Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren

Binnengekomen reacties van lotgenoten (19)
in november en december 2005

REACTIES binnengekomen in november 2005:

29-11-2005

Hallo Monique en Bert,

Afgelopen zaterdag was het zo ver, Boomplantdag in het Wilhelminabos te Dronten: "Bomen voor het leven". Een initiatief van Staatsbosbeheer en Stichting Nationale Boomfeestdag. Doel is het realiseren van het Koningin Wilhelminabos, dat zij in 1999 schonken aan de toen 50-jarige KWF Kankerbestrijding. Het is een bos ter gedachtenis aan dierbaren die aan kanker zijn overleden. Hun namen staan vermeld op de Gedenkplek.

Omdat het zo'n slecht weer was geweest vrijdags, hadden we eerst nog geïnformeerd hoe de omstandigheden ter plekke waren. 's Ochtends zijn we om tien uur door de besneeuwde straten op weg gegaan naar Dronten, het Wilhelminabos, om een boom te planten. Marja is op 16 september 2005 overleden en wij wilden een boom voor haar planten. Onderweg draaiden we CD-muziek die Marja mooi vond.

We kwamen om kwart voor twaalf aan bij Walibi World op het parkeerterrein. Hier vandaan werden we met bussen naar het bos gereden. Om één uur begon de ceremonie. Een gelegenheidskoor, bestaande uit nabestaanden of ex-kankerpatiënten, had van tevoren al enige liederen gezongen. Er was een toespraak van de voorzitter van het KWF gevolgd door een tweetal verhalen van twee lotgenoten, die vertelde over het verlies van een moeder en over het verlies van een vriend. Daarna werd een minuut stilte in acht genomen. Na dit gedeelte van de ceremonie werden de glaspanelen met de namen van de overledenen onthuld en vervolgens werden ook nog ballonnen opgelaten. Daarna zijn we naar de plek gegaan waar de bomen geplant konden worden, ruim 1.600 bomen. In het plantgat hebben we nog wat as uit de urn van Marja gegooid.

Het was een zeer emotionele dag en ik heb menig traantje laten rollen. De kinderen hebben me goed opgevangen. Daar ben ik blij om. Het was een gebeurtenis die ik niet heb willen missen. En zo hebben we weer een fase afgesloten in het rouwproces.

Bert Klein, man, geboren 16 oktober 1953; partner Marja (48) overleed op 16 september 2005 aan borstkanker; twee volwassen, thuiswonende kinderen. E-mailadres: gamklein@wanadoo.nl

Lieve lotgenoten,

Ik las de oproep over "De donkere (of heldere) dagen van december" en het was net alsof het voor mij bedoeld was.
Als trouwe lezer van de Draaikolk heb ik ook, nadat mijn man in de kerstnacht vijf jaar geleden overleed, heel veel steun gehad van de Draaikolk en tot op heden nog steeds. Ik mail al jaren met iemand die haar man ook in de tijd van kerst en oud op nieuw plotseling is verloren. Zoals je ook in de Draaikolk leest, geeft het je steun en weet je dat alles normaal is, zoals verdrietige en moeilijke dagen, en dat je ook weer van kleine dingen kunt genieten.

Vier jaar geleden heb ik jullie ook geschreven, over dat we met het hele gezin het eerste jaar in 2001 op vakantie gingen. We vertrokken op 21 december, de verjaardag van mijn man. Ik heb jullie daarna ook laten weten dat het goed was gegaan, maar het was ook raar en we hadden achteraf misschien net zo goed thuis kunnen blijven.
In 2002 zijn de kinderen bij mij gekomen op kerstavond en rond twaalf uur gingen ze naar huis en ieder voor zich beleefde het weer, maar dat was goed en mag ook. We zwijgen het niet stil. De familie nodigde ik uit op mijn man zijn verjaardag voor een kopje koffie, zodat ze ons niet allemaal op 25 december hoeven te bellen. Dat gaat nu al drie jaar zo en het doet goed, als ze er zijn. Het blijft wel heel gevoelig, maar ik heb wel gemerkt dat je niet bang voor die dagen moet zijn. Met de jaarwisseling, afgelopen jaar, voelde ik zo'n gemis, terwijl het mijn vijfde jaarwisseling was zonder mijn man…
Het is ook zo, dat mijn kinderen ook weer de eerste kerstdag om het jaar bij hun schoonouders doorbrengen. Voor mijn gevoel is dat goed, mijn man zou dat ook hebben gewild. Zelf zeg ik, dat ik op kerstavond niet van huis wil, maar dit jaar gaan we naar de kerk op kerstavond, met zijn allen en ik weet dat het kan.

Ik heb wel een goede steun inmiddels; het is een vroegere vriend van mijn man en die begrijpt het dat ik liever thuis of bij mijn kinderen ben. De kerstboom, die mijn man had gekocht een paar jaar voor hij overleed, heb ik aan een dochter gegeven en ik neem nu zelf een kleinere. Het laatste jaar had hij voor de kleinkinderen vier vogeltjes gekocht, die zijn me heel dierbaar.
Ik besef ook, dat de mensen om je heen, in het begin vooral, de moeite namen om me te steunen. Dat deed me zo goed dat ik de kerstkaarten zelf heb geborduurd en geplakt en vroeg heb verstuurd, zodat ik het hen gemakkelijker maakte naar mij toe.
Misschien moet ik er ook wel bij vermelden dat mijn schoonvader ook met kerst is overleden, en het kwam bij mijn schoonmoeder natuurlijk alle tweeënveertig jaar dat ze alleen was terug, maar ze hechtte wel veel waarde aan het samenzijn met kerst.

Ik wens alle lotgenoten een goede kerst toe, en het gevoel van warmte kun je zelf ook geven aan anderen, het helpt je echt. En bedenk dat er meer dagen in het jaar over zijn, waarin we onze partner missen!

Alle goeds en de beste wensen voor 2006.

Anny Thielen; e-mailadres: a_thielen@hetnet.nl

Hoi allemaal,

In maart 2004 overleed mijn man Alfredo aan longemfyseem. Inmiddels ben ik twintig maanden verder. Twintig maanden zonder mijn man, waarvan zeker de eerste veertien maanden erg moeilijk geweest zijn. En nu gaat het steeds beter. Ik geniet weer, ik leef weer volop.

Mijn leven is anders geworden, maar in zekere zin nog net zo bijzonder als het twintig maanden geleden was. Langzamerhand zet ik stapjes op een nieuw relatiepad en dat gaat goed. Het voelt vreemd dat de ander mij niet al net zo lang kent als mijn man dat deed. Het gevoel van het vergelijken heb ik niet echt gehad. Ik zag ook niet op tegen de eerste kus of de eerste keer samen vrijen. Het was en is goed zo. Mijn leven gaat verder en dat is zonder Alfredo, maar met een nieuwe man in mijn leven. En nu, als ik aan Alfredo denk, dan is dat soms met een groot gemis, maar niet naar de man die hij twintig maanden geleden was, maar naar hem toen hij nog gezond was en alles nog kon, zonder enige lichamelijke beperkingen.

Ik zat een paar weken geleden video te kijken van Alfredo. En het was goed om hem weer eens te zien. Zijn uitdrukkingen, de manier waarop hij bewoog, hoe hij knipoogde, enzovoort. Het verbaasde me dat ik met droge ogen kon kijken. Ik keek met liefde naar de man die zo belangrijk voor mij geweest is. Tegelijkertijd realiseerde ik me dat ik de tijd niet terug zou willen draaien. Het idee dat ik dan door de rouw weer heen zou moeten, is genoeg om me te realiseren dat het zo goed is.

Ik ben hier na twintig maanden met een nieuwe man in mijn leven. Het voelt vertrouwd en vreemd tegelijk. Overtuigd ben ik van het feit dat Alfredo me steunt op al de manieren die hem ter beschikking staan. En die wetenschap sterkt mij om door te gaan op de weg die ik ingeslagen ben.

Groetjes,

Annemiek van Keulen; e-mailadres: amvk1@hotmail.com

Hallo Bert en Monique,

Wat fijn dat je weer thuis bent Bert, en hou die goede gedachte bij je.

Ik kwam een gedicht tegen en toen ik dat las, dacht ik: ja, zo voelde ik mij toen. En het klopt wel aardig, want het gaat met mij de goede kant op.

Voorwaarts, altijd voorwaarts, in vertrouwen zal ik gaan.
Nee, ik wil niet te lang bij vroeger blijven stilstaan.

Ik zal mij niet verliezen in mijn verleden, mijn strijd van toen.
Ik heb mezelf nu overwonnen, dat kan geen ander voor mij doen.

Ik ben stil vervuld door te genieten van mijn glorievol bestaan.
Ik weet met hernieuwde energie, weer positief mijn weg te gaan.

Als geen ander durf ik te zeggen. dat ik dieptes heb doorleefd.
Maar daarbij mocht ik ondervinden, dat als het lot neemt, het ook geeft.

Ik leef mijn leven, ook al merk ik soms, de dingen lopen niet synchroon.
Maar juist dán sterkt mij de gedachte, "you never walk alone".

Elly Maassen

Daarom stuur ik dit naar jullie toe, en misschien hebben lotgenoten er wat aan.

Vriendelijke groeten,

Trudy van Antwerpen, vrouw, geboren 27 augustus 1947; partner Jan plotseling overleden aan een hersenbloeding op 5 juni 2003; twee volwassen zoons; e-mailadres: adsl277011@tiscali.nl

Hallo Bert en Monique,

Heel toevallig kwam ik op jullie site terecht. Het lucht me een beetje op dat ik de enige niet ben die haar man zo jong moest verliezen. Hij was pas 45 en is in juli gestorven aan de gevolgen van longkanker. Ik ben 47 en heb twee kinderen van 16 en 18 jaar.

Heel veel herken ik uit de verhalen en vooral de verlatenheid die me nu zo opbreekt.

Groetjes,

Monique Van Zutphen-Krispijn; e-mailadres: moniquevanzutphenkrispijn@hotmail.com

Hallo Monique en Bert,

Ik ben vandaag voor de tweede keer op jullie site geweest. Ik heb al wat gelezen en zie veel dingen terug die ik ook doormaak.
Mijn vrouw Marja (1957) is op 16 september 2005 overleden aan borstkanker, met uitzaaiingen naar de lever.
Ik zal in de toekomst nog vaak op uw site de ervaringen en verhalen van lotgenoten gaan lezen.

Groetjes,

Bert Klein; e-mailadres: gamklein@wanadoo.nl

REACTIES binnengekomen in december 2005:

30-12-2005

Beste Bert en Monique,

Bedankt voor jullie kaart die ik kreeg een paar dagen geleden. Lieve woorden en wéér mensen die aan mij denken. Dat geeft warmte en doet erg goed.

Het is nu één jaar geleden dat mijn man en maatje Dick stierf aan een hersentumor die acht weken daarvoor was geconstateerd. Hij stierf op 17 december 2004 en de kerstdagen en ook oud en nieuw zijn volkomen langs mij heengegaan toen. Wat doet het echt pijn in je lijf om de man waar je van houdt te moeten missen, en wat doet het pijn dat de kinderen geen vader meer hebben. 2005: ik wilde er niet eens aan denken.

Nu zijn we dus één jaar verder. Een jaar waarin ik heel veel warmte heb ervaren van mensen om mij heen. Een jaar waarin ik met trots en liefde naar mijn/onze kinderen heb gekeken. Hoe zij verder zijn gegaan na wat er vorig jaar gebeurd is in ons gezin, maar ook hoe zij reageerden toen ik hen vertelde dat er een nieuwe liefde in mijn leven is gekomen. Want dat is óók gebeurd in het afgelopen jaar.
Een goede vriend van Dick, die hij al kende vanaf de basisschool, is nu mijn nieuwe liefde. Wij vinden het heel bijzonder dat het zo goed en ook zo nieuw voelt tussen ons en dat we gelukkig zijn met elkaar ondanks mijn verdriet. Er is ruimte voor Dick en die zal er blijven. Er is ruimte voor mijn vele tranen, want die zijn er. Ruimte voor mijn/onze kinderen met hun verdriet en gemis en met hun plezier en vrienden. Maar er is ook ruimte voor nieuw geluk en een nieuw samen en voor 2006 geeft dat hoop en warmte.

Liefde en rouw gaan dus hand in hand in mijn leven en omdat beide gevoelens zo echt zijn, verdragen ze elkaar goed en heb ik er vertrouwen in dat de scherpte van de rouw eraf zal gaan door de tijd heen en dat wij het goed zullen krijgen. Ik ben er nog niet, maar er is weer veel goeds dat ik kan en wil zien.
Ik wens jullie ook alle goeds voor 2006 en heel veel sterkte.

Liefs,

Astrid van Berkel; e-mailadres: berkelda@zonnet.nl

Beste Bert en Monique,

Soms wandel ik maar gewoon de site binnen, op zo'n moment dat je alleen en zonder iets te moeten achter de PC zit. Wat een prachtige plek is het toch.

Ik wens jullie nog veel mooie momenten voor 2006 en dat veel mensen steun en kracht mogen vinden in de woorden, beelden en verhalen.

Carla Bakker; e-mailadres: Carla-Bakker@planet.nl

Dag Bert en Monique,

Hiermee wil ik jullie bedanken voor de heel bijzondere kaart die vandaag met de post kwam. Wat een mooie foto en een mooi gedicht. Waar halen jullie toch de tijd en al die energie vandaan om dat allemaal te doen, jullie hebben al zorgen genoeg met de ziekte van Bert.

Ook van deze kaart moest ik weer even huilen, zoals dat de laatste dagen geregeld gebeurt, en dat gaat dan om die kaarten vaak met een paar lieve woorden van mensen die begrijpen wat dat voor mij moet betekenen. Het is nu de tweede Kerst zonder mijn Harry. Het voelt anders aan dan vorig jaar, maar soms kan ik het nog gewoon niet bevatten dat het nooit meer als vanouds zal worden.
Ik durf sinds kort de gedachten aan Harry toe te laten. Besef nu eigenlijk dat ik, door alsmaar door te gaan met mijn dagen vol te proppen, de dingen verdrongen heb, maar volgens mij was dat om te kunnen overleven. Als ik naar bed ga, zeg ik tegen de foto van Harry: 'dat was weer een dag'. Ik leef ook echt van dag tot dag en ben al rustiger als ik weet dat ik de volgende dag weer een afspraak heb om iets te doen. Ik heb geen idee of dat ooit anders zal worden.

Ik heb gelukkig mijn kinderen dicht bij me wonen, maar daar ga ik niet te vaak naar toe. Die hebben ook hun eigen verdriet, maar zeker ook hun eigen leven en die wil ik niet te vaak belasten met mijn verdriet. Zo hoort het ook volgens mijn gevoel, dat zal voor ieder misschien wel anders zijn?
Ook heb ik nieuwe, lieve mensen om me heen gekregen. Die vullen dan weer de plek op van de mensen waar ik zomaar niets meer van hoor, ook al hebben ze dat anders beloofd. Zo ook hier weer vreugde en verdriet.
Al onze lotgenoten weten zelf dat de decembermaand zwaarder is dan alle andere maanden, omdat je juist door de familiedagen je lief zo extra mist. Bovendien zou het de 29ste onze 39ste trouwdag geweest zijn…

Maar dat zijn de 'dagen van weleer', zoals Bert in zijn gedicht schrijft. En met de 'dagen van morgen' ga ik proberen om mijn leven op te pakken en er wat goeds van te maken.
Bert, ik bedank je nogmaals voor je bijzondere woorden. Ik ga proberen er iets mee te doen.
Ik wil jullie en al onze lotgenoten goede dagen toewensen en hoop dat er voor ieder van ons in deze donkere dagen hier en daar toch een lichtpuntje mag zijn.
Voor alle mensen een goed en gezond 2006.

Magda Minderhoud, vrouw, geboren 16 juni 1943; partner Harry (61) op 23 juni 2004 overleden aan hersentumoren; twee uitwonende kinderen; woonplaats: s' Gravenzande. E-mailadres: minderhoud@kabelfoon.nl

Op 20 februari 2004 overleed mijn man Hans op achtendertigjarige leeftijd. Onze kinderen waren toen drie en vijf jaar.
Ik wil graag iets inzenden voor de Draaikolk, omdat ik wil laten weten dat niet iedere lotgenoot enorm tegen de feestdagen opziet. Ik heb enorm genoten van de sinterklaasdrukte en nu ook heel veel zin in de kerstdagen en oud- en nieuwjaar. Niet alleen omdat ik een lieve vriend heb waar ik heel erg gek op ben, maar ook omdat ik het gevoel heb dat "oud" en "nieuw" (voor en na) op hun plaats beginnen te vallen. Mijn leven is goed zoals de dingen zijn gegaan. Het is nu eenmaal zo. Juist door het overlijden van Hans voel ik dat ik moet genieten van het leven, van elke dag. Hij zou niet anders gewild hebben.

Ik ben gelukkig!
Nee, niet samen oud worden met je jeugdliefde. Dat niet, nee…
Maar: nooit meer "Prettige feestdagen"? Nooit meer "Gelukkig nieuwjaar"? Ik zou niet weten waarom niet!
Hans zal altijd bij mij blijven. Ik weet dat het gemis nooit overgaat. Dat hoeft ook niet, mijn hart is groot genoeg. Mijn kinderen hebben recht op kerstdagen, echte "feest"dagen. Die sfeer wil ik doorgeven.
Is dit doorgaan met leven? Is dit "het een plekje gegeven hebben"? Ik zou het niet weten, het is gewoon vanzelf gegaan. Ik ben mijn eigen weg gegaan. Ik heb mijn eigen gevoel gevolgd.

Afgelopen weekend ben ik naar de musical 'De Lion King' geweest. In de verhaallijn herkende ik veel van hoe ik met alles om ben gegaan en hoe ik de dingen zie. Hans leeft voort in alles wat nog leeft, maar vooral in zijn twee kinderen. Dat alleen al geeft mij enorme levenskracht, een zin om te leven. Laten zien hoe je je leven intens kan leven. Hoe Hans het leven geleefd zou hebben. 'Hakuna matata', leef zonder zorgen. Denk niet aan morgen.

Het eerste jaar. Ik vluchtte. In een overvloed van mensen, dingen. Steeds nieuw, telkens anders. Afleiding moest ik hebben van het gapende gat, van het gemis van Hans, van het alleenzijn na twintig jaar samenzijn. Wat doet dat ontzettend pijn!
Uiteindelijk wilde ik meer rust, durfde ik rust om me heen te hebben. Heel indrukwekkend is voor mij geweest, het moment van besef, met een intens gevoel van levensgeluk. Dat ik alleen zo onnoemelijk diep verdriet kan hebben, als de liefde die ik heb gekend ook onmetelijk van omvang is geweest. En dat ik daarmee een heel rijk mens ben. Die twintig jaren van liefde heb ik alvast meegekregen.
Van daar uit ben ik verder gegaan. Ga ik verder. En het gaat me goed…

Liesbet Grimberg; e-mailadres: l.grimberg@tiscali.nl

Hallo allemaal,

Het overlijden van mijn man Paul is nog vers. Op 13 juli 2005 werd primaire leverkanker geconstateerd, zonder enige behandelingsmogelijkheid. Op 20 november is mijn 'allesie' overleden. Ik blijf achter, helaas zonder kids, met twee honden en twee katten. Hij mocht maar 56 jaar worden, en ik ben met mijn 39 jaar toch ook veel te jong om 'weduwe' op de formulieren te moeten invullen?
Ben erg op zoek naar herkenning en surf daarom veel op Internet, op zoek naar verhalen van lotgenoten. En zo belandde ik dus ook op deze mooie site.

Alle feestelijkheden van de decembermaand maken het er niet makkelijker op. Sinterklaas is gelukkig voorbij. Dit vierden we elk jaar met surprises en wat sarcastische gedichten. Dit jaar deden we niks 'voor de groten', alleen de kids kregen kado's. Niemand voelde zich geroepen om een surprise in elkaar te flansen. Dus dan maar een beker warme chocolademelk en quasi vrolijk tegen zwarte Piet doen voor de kleintjes.

Nu komen de kerstdagen erg dichtbij... Een kerstboom is me nog niet gelukt, wel wat lampjes her en der. Kaarsjes stonden er altijd al en sinds vandaag prijkt er ook een kerststukje op de tafel. Jammer genoeg verkopen ze geen 'kerststemming' in de winkels. De lampjes heb ik opgehangen omdat Paul dat zo gezellig vond, en als hij met me meekijkt vanaf z'n wolkje, dan ziet hij in ieder geval dat ik m'n best doe.
De schappen met kerstkaarten heb ik ook links laten liggen. Ik wil geen kaarten schrijven met alleen mijn naam er op. De kaarten die ik binnenkrijg, geven me soms ook zo'n 'leeg' gevoel. Of ze zijn gericht aan 'de familie' (alsof ik in mijn eentje een hele familie voorstel), of ze zijn gericht aan m'n voornaam (alsof ik de naam van mijn man niet meer mag dragen nu hij dood is). En kaarten met alleen de afzenders erop vind ik helemaal zo'n domper. Al heb je zoiets niet zelf meegemaakt, dan kan je je toch wel voorstellen dat het geen gezellige kerstdagen zijn, of zeur ik nu?

Afijn, kerst, 48 uren, dan zijn ze weer voorbij. Maar dan komt daar 27 december: de dag dat ik Paul zijn as op mag halen in het crematorium. En vervolgens de dag, of eigenlijk avond, waar ik nog het meest tegenop zie: oudejaarsavond. Het liefst ga ik om negen uur naar bed, met een slaappil. Lekker slapen tot uh… Tja, tot wanneer? Tot de pijn over is?

Ik ben blij met jullie site. Zal nog vaak langskomen, omdat de verhalen moed geven om door te gaan.

Lieve groetjes,

Claudia de Jong; e-mailadres: claudia_en_paul@wanadoo.nl

Hallo Bert en Monique,

Allereerst wens ik jullie fijne feestdagen. Als ik jullie stukjes lees en Bert zijn site Langs de Vloedlijn, dan denk ik: een mens kan veel hebben, maar soms kan het ook teveel worden en dan moet je er weer bovenop krabbelen. In deze situatie zit ik. Misschien is dit niet de juiste plaats voor mijn verhaal, dan hoor ik dat wel van jullie, maar misschien zijn er mensen die ook zo iets meemaken.

Ik heb twee zoons, de jongste en zijn vrouw zijn er altijd voor mij, maar de oudste en zijn vrouw zijn volgens mij een campagne begonnen: hoe kan ik mijn moeder het best kwetsen.
Het begon aan het begin van dit jaar. Wij hadden een motorjacht, helemaal gebouwd door mijn man. De boot lag al bijna drie jaar ongebruikt in het water, we hadden het er alle drie moeilijk mee om er op te zijn. Eindelijk vond ik een koper, heel enthousiaste mensen, en in overleg met mijn zoons hebben we de boot verkocht, ver onder de prijs. Ik heb gezegd tegen mijn zoons: 'als ik de boot verkoop, dan delen jullie ook mee', en daar ging het fout. Toen ik aan beiden een leuk cadeau wilde geven, werd het door de jongste onder protest aangenomen, maar de oudste hield vol dat hij recht op 1/3 had. Toen ik zei dat dit niet de bedoeling was (ik moet tenslotte ook nog verder), kreeg ik van alles voor mijn voeten gegooid: dat hij nooit had moeten afzien van zijn erfrecht, dat ik gierig was en nog veel ergere dingen (niet voor herhaling vatbaar) en dat ze niets meer met me te maken wilden hebben. Wat ik ook probeerde, er was niet mee te praten. Een brief met uitleg van mij werd niet beantwoord.
Toen ik met mijn verjaardag in september een kaart kreeg, heb ik wéér een brief geschreven en gevraagd of we niet konden praten. Ook geen antwoord.
En gisteren kwam de laatste slag: een kerstkaart van hun. Ik ben mijn man's naam blijven dragen en de kaart was gericht aan mij, maar dan wel met mijn meisjesnaam erop… Ik heb mijn zoon gebeld en gezegd, dat als hij mij niet zijn vader's naam wil laten houden dat hij dan maar geen post moest sturen. Waarop hij laconiek reageerde: "dan niet" en dat was dat.

Dit alles doet zo'n pijn, temeer daar ik ook niet meer mijn twee kleinkinderen zie, waar ik zes jaar lang op heb gepast. Vandaar mijn vraag: hoeveel kan een mens hebben? Oké, ik krabbel wel weer op, maar juist in deze tijd van het jaar is het al moeilijker en dan wordt je zo gekwetst door je kind.
Gelukkig geniet ik van mijn andere zoon, vrouw en kleindochter en probeer zo verder te gaan.

Bert en Monique, ik weet het, ieder huis heeft zijn kruisje, maar soms is deze wel erg zwaar. Bedankt voor een luisterend oor.

Groetjes,

Minke Havelaar, vrouw, geboren 3 september 1948, partner Bert is op 17 juli 2002 overleden aan slokdarmkanker; twee volwassen, uitwonende zoons. Woonplaats: Gorinchem. E-mailadres is: havelaarm@zonnet.nl

De eerste kerstmis samen met de drie kinderen werd een 'feest van het licht'. Door de jaren heen werd het een warm gevoel, ook nadat er nog vier kinderen van ons samen kwamen. Jaren later werd dit verstoord door twee kinderen, die dankzij hun aanhang geen contact meer wilden met hun vader en tweede moeder. Dit was op 1 januari 1984 en een verhuizing volgde. Het jaar daarop wilde Egbert geen kerstboom met kerst, maar ik wilde het feest voor de kinderen (de jongste was toen vier jaar) absoluut vieren. Door de jaren heen is het gelukt er weer een warm feest van te maken. Elk jaar waren er wel een paar kinderen met kerst of met oud en nieuw aanwezig, ook toen er inmiddels kleinkinderen waren.
Vorig jaar versierden de twee oudste kleindochters de boom voor opa en oma.
Op 21 juli 2005 overleed opa.

Kijk, en dit warme gevoel wil ik houden, vandaar dat onze boom nu in volle glorie staat te pronken ter nagedachtenis aan hem die mij oh zo lief was. De boom is zonder tranen gezet, maar dit niet zonder tranen getikt. Ik zie toch uit naar de kerst, omdat we samen zoveel mooie kerstdagen hebben gehad. En in gedachten beleef ik de warmte.

Lous van der Hulst, vrouw, geboren 20 maart 1945; partner Egbert (65) overleden op 21 juli 2005 aan Legionella; vijf volwassen, uitwonende kinderen. Woonplaats: Holten (OV); interesse: cabaret. E-mailadres: eglo@home.nl

"Samen Actief" in Zuid-Holland (3)

Lieve Bert en Monique,

Als eerste, hoop ik dat het met Bert wat beter gaat, jongen. Wat is het leven toch hard hè. Er zijn zoveel slechte mensen en die mogen blijven. Ik snap er niets meer van.

Ik vind het daarom ook zo moeilijk om te schrijven over het uitje met Corrie Wetsteijn, Loes de Vos, Marina van der Sluis en Trudy van Antwerpen. Wij hebben namelijk een cruise gemaakt. Nou ja, een cruise…
We zijn met de bus naar Maastricht gegaan, hebben daar gewinkeld en zijn toen aan boord van het schip gegaan.
Nou, Bert en Monique, toen ik dat schip zag, dacht ik: nee toch, hoe kan dát nou, wat moeten wij hier op doen? Maar ik zal jullie vertellen, wij hebben met zijn vijven zo vreselijk gelachen, echt niet normaal.
Er was aan boord echt niets om je te vermaken, dus dat hebben we zelf gedaan met een ploegje mensen waar het gelijk mee klikte. De eerste avond aan boord, na het eten (wat best heel goed was), zijn wij gewoon boven gaan zitten en van lieverlee zijn wij los gekomen. Ja, en goed ook. Wij hebben gedanst, gezongen, gedronken en vreselijk veel gelachen tot één uur in de nacht.
De boot vaarde die avond naar Antwerpen. De volgende dag zijn we met een taxi naar Antwerpen gegaan om te shoppen, dat was heel gezellig. De dames hebben het een en ander gekocht en rond vier uur zijn we weer aan boord van het schip gegaan en na het eten weer naar boven en nóg meer gelachen en gedanst, net als de eerste avond. We gingen om twee uur naar bed. We hebben eerst boven op het schip gestaan om te kijken hoe hij Rotterdam binnenvaarde.

Wij zijn dus vandaag 11 december weer thuis, maar ik wil alleen maar even vertellen hoe leuk het toch allemaal kan zijn als het goed klikt.

Heel veel liefde en een dikke kus van

Jopie Wouters, vrouw, geboren 3 februari 1938; partner Bertus (1935) overleden 19 februari 2003 aan alvleesklierkanker; drie volwassen zonen; e-mailadres: ewouters@chello.nl

Lieve lezers,

De feestdagen, wat zal ik er dit jaar weer mee gaan doen?
Vorig jaar was er wel begrip voor het feit dat ik die dagen aan me voorbij wilde laten gaan. Jan was immers een half jaar geleden overleden, Nathalie had wel wat anders aan haar hoofd. Voor mij geen familiebezoekjes, cadeautjes en kaarten (waar ik andere jaren met zorg probeerde persoonlijk getinte wensen te formuleren, op zelfgemaakte kaarten). Ik kon het niet. Daar zag ik de zin allemaal niet meer van in.
Zelfs het ontvangen van kaarten kostte me moeite, daar zag ik zo tegen op. Ik verplaatste me bij voorbaat al in de afzenders van de kaarten. Voor hen zou het ook moeilijk zijn om mij een kaart te sturen. Wat zou ík gedaan hebben als ik in hun schoenen zou staan?

Toch maakte ik voor mezelf een strenge selectie: de kerstkaarten, die slechts de namen bevatten van de afzender, gingen regelrecht de papierbak in. Ik kon daar namelijk niets mee, behalve dat mijn gevoel van innerlijke leegte er alleen maar door werd versterkt. Hadden ze me nu echt niets méér te zeggen? Het maakte me woedend bovendien. De kaarten met teksten van troost (al was het maar een enkel woord) bewaarde ik, maar ophangen deed ik ze niet. Dat was te pijnlijk.
Niet iedereen weet gevoelens in teksten om te zetten. Maar om eerlijk te zijn, ben ik diegenen die wél over dat talent beschikten erg dankbaar. En diegenen die het geprobeerd hebben ook, want gelezen heb ik ze wel, die teksten... en daarbij vloeiden de tranen wel. Allemaal druppels die stuk voor stuk een kleine bijdrage hebben geleverd aan het begin van mijn verwerking. Toen werd me namelijk steeds duidelijker: mijn leven was niet meer zoals het was.

Nu, een jaar verder, heb ik nog steeds geen concrete plannen gemaakt voor de feestdagen. Heb afgelopen jaar al wel weer wat oude contacten herstelt en dat voelt goed, zolang ik zelf het tempo maar mag bepalen. Wil daar absoluut geen druk bij voelen, want alleen ik weet wat mijn draagkracht is. En die wisselt nog steeds.
De eerste kaarten die dit jaar zijn binnengekomen heb ik opgehangen. Zelfs die er alleen met hun afzender op staan… (zorgvuldig uitgekozen op een nieuwe plek, want ik ben inmiddels verhuisd).
Het is voor mij symbolisch dat je ieders gift kan accepteren, ongeacht op welke wijze die wordt gebracht. Wat op mijn beurt weer een teken is dat ik weer een stukje verder ben gekomen, rijker ben geworden, hoe zal ik het zeggen.

Of ik dit jaar zelf kaarten ga versturen? Daar ben ik nog niet uit. Maar één ding staat vast: áls ik het doe, dan wil ik het menen en het voelen, en ik kan alleen maar hopen dat een ander dat ook doet.

Lieve groeten,

Nathalie Vieveen; e-mailadres: vievie@planet.nl

Beste Bert en Monique,

Hoe gaat het, hopelijk naar omstandigheden goed.
Ik las jullie oproep om iets neer te schrijven rond de donkere ("lichte") dagen voor kerst. Regelmatig bekruipt mij dit gevoel en ik probeer wat onder woorden te brengen.
Donkere dagen voor kerst, de kerstverlichting schreeuwt om aandacht:

Dan is het weer bijna kerst
Geen kerst… wel kerst
Je kunt er niet omheen
Dan ineens voel je je zo alleen

Dubbele gevoelens...
Je staat in een winkel
vol kerstballen en kaarten
Maar... wat kom ik hier doen ?

Moet ik nu... kaarten?
Zal ik het wel doen?
Of zal ik even bellen?
Ik heb zo'n heimwee naar toen

Nog maar even wachten
Ik weet het even niet
en ga naar huis
Vandaag heb ik verdriet

Ik steek een kaarsje aan
en denk: maar met Kerstfeest
dan zullen allicht
onze "Sterren" hierboven
stralen in het mooiste licht!

Lieve groet, en veel lichtpuntjes in deze donkere dagen.

Tineke Tromp, vrouw, geboren 22 juni 1944; partner Ton (56) is 11 maart 2001 overleden aan de gevolgen van een hersentumor; twee volwassen kinderen; e-mailadres: catharina-tromp@hetnet.nl

Hallo beste mensen,

Het is alweer een tijdje geleden dat ik een brief heb geschreven naar de Draaikolk (augustus 2005). Deze is trouwens ook geplaatst, nog bedankt Bert en Monique.
We zijn alweer een paar maanden verder en dan zeg ik bewust een paar maanden. De tijd vliegt - met ups en downs - voorbij en de feestdagen staan bijna voor de deur. Ik zie hier persoonlijk erg tegen op en weet niet zo goed wat ik moet doen. Het liefst ga ik onder de wol en hou een winterslaap, maar goed, er zijn ook mensen om mij heen die me veel hebben gesteund, zou ze dit niet aan willen en kunnen doen.

Op 13 oktober 2004 is mijn man Salvatore op vijftigjarige leeftijd overleden aan een hartinfarct. Op 12 oktober 2005 hebben wij, de kinderen en familie, de steen geplaatst. Daar is heel wat tijd en tranen aan vooraf gegaan, maar het resultaat mag er zijn. We hebben alles zelf ontworpen en het geeft een goed gevoel dat je tot het laatst erbij betrokken bent.

Maar goed, de feestdagen zijn en blijven moeilijk, maar sinds vorig jaar hebben wij er een bijzondere ervaring aan overgehouden. Misschien zijn er mensen die dit lezen en zeggen "die zijn gek", maar er zullen ook mensen zijn die er misschien wat kracht uit kunnen putten.
Vorig jaar was het nog maar tien weken dat Salvatore er niet meer was en ik dacht er alleen maar aan om tegen de jaarwisseling op het kerkhof te zijn. Ik durfde die gedachte niet zo goed uit te spreken want men zou wel eens kunnen denken dat ik gek was geworden. Toen ik bij mijn zus zat, sprak ik er met haar over en zei ik dat ik dacht dat dit niet mogelijk zou zijn. Waarom dan niet? Het kerkhof is gesloten en na zonsondergang verboden terrein, en er zou toch niemand met mij mee gaan. Dit had ik niet tegen dovenmansoren gezegd. Ze belde mij nog in diezelfde week en vertelde me dat het wél mogelijk was om op het kerkhof te komen.
Ik was zo blij als een klein kind, alleen al om het feit dat ik dicht bij Salvatore kon zijn als het nieuwe jaar (tja, wat heet het nieuwe jaar?) zou beginnen. Ik had dit nog niet aan onze kinderen verteld en ik had verwacht dat ze nooit met me mee zouden willen gaan. Ze vonden het wel een bizarre gedachte om zo laat en in het pikkedonker op het kerkhof te lopen, maar ze gingen mee en deden dat op dat moment hoofdzakelijk voor mij.

Ik leefde er naartoe en de kring van mensen die ook mee wilden, werd steeds groter. Kaarsen werden er verzameld en fakkels werden gevuld. Oudejaarsavond heb ik bij de twee zonen en hun vriendinnen doorgebracht en tegen half twaalf zijn we naar het kerkhof gereden. Er waren al wat mensen vooruitgelopen en die hadden, toen wij aan kwamen lopen, al ik weet niet hoeveel kaarsen aangestoken. De hele plek rondom Salvatore heen was verlicht en het was zo bijzonder en mooi. Iedereen keek elkaar aan en we waren allemaal met onze eigen gedachten bezig totdat de lucht zich vulde met vuurpijlen. We zijn elkaar op dat moment allemaal in de armen gevlogen en hebben heel wat traantjes gehuild.
Mijn god, wat missen wij hem en wat doet het toch een pijn, dat hij dit jaar en al die jaren die nog komen, niet meer bij ons mag zijn…

Gezamenlijk zijn we weer weggegaan en een ieder ging naar zijn of haar huis terug. Ik ben naar ons eigen huis gegaan en ben in bed gekropen en huilend in slaap gevallen. Dat het bijzonder was, dat is een ding wat zeker is. We maken er geen gewoonte van maar gaan oudejaarsavond om negen uur naar Salvatore en zetten zijn en ons plekje weer in het licht.

Liefs en sterkte gewenst van

Mannie Levatino-Bos; e-mailadres: s.levatino@home.nl

Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren