbaar
als de herinneringen
aan je partner
Onbetaalbare beelden
uit die fijne tijd van toen
Niets is zo kostbaar
als die laatste foto
van ons samen
Lachend, dwars
door ons verdriet heen

De pijn blijft, samen
met die herinneringen
Maar die beelden verzachten
de tranen van heimwee
Verloren tijd, bewaard beeld
als een in steen geëtste afdruk:
onverwoestbaar


Bert Vos
juli 1999


Je vriend...

Van een goede vriendin kreeg ik onderstaande ontboezeming. In plaats van ,,je vriend" kun je natuurlijk invullen ,,je partner" of ,,je vrouw" of ,,je man" of ,,je vriendin". Deze tekst geeft het belang aan dat je partner voor je heeft gehad. En daarmee de pijn van het verlies. Ik vind het een mooie tekst om door te geven, vandaar.


Je vriend is je antwoord op je verlangen.
Hij is je akker die je met liefde bezaait en vol dankzegging oogst.
En hij is je tafel en je haardvuur.
Want je komt tot hem met je honger en bij hem zoek je rust.
Wanneer je vriend je zijn eigen geest ontsluit,
ben je niet bang voor het 'neen' in je eigen geest,
noch onthou je hem het 'ja'.
En wanneer hij zwijgt, blijft je hart luisteren naar zijn hart;
want in vriendschap worden alle gedachten, alle verlangens, alle verwachtingen
zonder woorden gedeeld, vol ongevraagde vreugde.
Wanneer je afscheid neemt van je vriend, treur je niet;
want wat je het diepst in hem hebt bemind,
kan klaarder voor je zijn bij zijn afwezigheid,
zoals een bergbeklimmer de berg duidelijker ziet vanuit de vlakte.
En laat je vriendschap geen andere bedoeling hebben dan een verdieping van de geest.
Want de liefde die iets anders zoekt dan de openbaring van haar eigen mysterie
is geen liefde maar een net dat uitgeworpen wordt;
en alleen het waardeloze wordt gevangen
En laat het beste voor je vriend zijn.
Zo hij de eb van je getij moet ervaren,
doe hem ook de vloed kennen.
Want wat is je vriend dat je hem enkel zoeken zou om de tijd te doden?
Zoek hem steeds om de tijd te leven.
Want hij moet je tekort vullen, maar niet je ledigheid.
En laat er een lach zijn in de zoetheid der vriendschap
en een samen beleven van genoegens.
Want in de dauw der kleine dingen
vindt het hart zijn morgen
en wordt verfrist.


Eclips

En toen werd de zon verduisterd. De maan slokte de heldere stralen op en het land was voor een paar minuten in volstrekte duisternis gehuld.
Eclips.

Het deed me denken aan de plotselinge geestelijke zonsverduistering die ons als lotgenoten allemaal is overkomen op dat ene moment dat onze partner stierf. Plotseling of verwacht.
Aan de meeste mensen ging die ingrijpende gebeurtenis voorbij. Voor de wereld om ons heen was het geen gebeurtenis om krantenpagina's en TV-programma's mee te vullen. Hooguit een advertentie, een paar dagen later, die melding maakte van het onvoorstelbare verdriet dat ons trof.

De eclips van woensdag 11 augustus duurde maar even. We wisten dat het maar tijdelijk zou zijn.
Toen de zon in ons leven ,,voorgoed'' werd verduisterd was het alsof de aarde stilstond.
En maar heel langzaam kwam er daarna toch weer enige beweging in. Maar de verduistering bleef nog lange tijd ons leven bepalen en soms, ook lang daarna, hebben we even het gevoel alsof dat sombere silhouet van de maan onwrikbaar aan de zon is gepind, maar niet verder wil gaan op haar vaste weg langs de hemel.
Eclips.

Inderdaad een dag om nooit te vergeten.
V.


Boekbesprekingen

Titel:   Onbereikbaar dichtbij, Rouwverwerking een persoonlijk verslag
Auteur:   Mary Jones
Uitgave:  La Rivière & Voorhoeve, 1990, ISBN 90 6084 635 4

,,Onbereikbaar dichtbij" is een klein, maar voor mij heel kostbaar boekje. Nauwelijks 90 pagina's dik vertelt het 't verhaal van een vrouw die haar man verloren heeft. Over haar rouwverwerkingsproces, de eerste periode van het eenzame bestaan waarin alleen maar plaats is voor pijn en angst, onzekerheid en verwarring. Haar leven bestaat uit vallen en opstaan.
Al schrijvend gaat ze door een diep dal. Daarbij wil ze ook de liefde, die ze voor haar echtgenoot voelde en nog steeds voelt, opnieuw beleven om zo zijn dood te kunnen accepteren.
De titel ,,Onbereikbaar dichtbij" zegt eigenlijk alles. Je partner die je hebt verloren is onbereikbaar voor je geworden, maar toch zo ontzettend dichtbij. ,,In mijn huwelijk hebben we samen veel gelachen en veel plezier gemaakt", schrijft ze, "Dat had ons uiteindelijk gemaakt tot de twee mensen die we waren: onbelangrijk misschien voor een ander, van oneindig belang voor elkaar." En: ,,De dood en de nasleep van het enorme verdriet hebben allerlei dingen in het juiste perspectief geplaatst. De dood heeft me een onbetaalbaar geschenk gegeven: ik weet nu dat ik werkelijk heb liefgehad, eenmaal intens en oprecht".

,,Onbereikbaar dichtbij" is een warm boekje, dat ik koester omdat het in al haar eenvoud de essentie van liefde vertelt en de essentie van rouwverwerking. ,,Liefde is nodig hebben," schrijft ze ergens en pas als je alleen bent ontdek je dat met enorme pijn.
Mary Jones is er op een warme manier in geslaagd om de rouwverwerking, de pijn en het verdriet, een plaats te geven, het te benoemen. In nog geen honderd pagina's geeft zij een voor lotgenoten zeer herkenbaar beeld. Zo herkenbaar dat het soms pijn doet het te lezen.
Voor zover ik weet is het boekje uitverkocht, maar zeker in de bibliotheek te vinden. Zelf heb ik een heel bijzonder exemplaar: door mijn vrouw van een eigen, heel persoonlijk, hoofdstuk voorzien en opnieuw gebonden met een al even persoonlijk omslag. Mary Jones noemt zo'n geschenk ,,een kruimeltje in mijn leven als een feestmaal, waar ik de rest van mijn leven op kan teren". Ik heb zo'n kruimeltje.

Bert


Titel : Leren leven met verliezen. Hoe doe je dat?
Auteur : Marieke de Bruijn
ISBN : 90-9009-677-9

Marieke de Bruijn is docente Verkieskunde en psychodrama therapeut. Zij heeft middels een opleiding bij Elisabeth Kubler-Ross in Amerika gespecialiseerd in rouw- en verliesverwerking. In haar werk als docente traint zij mensen die beroepsmatig te maken hebben met verliezen van anderen.
Op therapeutisch niveau begeleidt ze haar cliënten door middel van individuele sessies en/of 5-daagse werkweken. Haar werk is erop gericht om de ander in contact te brengen met zijn of haar eigen innerlijke wijsheid en aandacht te geven aan wat het leven uit balans brengt. Zij leert om te gaan met en verantwoordelijkheid te nemen voor eigen gevoelens, gedachten, handelingen en keuzes. Te luisteren naar intuïtie en erop te vertrouwen.
In dit (werk)boek geeft ze een helder inzicht in innerlijke processen met betrekking tot geleden verliezen.
Er wordt duidelijk gemaakt waarom en hoe we vastlopen in de verwerking van ons verdriet en onze pijn. Tegelijkertijd geeft ze door middel van vragen, oefeningen en opdrachten aan hoe we hier uit kunnen komen.

Haar enorme betrokkenheid en open benadering maken dit boek tot een richtwijzer voor een ieder die zijn weg zoekt in deze aspecten van het bestaan.

Ook voor leerkrachten en ouders die zich afvragen hoe kinderen te benaderen die een verlies te verwerken hebben, is een helpend hoofdstuk in dit boek te vinden.

Zij heeft rouw- en rouwverwerking onderverdeeld in zes componenten, te weten:
1. Ontkenning
2. Marchanderen
3. Boosheid
4. Verdriet
5. Aanvaarding
6. Liefde

Tijdens een rouwproces keren alle componenten regelmatig terug. Steeds opnieuw worden zij in een diepere bewustzijnslaag opgenomen.
Het is niet aan te geven wanneer een component in dit proces terugkeert. Dat hangt af van de verdere gebeurtenissen en ervaringen in het leven van de rouwende.

Marieke de Bruijn werkt door middel van het maken van oefeningen en het uitvoeren van opdrachten. Als de lezer daar van houdt is het een prettig leesbaar en goed bruikbaar boekje. Deze methode van 'leren' spreekt mij echter minder aan en het lezen van dit boekje gaf dan ook wat irritatie waardoor de, ongetwijfeld goede informatie, aan mij voorbij ging.

Agnes


REACTIES

Wie wil reageren op de inhoud van deze website kan een e-mail sturen naar elvo@wxs.nl
Alle reacties zijn welkom: adviezen, tips, eigen ervaringen, gedichten, gevoelens, gedachten en verhalen. Aarzel niet, maar doe mee om van ,,De Draaikolk'' niet alleen een webplek voor, maar ook van lotgenoten te maken. En je helpt lotgenoten met jouw bijdrage, zo is de ervaring!
(Reacties uit vorige edities zijn terug te vinden in het reactie-archief)

Ik zit nu in de fase waarin ik belangstelling begin te krijgen voor allerlei zaken die te maken hebben met het verlies van je partner. En nu ontdek ik deze web-site!!
Perfekt initiatief en ik zal 'm beslist veel bezoeken. En, wie weet, misschien ook wel eens ,,mijn verhaal" aanbieden.
Martin S.

Ik wens je heel veel sterkte toe bij het moeizame, pijnlijke rouwproces. En jouw bijdrage is -wanneer dan ook- van harte welkom!

Hallo,
Ik wil graag reageren op je website, eindelijk vind ik een site waar je ervaringen met elkaar kunt delen. In maart jl. overleed mijn 50 jarige echtgenoot plotseling door een hartstilstand tijdens het sporten.
Er was geen enkele aanwijzing dat dit zou kunnen gebeuren, hij rookte niet, dronk niet en deed regelmatig aan sport. Mijn kinderen zijn sinds een jaar het huis uit en ik blijf nu alleen achter na jarenlang een druk, levendig en gezellig gezin te hebben gehad. De kinderen doen al het mogelijk om mij zoveel mogelijk te steunen en daar ben ik heel erg blij om. Graag zou ik ervaringen willen uitwisselen met personen die ongeveer hetzelfde hebben meegemaakt. Hoe zijn hun ervaringen en wat doen zij om deze moeilijke periode door te komen? Reacties zou ik graag op mijn e-mail adres ontvangen is dat mogelijk? met vriendelijke groet,
Marij R.

Bedankt voor je reactie en natuurlijk ook veel sterkte gewenst. Deze webplek is er juist voor om zoveel mogelijk ervaringen uit te wisselen. En dat hoeft niet beslist via deze rubriek of door het sturen van een eigen bijdrage (maar dat is wel erg welkom natuurlijk!) maar kan ook door je e-mailadres te laten vermelden in deze rubriek met het verzoek te willen reageren. Dat doe ik dus hierbij. Het e-mailadres is: Reeuwijk@wirehub.nl Wie schrijft haar?


Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren