Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren

Binnengekomen reacties van lotgenoten (33)
in maart en april 2008

REACTIES binnengekomen in maart 2008:

28-03-2008

Met enige schroom schrijf ik dit stukje na het lezen van reacties van lotgenoten die bij de Draaikolk niet kunnen vinden wat ze hopen te vinden.
Door het lezen van verhalen van anderen krijg je veel herkenning en erkenning. Er zijn lotgenoten die er troost in vinden en dat is heel fijn. Door zelf te schrijven geef je anderen, zo hoop je, ook het gevoel dat ze, allen op hun eigen manier, in vergelijkbare omstandigheden verkeren. Gedeelde smart is… nee, dat maak ik niet af want dat klopt niet: het wordt geen halve smart. "Van je afschrijven" is het ook niet; de pijn blijft onverminderd heftig bij je, hoeveel je ook schrijft. Was het maar waar!

Het contact met lotgenoten, zeker op de actieve dagen, zullen nooit de diepte krijgen waaraan je misschien behoefte hebt. Het is geen groepstherapie. Wel ervaar ik dat je tussen de drukte door toch ineens even diepgaand contact met iemand kunt hebben. Dat ervaar ik als een cadeautje. Maar ik reken er niet op. Ik reken op een aangename dag.
Het is waar dat mensen elkaar beter leren kennen, maar volgens mij zijn alle nieuwkomers heel welkom. Zo heb ik dat in ieder geval ervaren en ik ben er pas twee maal bij geweest.

Familieleden en vrienden vragen mij "of het helpt". Dezelfde vraag werd me gesteld tijdens en na deelname aan twee rouwgroepen, een internettherapie en een cursus "Op zoek naar zin". Mijn antwoord was en is: "Nee, het helpt niet". Er kan ook niets helpen, Jan komt niet terug. Wel ervaar ik het als zinnig om gestructureerd bezig te zijn met het grootste verlies dat ik ooit geleden heb.

Persoonlijk heb ik het meeste baat van de regelmatige bezoeken aan mijn psychotherapeut. Hij is de enige bij wie ik altijd zonder gêne mijn pijn, woede, teleurstelling, gevoel van zinloosheid, jaloezie op anderen mag uiten zonder dat het consequenties heeft voor mijn dagelijks leven. Hij is degene aan wie ik mijn zwakheid toon en dat ook mag van mezelf. Hij is er iedere sessie alleen voor mij. Ik hoef geen social talk te houden, want daar kom ik niet voor. Ik hoef met hem geen rekening te houden.
Door de wetenschap dat ik een keer per week ongeremd alle ellende mag uiten, kom ik de rest van de tijd door. Dat maakt dat ik mijn "gewone" relaties gelijkwaardig kan houden. Hij veroordeelt nooit iets wat ik eruit gooi, zegt nooit dat ik bepaalde dingen niet moet denken of uitspreken. Hij is er gewoon en ik gooi de remmen los.
Dit houdt me op de been.

Ik ervaar het niet als zwakheid, maar als een kracht die ik bezit om de hulp te vragen waaraan ik behoefte heb. Ik ben van mening dat mensen voor wie de draaglast van het leven groter is dan de draagkracht recht hebben op adequate hulp. Om die hulp, heb ik gemerkt, moet je meestal wel zelf vragen. Als de huisarts overtuigd is van de noodzaak verwijst die je naar reguliere hulp, waar je slechts een bescheiden eigen bijdrage hoeft te betalen.

maver

Lieve allemaal,

Ja, de tijd is gekomen om zaterdag op vakantie te gaan. Heerlijk al je er bent, maar nu zakt me de moed in de schoenen. Het wegkomen alleen is al zwaar. Maar ik zou Wil niet zijn om mezelf een flinke drukker te geven. 'Actie!' roept mijn hart.

Dit is de derde keer in dit tweede jaar. Moeilijker? Ja hoor. Ik was het die riep in het tweede jaar: "moeilijker doe ik niet aan mee!" Maar ik moet echt nederig zeggen: het is waar. Gelukkig mag en kan ik jullie vertellen dat ik me heel sterk moet maken, maar vlieg ik hoog in de lucht dan voel ik me vrij, heerlijk vrij. Genieten ook van leuke dingen, zou Henk mij toewensen.
Wie kent het om weduwe te zijn in een gemengd gezelschap en zeker stellen van dorpen heb ik het druk mee. Dan zeggen ze: "oppassen voor hen, die mannen."
Nou, ik heb het nu wel zo vaak gehoord. Denk ik, ik neem mezelf toch mee en niemand hoeft iets te vrezen. Dat valt veel mensen tegen en gelukkig is er de Draaikolk om het even neer te leggen. Ik doe zo mijn best en zeg geen woord over Henk, zet mijn zonnige gezicht op en dat is Wil.

Wij gaan naar een mooi groot hotel in Turkije en ik kan me alleen ook prima vermaken. Weet nu al dat de Kok ook voor mij kookt. Wil genieten van de lekkere dingen en de zon die ik pakken wil.

Lieve Draaikolkjes, ik ga morgen weg en ik weet dat ik er in dit tweede jaar extra doorheen moet. Ik roep en riep altijd: "WIL WIL WEL, maar wist niet hoe het zou gaan. Ik had zo graag dat schouderklopje om positief weg te gaan.
Ik hoop gezond terug te mogen komen om dan weer eens lekker aan te haken met een activiteit. Ik zend jullie alle liefs en voor de nieuwkomers: welkom!

wivdbu

Lang van tevoren had ik er al naar uitgekeken en ik was tot op het laatst bang dat mijn vervangster op zaterdag ziek zou zijn. Maar alles liep op rolletjes.

Verleden jaar om deze tijd had ik wat sessies bij een psychologe. Zij liet mij het boek 'Omgaan met gestorvenen' van Hans Stolp zien. Het zou volgens haar wel wat voor mij zijn. Inderdaad, het kwam heel erg overeen met hoe ik dacht en ik herkende veel in het boek. Natuurlijk ga je dan ook andere boeken van Hans Stolp lezen.

Een lotgenote stuurde mij een CD van 'De zeven stappen naar de lichtwereld.'
Ik draaide de CD vaak. Het kwam inderdaad recht bij mij binnen. Veel herkenning van gevoelens. Vooral de milde toon en humor van Hans Stolp spraken mij erg aan.
In mei is er een lezing bij mij in de buurt en daar had ik al kaarten voor besproken.

Toen Joke voor Paaszaterdag een oproep deed, leek het mij echt een cadeautje om daar met lotgenoten naartoe te gaan. Zeker toen bleek dat ik de honden ook mee kon nemen.
De zaal zat vol. Van de Draaikolk zaten wij bij elkaar.
De lezing was precies wat ik ervan verwachtte: heel veel herkenning, warmte en troost.

Even ging er een schok door mij heen toen Loes het gedicht 'Loslaten' voorlas. Dit was het gedicht dat mijn vriendin op Joops crematie had voorgelezen en waarmee zij zo verschrikkelijk goed de gevoelens verwoordde.
Het was een fijne dag, met veel goede emoties. Later hebben wij gezellig met elkaar gegeten. Ook hier gedroegen de honden zich weer voortreffelijk. Moe en voldaan reed ik naar huis terwijl ik luisterde naar een van de CD's die ik had gekocht.

Joke, bedankt voor het organiseren van de fijne dag!

Hans Stolp, graag zou ik je bedanken, voor je fijne boeken en CD's en de troost die je zo schenkt.

anbo

Mijn Freddy overleed op 6 maart 2007. Twee jaar daarvoor was een hersentumor ontdekt, maar hij kon er nog acht tot tien jaar mee leven, werd ons verteld. Helaas, in december 2006, we waren in ons geliefde Parijs (elk jaar met Kerst), merkte ik dat zijn geheugen niet goed meer werkte. Drie maanden later was hij dood. Onbegrijpelijk en onvoorstelbaar.

Nu, meer dan een jaar later, leef ik voort. Na vier weken ben ik weer gaan werken en daarnaast heb ik zijn werk (als zelfstandig boekhandelaar) voortgezet. Ik kon zijn (levens)werk niet zomaar laten doodbloeden, bovendien hadden we altijd veel plezier in de weekends in het hele land waar we boekenmarkten en -beurzen bezochten. Het doet me ook goed dat zijn werk blijft voortbestaan.

Freddy zei altijd dat hij hoopte dat hij eerder zou gaan dan ik, omdat ik veel sterker ben. Misschien is dat ook wel zo. Ik ben ook sterk, doe ook veel, onderneem van alles. Maar ook ik heb natuurlijk mijn zwakke momenten, net als iedere lotgeno(o)t(e).
Ik ben weer gaan hardlopen. Freddy en ik hebben dat jaren gedaan. Hij wat fanatieker dan ik. Maar ik was trots op mezelf, want ik heb mijn eerste loop (CPC, 10 km) gedaan zonder hem. Ik miste hem wel bij de finish…

Ik ga ook op vakantie (nog niet naar ons geliefde la douce France met te veel mooie herinneringen), maar ik ben vorig jaar naar Turijn geweest (was niet altijd even gemakkelijk) en ga dit jaar naar Afrika (Mali). Dit zijn architectuurreizen met een groep, waarvan een goede vriendin en haar man deel uitmaken. Kortom, ik ben zeer druk, maar ik neem wel mijn momenten van reflectie.

Ik ben naar de wandeling in Zoetermeer geweest, maar voelde me daar in het geheel niet thuis. Dat lag overigens niet aan de organisatie, want die was prima. Ik vond de groep veel te groot (meer dan 30 mensen), het was een ongelooflijk gekakel. Veel mensen kenden elkaar van vorige ontmoetingen en ik voelde me al gauw niet op mijn plaats. Nu ben ik niet iemand voor massale gebeurtenissen.
Ondanks dat heb ik wel een paar leuke gesprekken gehad, maar vond niet wat ik zocht. Kreeg en passant nog een opmerking mee: "het tweede jaar wordt het nóg erger", waar ik niet echt op zat te wachten. Bovendien is ieders rouwproces anders met uiteraard punten van herkenning.
Ik ben dan ook voor het diner afgehaakt. Een ervaring rijker, dit moet ik gewoon niet meer doen. Neemt niet weg, dat ik begrijp dat dit soort bijeenkomsten voor anderen een troost kan zijn.

Ik wilde dit even kwijt, omdat ik tot nu toe alleen maar "consument' van de Draaikolk ben geweest.

dopo

Hallo,

Ik heb mij in december met mijn verhaal gemeld op de Draaikolk. Mij viel het heel erg tegen. Een paar reacties en met een heb ik nu geregeld contact.

Ik zat op een site met lotgenoten die borstkanker hebben, en toen ik daar opkwam was er zo'n warmte, zovelen die reageerden.
Maar toen mijn man overleed, had ik behoefte aan lotgenoten die ook een verlies hadden meegemaakt. De Draaikolk leek mij toen een goede site, maar ik had meer verwacht.

Verder vind ik de site heel mooi en ik hoop tijdens een activiteit meer mensen te ontmoeten. Maar vaak zijn die activiteiten niet altijd in mijn omgeving en kan ik er helaas niet naar toe.

Groetjes,
jate

Hallo,

Eindelijk heb ik de moed opgevat om te schrijven, omdat ik het eerst kinderachtig vond dat ik het niet alleen aankon. Maar het doet goed het van me af te schrijven. Ik ben 48 jaar en heb twee lieve kinderen van 14 en 17 jaar.
Ik heb 13 oktober 2007 de liefde van mijn leven verloren: mijn man Dick, nog maar 46 jaar.
's Middags zat ik samen met een vriendin nog te genieten van het zonnetje en de tenniscapaciteiten van mijn man en rond kwart voor vijf, toen het bijna afgelopen was en ik even wat te drinken ging halen, is hij in elkaar gezakt. Ze zijn nog ruim een uur met hem bezig geweest, maar het heeft niet mogen baten. Rond zes uur is hij overleden. Hij, die altijd kerngezond was en niets van een dokter wilde weten.

Het gevoel is echt onbeschrijflijk: eenzaam, verward, boos en zo verschrikkelijk pijnlijk dat je soms denkt dat je geen adem meer krijgt. Ik durf niet verder te denken dan een paar weken, want als ik verder denk word ik zo triest en bang.
De kinderen en ik hebben veel steun aan elkaar en kunnen er gelukkig goed met elkaar over praten.
We waren net een beetje opgekrabbeld omdat we in 2003 mijn moeder verloren hebben, daarna in 2005 (6 weken na elkaar), mijn schoonvader en schoonmoeder, en in september 2006 mijn zus, met wie ik een hele goede band had en die mijn beste vriendin was. Zij had botkanker. De laatste twee maanden heb ik haar samen met mijn zwager thuis verzorgd. Ze heeft een vreselijke lijdensweg gehad, was ook nog maar 48 jaar, en had twee kinderen van elf en vijftien jaar.

Zo ben je in een paar jaar tijd alles wat je zo dierbaar was verloren. Ik kan hier eigenlijk niet goed mee omgaan en heb het idee dat mijn leven voorbij is. Het enige wat me nog overeind houdt zijn de kinderen. Alle glans en plezier zijn verdwenen.
Ik weet dat het nog maar kort geleden is en ik het de tijd moet geven, maar ik ben zo bang voor de toekomst. Het idee dat het nooit meer wordt zoals het was, benauwt me heel erg. Dat vertrouwde en mooie wat we samen hadden komt nooit meer terug. Hij was altijd zo vrolijk en we missen hem heel erg.
Ik heb wel vriendinnen waar ik mee kan praten, maar zij kunnen zich geen voorstelling maken van wat je voelt.

Ik heb gelukkig wel mijn werk en ben best actief met allerlei dingen, maar het zijn meer uitvluchten om er maar niet aan te hoeven denken. Zodra ik alleen ben komt het verdriet in alle hevigheid weer terug.
We weten dat we verder moeten zonder hem, maar het is zo verschrikkelijk moeilijk. We proberen er het beste van te maken en hopen dat het plezier weer enigszins terugkomt.

Hele lieve groeten aan iedereen en heel veel sterkte!

irfl

Eerste Paasdag 2008.
Ik zag deze site voor het eerst deze week. Bijzonder…!
Vandaag een gezellige dag gehad samen met mijn kinderen, nicht, twee zussen, twee zwagers en mijn moeder.
En dan kom je weer thuis met zijn drietjes. Vaak overvalt me dan juist mijn verdriet zo.

Sjaak, mijn man, is op tweede kerstdag in 2006 overleden aan de gevolgen van zijn spierziekte ALS. Deze ziekte is geconstateerd in juli 2005. Ons leven is vanaf dat moment in een stroomversnelling gegaan en er is zoveel gebeurd. Wanneer ik hier over schrijf, blijft dit zo een verhaal van iemand anders.
Ik zet alles op alles om zo gewoon mogelijk verder te leven op een positieve manier en gek genoeg lukt dat. "Alleen" het gemis is zo groot en doet zoveel pijn dat ik het liefst "doorhol".
Ik heb periodes dat ik denk: het gaat eigenlijk gewoon wel goed en dan schaam ik me hier bijna voor. En dan komt er weer een periode dat alles "uit mijn tenen" moet komen, maar ook dan lukt alles.

Ach, en toch is het zo dat het leven zo heel erg de moeite waard is om goed door te leven. Ik ben blij dat ik onze kinderen mag zien groot worden. Maar…, soms is het zo heel erg ploeteren.
Gelukkig hebben we twee goeie families en veel lieve, goeie vrienden en dat is zo heel veel waard. Ik waardeer dit enorm. Het is ook zo belangrijk voor onze kinderen om dat gevoel te ervaren dat we er niet alleen voor staan.
En dan zijn er natuurlijk de herinneringen. Eerst kon ik alleen aan de tijd denken dat Sjaak zo ziek was. Nu, meer en meer, denk ik aan hem toen hij gezond was en sportief.

Waarom schrijf ik nu naar deze site? Misschien wordt het gewoon eens tijd om ervaringen te gaan delen. Ik wilde dit nooit en wilde er ook eigenlijk niks over lezen. Voor mij is het weer een stapje verder misschien…

irbe

Lieve lotgenoten,

Sinds enige tijd is de Draaikolk mede mijn houvast om door te gaan. Eindelijk vind ik de moed om mij aan te melden. Eigenlijk ben ik dat ook aan jullie verplicht, door jullie verdrietige en ook opbeurende verhalen te lezen. Ik voel mij nu al zo verbonden met jullie! Het doorbreekt mijn eigen eenzaamheid. En ik hoop dat ik hierdoor nieuwe contacten kan opbouwen en ik ook een steun voor júllie kan zijn.

Mijn allerliefste overleed op zondag 21 januari 2007 na een zwaar hartinfarct. We hadden nog een hele gezellige zaterdagavond gehad, samen met onze vrienden: gezellig, drankje, hapje, gelachen en gekaart. Je kent dat wel. Niets wees op een naderend onheil.
Zondagochtend was hij al heel actief: even stofzuigen, lekker ontbijtje gemaakt, zoals altijd. Later op de dag was hij toch niet zo lekker om te gaan wandelen, wat we altijd deden en bleef hij maar een beetje op de bank liggen. Een beginnend griepje, zo dachten we.
Om 18.00 uur voelde hij zich opeens niet goed en kreeg hij het opeens heel erg warm, maar hij was ijskoud. Ik kreeg meteen het gevoel: dit is niet goed en heb ik meteen 112 en de kinderen gebeld.
Toen ging alles heel snel. Het was zo ernstig, dat hij niet stabiel genoeg was om naar het ziekenhuis te brengen. Ze hebben hem 9 keer moeten defibrileren om zijn hart weer op gang te krijgen. Dit alles duurde twee uur voor we eindelijk konden gaan.
In het ziekenhuis in Leiden wilden ze hem nog opereren om de verstopping in de aderen op te heffen, maar voor het zover was is hij overleden. Het waren twee zware infarcten achter elkaar.

Het afgelopen jaar heb ik als in een roes geleefd. Alleen maar overleven, denk ik.
We deden altijd alles samen, hebben ook samen gewerkt. We gingen altijd samen op pad, alleen of met vrienden weekendjes weg. Zodra het kon heerlijk hand in hand wandelen langs het ons zo geliefde strand.
Een deel van zijn as hebben we dan ook samen met de kinderen boven zee uitgestrooid, een deel in een mooie keramiek schelp en een urn in de tuin, met daarop een mooi beeld. Zo heeft het allemaal een mooi plekje gekregen.

Maar het is zo moeilijk om de draad weer op te pakken. Het doet zo verschrikkelijk veel pijn om hem te moeten missen…
Natuurlijk zijn er veel lieve vrienden en familie om mij heen die mij steunen, en de kinderen en kleinkinderen ook, maar die hebben ook hun eigen gezin en vrienden. Ik zal het toch vooral zelf moeten doen en nieuwe vrienden moeten maken. We waren immers al 41 jaar samen.

Al zoekende naar lotgenoten kwam ik bij jullie terecht. En misschien is dit de eerste stap naar "mijn nieuwe leven".
Ook hoop ik dat ik over de drempel kan gaan en mij eens kan aanmelden voor een wandeling bij mij in de buurt. Helaas, het Kralingse Bos is vol.

Hartelijke groeten,
jobu

Dag Monique,

Het is nu drie maanden geleden dat mijn man Harry vlak voor de Kerst is overleden aan de gevolgen van een herseninfarct.
Ik heb hem 's ochtends in coma gevonden. De eerste week herstelde hij enigszins, overigens zonder echt aanspreekbaar te zijn. De weken erna werden we steeds ongeruster over een goede afloop.
Na vier weken van hoop en vrees is Harry overleden, in het bijzijn van zijn allerliefsten. Een ongelooflijk indrukwekkende tijd is dat geweest in het ziekenhuis, vooral voor mijn kinderen van 16 en 18. Ze hadden hun vader voorheen nog nooit een dag ziek in bed gezien.

We spelen steeds stukjes van de film af in ons hoofd. Mijn tijdgevoel is verdwenen.
Is het 'al weer' of 'nog maar' drie maanden geleden? Wat is ons toch allemaal overkomen?
We praten er veel over met zijn drieën en hoe echt álles anders is geworden.
Tot nu toe is het ons redelijk gelukt om niet weg te zakken in ons verdriet, ook al kan ik me van de kerstdagen niet echt veel meer herinneren. Ik denk ook niet meer elke keer als de deur opengaat van: ha, daar zal je Harry hebben. Maar wel heb ik nog steeds het onwerkelijke idee dat ik 'gewoon' met Harry bij zal kunnen praten, alsof hij zo meteen even langs zal komen.
Wat mis ik dat verschrikkelijk, even bijkletsen en grapjes maken!

Ik ben inmiddels voor een deel weer aan het werk, maar heb nog geen voorstelling van hoe ik het voor elkaar moet krijgen om in de toekomst weer bijna fulltime te werken. Dat ik veel werk met mensen met niet-aangeboren hersenletsel geeft nu ook een dubbel gevoel. De kinderen hebben een flinke achterstand opgelopen op school. Van mij mogen ze een jaar overdoen, maar dat zien ze zelf niet zitten. Ze hebben het op deze leeftijd al flink met zichzelf te stellen en dan ook nog dit. Dat zij zoveel verdriet hebben doet pijn. Ik kan er dan alleen maar voor ze zijn en ruimte geven.

Ik ken de website 'Langs de vloedlijn' al ruim anderhalf jaar. Toen openbaarde zich bij mijn moeder plotseling kanker, waaraan ze binnen zes weken overleed. Ik volgde het verhaal van Bert Vos (oprichter en oud-hoofdredacteur van de Draaikolk, red.).
Toen had ik niet kunnen bedenken dat ik de Draaikolk nog eens zou aanklikken. Ik was nog volop met de rouwverwerking bezig van mijn moeder, toen ook mijn man kwam te overlijden. Er zijn dan ook veel verhalen die me ontroeren, maar ook weer een eindje verder helpen. Het is een heftige tijd.

Ik wens de lotgenoten allemaal veel sterkte.

sinij

Goedemorgen,

Nu weet ik niet goed hoe ik dit moet schrijven, maar misschien heeft iemand wel net zo'n schrijnende ervaring opgedaan als ik.

Zes jaar lang heb ik dagen van ondragelijke pijn aan mijn borstbeen en ribben. Veel onderzoeken gehad. De ene arts noemt het artrose, de andere botontkalking, spierreuma enz.
Afgelopen week weer naar de reumatoloog. Hij keek mij aan en zei: "mevrouw, ik weet het niet, maar ik zal uw huisarts bericht doen."

Wat schertst mijn verbazing. De huisarts belt en zegt: "er is niets aan de hand. Het zal wel komen door het overlijden van uw man". (!)
Mijn man is drie jaar geleden overleden en ik worstel nog steeds met dat verlies. De pijn in mijn lichaam is na zes jaar niet veranderd.
Weten artsen niet meer wat zielenpijn of lichamelijke pijn is?

Dit moest ik even kwijt, want wéér komt alles boven. Vooral het gemis van Jan.

Lieve mensen, hartelijk dank voor het lezen.

Groet,
trma

Ik bekeek al enige tijd de Draaikolk zonder mezelf aan te melden. Nu heb ik besloten om me aan te melden. Ik lees er zoveel herkenbare verhalen. Graag wil ik actiever zijn in contacten dan alleen de berichten van anderen lezen.

Mijn echtgenoot is in 2002 geopereerd aan maagkanker. Vier en een half jaar is het ongelofelijk goed gegaan. Hij was een gedreven hardloper en een jaar na zijn operatie liep hij weer een marathon.
In de zomer van 2006 kreeg hij klachten en na enig onderzoek werd duidelijk dat de kanker in zijn buik de kop weer op stak. Na een lange ziekenhuisopname met chemokuren was de kanker hem fataal en is hij op 11 januari 2007 overleden.

Ik probeer het leven nu, na ruim een jaar, weer op te pakken. Soms denk ik dat de emoties wat wegzakken, maar even later zijn de tranen er weer in alle hevigheid. Soms na een aanleiding, maar ook zomaar.
Gelukkig werk ik nog twee dagen in de week en pas ik een dag op kleinkinderen. Dat geeft structuur in de week en een doel.
Maar er blijven nog zoveel dagen en uren over. Zijn plekje in huis blijft leeg. Niemand om tegen te praten.
Ach, ik hoef al de dingen die moeilijk zijn niet op te noemen. We herkennen het allemaal.

Ik hoop goede contacten op te doen en neem me voor met een wandeling mee te gaan.

Hartelijke groet,
fiwij

Het is de eerste keer dat ik reageer op een verhaal van de Draaikolk.
Vaak heb ik ervaringen gelezen. Emotioneel werd ik er van. Herkenbaarheid en verdriet, nog steeds, om het verlies van mijn liefste.

Zesentwintig jaar waren wij samen. Hij kreeg darmkanker. Ik heb hem thuis verzorgd. Dat was goed, maar 7 maart 2007 is hij in mijn armen overleden, 50 jaar jong.

Een jaar heb ik mijn best gedaan te óverleven'. Alles deed ik zelf. Ik ging weer snel aan het werk, stortte in na een jaar.

Ik dacht dat ik een bestemming voor zijn as had gevonden. Een gedeelte staat prominent in de huiskamer in een keramiek van een roodborstje, ons geliefde vogeltje. Een ander gedeelte zou in Frankrijk uitgestrooid worden.
Het was mijn idee om met onze goede vrienden daar op 7 maart 2008 naar toe te gaan. Alles was geregeld, maar de dag ervoor voelde het niet goed. Ik heb alles afgezegd. Gelukkig hadden onze vrienden en familie daar alle begrip voor.

Ik wil hem nog niet kwijt. Zodoende staat bij mij nu ook nog de asbus in zijn werkkamer, tot het moment dat ik weet en het goed voelt wat te doen.
De tijd zal het leren.

mata

Lieve lotgenoten,

In september 2004 verhuisden wij van de Randstad naar Overijssel, alwaar mijn man na een studie van vier jaar een baan gekregen had waarvan hij zijn leven lang gedroomd had. Ik had er veel moeite mee om te verhuizen, maar ja, omwille van mijn man heb ik mij erbij neergelegd.

Met veel enthousiasme is hij aan zijn baan begonnen, maar al gauw kreeg hij vreselijke rugklachten,waarvoor hij manuele therapie en zware pijnstillers kreeg. Ook ontstond er een bultje bij zijn borstbeen, waarschijnlijk een slijmbeursontsteking, dacht de huisarts. Eerst maar eens de rugklachten verbeteren en dan een echo'tje maken van het bultje... Dit gebeurde op vrijdagmiddag 7 januari 2005 om 15.00 uur.
Ik wachtte in de wachtkamer en even later kwam hij terug uit de röntgenkamer. Er zou een specialist bij komen en er moest een scan gemaakt worden. Ik mocht mee naar binnen. De stemming was bedrukt.
Ik weet niet meer wat er nog verder gedaan werd die middag, maar uiteindelijk moesten we naar de Eerste Hulp waar we de uitslag kregen: het bultje was een uitzaaiing en de wervelkolom was helemaal aangevreten (we mochten de scan zelf bekijken) door uitzaaiingen van wat later bleek een niertumor te zijn.

Mijn man moest meteen blijven en zou bestraald worden. Dit hebben wij geweigerd. Wij wilden eerst tot onszelf komen, hebben onderweg naar huis de kinderen gebeld, medicijnen bij de apotheek gehaald en zijn rustig thuis onze zorgen gaan bespreken.
Mijn man heeft nog 13 maanden geleefd, heeft heel veel pijn gehad, kon steeds minder, kreeg uiteindelijk een dwarslaesie op 15 november 2005, zijn 54e verjaardag. We hebben zoveel ellende meegemaakt, dat ik het nauwelijks kan opnoemen.
Toch bleef hij altijd positief in het leven staan.
Ik heb hem met behulp van de thuiszorg altijd thuis kunnen verzorgen (ik ben zelf verpleegkundige). Hij is nooit in het ziekenhuis opgenomen geweest en tot twee dagen voor zijn dood kwam hij met veel pijn en moeite en hulp van mij en de stalen verpleegster nog altijd uit bed om achter de computer plaats te nemen.
In Overijssel hebben wij van de dorpsgenoten heel veel warmte en steun ervaren. Ook de huisartsen waren zeer betrokken.
Op 1 februari 2006 overleed hij. Wij waren er allemaal aan toe en zagen dat het zo niet verder kon.

Maar nu, twee jaar later… Hoewel ik mezelf altijd heel sterk vond en gelukkig ben met alle nieuwe kontakten die ik in mijn eentje heb opgebouwd (ik ben weer terugverhuisd naar de Randstad), voel ik mij vaak zo alleen en besef ik steeds meer dat mijn leven niet meer kan zijn zoals het was. Het was echt niet altijd pais en vree, maar toch was je er voor elkaar en deed je dingen samen. Nu moet ik alles alleen doen en dat valt zo tegen! Ik had gedacht dat het wel zou slijten, maar het lijkt alleen maar erger te worden.

Nou, dit is mijn verhaal. Ik ben blij dat ik het even kwijt kon en hoop ook eens met een activiteit met lotgenoten te kunnen meedoen.

anvdwo

Ik wil graag vragen aan Lucia of ze inderdaad begonnen is met het ontvangen van gasten, want ik veronderstel dat lotgenoten die gaan reizen zonder hun geliefde partner heel blij zouden zijn als ze terecht kunnen bij iemand die in dezelfde situatie verkeert.
Ik kan me voorstellen dat het voor beide partijen heel waardevol kan zijn. Hoe moedig je je kunt gedragen als je alleen in het buitenland bent, er zitten altijd heel moeilijke uren in. Wat moet het fijn zijn om je gevoelens van verlatenheid even met iemand te kunnen delen.

Ik kom (en kwam met mijn man) heel graag in Frankrijk. Nu zoek ik bij voorkeur onderdak bij Nederlanders, bij wie ik me wat minder eenzaam voel, ondanks het feit dat ik me goed red in het Frans.
Lucia, wil je het adres van je Chambre d'Hôtes aan ons doorgeven?

maver

Lieve luisteraar,

Ik weet niet of ik het hier kan schrijven, maar ik heb heel veel behoefte om mijn verhaal te vertellen.

Een half jaar geleden zijn mijn man Emile en ik vertrokken om onze droom (een Chambres d'Hotes) te gaan verwezenlijken in Frankrijk. We hadden hier tien jaar naar toe gewerkt. We hebben twee huizen gekocht en eigenhandig verbouwd om geld te verdienen voor onze grote droom: wonen in Frankrijk. We kennen elkaar dus eigenlijk alleen maar in kluskleding. We verdienden allebei geen directeurssalaris, dus dit was de enige manier om te bereiken wat we wilden.

Na een aantal jaren zoeken hadden we ons droomhuis gevonden. Maar er moest wederom ontzettend veel aan worden gedaan. Zes maanden hebben we als gekken gewerkt, vijf badkamers gebouwd, alles tot in de puntjes. Van 's morgens vroeg tot 's avonds laat.
Een week voordat we klaar zouden zijn is Emile overleden aan waarschijnlijk een gescheurde aorta. Hij was pas 42 jaar. Er was niets dat er op wees dat hij iets mankeerde, hij was altijd kerngezond.

Nu zit ik hier met een enorm groot oud huis met allemaal mooie kamers, klaar voor de gasten, maar zonder de liefde van mijn leven. Ik voel me enorm klote, maar heb besloten wel door te gaan. Ik wil hier absoluut niet weg.
Alles hier doet me denken aan hem. Hij heeft alles aangeraakt en voor mijn gevoel is hij hier nog. Ik ga hoe dan ook proberen er een succes van te maken, dat ben ik aan hem verplicht.

Ik weet niet waarom ik het hier schrijf, maar schrijven helpt me wel met de verwerking. Bedankt voor het luisterend oor.

Liefs,
lugr

Hallo Monique en andere lotgenoten,

Na het akkoord gaan met plaatsing op de site van mijn twee brieven die ik aan jou geschreven heb, wist ik niet dat het zo’n vaart zou lopen. Om 22.30 uur kwamen ook al de eerste mooie reacties binnen en bleek het ook al op de site te staan. Het leek alsof ik ineens in een stroomversnelling terecht kwam.

Zoals ik ook aan alle reagerende lotgenoten geschreven heb, ben ik overvallen door de hartverwarmende en spontane reacties op mijn schrijven naar de Draaikolk. Dit had ik niet verwacht. Ineens is een stukje eenzaamheid doorbroken met e-mails die letterlijk met een “dingdong” op mijn pc aangekondigd worden.
Ik ben blij dat ik de drempel die ik had om naar de Draaikolk te schrijven overwonnen heb. De namen in de mailbox krijgen ineens een betekenis.
Door deze reacties voelde ik mij ineens gesteund door lotgenoten en dat maakte dat deze dag de beste was sinds het overlijden van Eef.

Op aanraden van jou, om te kijken bij de ‘Oproepen’, heb ik onder voorbehoud en schoorvoetend het besluit genomen om mij op te geven voor de voorjaarswandeling in het Kralingse bos. Door het schrijven en de hartverwarmende reacties op mijn schrijven in de Draaikolk is deelname aan de wandeling al makkelijker geworden en ben je eigenlijk niet anoniem meer.

Met vriendelijke groet,
bekn

Beste Monique en andere lotgenoten,

Op 15 januari jl. is mijn vrouw onverwachts op 62 jarige leeftijd aan een longembolie overleden. ‘s Morgens, tijdens een dagje uit in Oberhausen, werd zij niet goed. We zijn naar huis gegaan en ’s middags naar de dokter. In de ambulance onderweg naar het ziekenhuis is zij overleden.
Op 11 januari hadden wij in het AMC in Amsterdam een goednieuws gesprek, waarin ons werd verteld dat zij genezen was van schildklierkanker en dat alles onder de knie was. Dat ze zich geen zorgen hoefde te maken en dat ze er oud mee kon worden…
Onderweg naar huis kreeg zij pijn tussen de schouderbladen en dit werd afgedaan als spierpijn, wat uiteindelijk de inleiding is tot de longembolie waar ze dinsdags aan zou overlijden.

Mijn vrouw Eef en ik zijn bijna 35 jaar getrouwd geweest. Onze hobby zeilen, en later zeezeilen, hebben wij gedurende deze tijd altijd samen beleefd en wij hebben mooie reizen gemaakt. Drie jaar geleden zijn wij samen met pensioen gegaan. Dit was een mooie tijd.
In mei 2006 werd bij haar schildklierkanker geconstateerd. Het wrange is, dat zij in oktober 2006 ook nog een zeldzame vorm van huidkanker had welke met goed resultaat bestraald is. Beide soorten van kanker waren niet echt levensbedreigend, maar hebben een enorme impact op ons leven gehad.

Zelf word ik voortdurend geconfronteerd met een leeg huis en een enorme stilte. In de stille uren dat je thuis zit, ga je op internet zoeken naar lotgenoten. Zo kwam ik op jullie site terecht. Deze site blijft mij trekken als een magneet en inmiddels heb ik de drempel genomen om mijn gegevens in de Mailbox te plaatsen. Er staat erg veel informatie op, maar ik kan mij op dit moment niet voldoende concentreren om het allemaal op een rij te zetten.
Ik krijg veel bezoek, zoveel zelfs dat het me te veel wordt, want steeds vertel je weer hetzelfde aan al die begripvolle vrienden, die geen voorstelling hebben van wat je uiteindelijk meemaakt. Elke dag mail ik met een goede vriendin van mijn vrouw en dat geeft een goed gevoel en ik wacht elke dag op haar antwoord.

De laatste dagen slaat de volle omvang van het plotselinge verlies/gemis van mijn vrouw in alle hevigheid toe. Hoewel ik mij inwendig rustig voel en de ergste pijn in het hart is afgenomen, ben ik vreselijk emotioneel en ze moeten mij vooral niet vragen hoe het ermee gaat, want dan gaat het gelijk mis. Ik loop bijna constant in huis te huilen en buiten op de fiets/auto gaat het niet veel beter. Daarnaast zit ik de lange avonden thuis. Ik tel de dagen af en ik slaap slecht.

Ik vind het vreemd van mezelf dat ik dit zomaar, aan iemand die ik niet ken, kan uiten. En toch geeft het een goed gevoel.

Met vriendelijke groet,
bekn

In het begin van deze vakantieweek was het mooi weer. Ik trok de stoute (tuin)schoenen aan en ging de achtertuin in voor de voorjaarsbeurt. Het was de eerste keer sinds Wims dood dat ik dat helemaal alleen zou doen. Vorig jaar had ik hulp van de tuinman. Ik wou het nu zonder hem aanpakken.

Het was een spannende aangelegenheid. Het zou zoveel associaties met Wim geven. Afgezien van het feit dat hij niet alleen de tuin ontwierp, maar ook aanlegde - hij was de baas over de eventuele veranderingen daarin, ik over de aanplant en we hadden ook voor wat betreft het onderhoud ieder zo onze taken - zou ik geconfronteerd worden met alles waar hij zijn creatieve hand in had gehad. Hoe zou dat gaan?
Het was fijn om te doen. Alles begint uit te lopen, de bolbloemen tonen hun schoonheid. Er is nog zoveel overzicht. Je ziet de afzonderlijke planten met daartussen de aarde nog zo duidelijk.
De confrontatie met zoveel optimisme in de vorm van al dit nieuwe, ontluikende plantenleven en de geur van de grond gaf me een goed gevoel. Ik kon er geen verklaring voor vinden en was enigszins verbaasd. Tot voor kort had ik toch nog zoveel moeite met het voorjaar?

Aangemoedigd door deze succeservaring begon ik de volgende dag aan de tweede moeilijke klus, die ik voor het eerst alleen zou moeten klaren en al vele keren had uitgesteld omdat ik er tegen op zag: het schoonmaken van het interieur van de auto. Ik draaide m'n hand er nu niet meer voor om en voelde me gezien de tuinervaring tot alles in staat!
Wim en ik hadden ook hierbij ieder onze taak. Hij stofzuigde en ik hanteerde vervolgens de soplap. De buitenkant lieten we aan de autowasserij over.
Bij het leegmaken van de opbergruimtes, nodig om alle hoeken en gaten te kunnen bereiken, kwam ik van alles behorende bij ons leven van vroeger tegen. Hier had ik niet op gerekend en ik werd dan ook onaangenaam verrast door achtereenvolgens: Wim z'n reservebril, z'n voorzetzonnebril, z'n parkeerkaart, z'n doosje met zoetjes, z'n zakmes en… twee keurig getypte bladen met daarop de volledige inventarislijst voor de auto en de caravan ten behoeve van, getuige de bovenste regel, "de zomervakantie 2006".
Deze laatste vondst deed me de das om. De zomervakantie, die zo heel anders is gelopen dan we van tevoren konden bevroeden, de vakantie die we nooit zouden hebben, de vakantie die een eind maakte aan ons fijne leven samen…
Hier was ik niet op voorbereid, laat staan tegen opgewassen. Als een razende maakte ik mijn karwei af, wanhopig proberend niet heel erg overstuur te raken. Dat lukte maar ten dele.

Na het opruimen trok ik de voordeur, met de sleutel aan de binnenkant erin dicht en liep door de achterdeur naar binnen met de bedoeling door te lopen naar boven om de stofzuiger op te ruimen. Met grote schrik constateerde ik dat dat helaas niet ging. De kamerdeur, die toegang geeft tot de hal, had ik aan de halkant op slot gedaan om te voorkomen dat Teun, die altijd aan een lijn en nooit vrij buiten loopt, door de openstaande voordeur triomferend en als een bevrijde poes naar buiten zou glippen. Wij hadden nu slechts de woonkamer en de keuken tot onze beschikking. Ik had mezelf en hem de toegang tot de hal ontzegd en daarmee tot het toilet, de kattenbak en de brokjes.
Dit kon er even niet meer bij en een lichte paniek dreigde toe te slaan, ook bij Teun die als een waanzinnige bij de dichte deur ging miauwen, kennelijk in hoge nood!
Ik realiseerde me dat al mijn hulptroepen in de persoon van bevriende mannen - ik voorzag namelijk klimpartijen naar het tot mijn geluk openstaande slaapkamerraam - niet, zoals ik, vakantie hadden en ook de buurman was op z'n werk. De enige die wellicht redding zou kunnen brengen was mijn, bijna 90-jarige,vriend W.

Na enige aarzeling belde ik hem, vertelde kort wat er aan de hand was en vroeg om raad. Binnen een kwartier stond hij voor mijn neus, bewapend met enig in de haast bij elkaar gescharreld "gereedschap", waaronder naar later bleek een reddingbrengende breinaald!
Ik nam me voor om toch m'n hoogtevrees te overwinnen, als een vrouwelijke durfal de ladder te beklimmen, met de breinaald de aan de binnenkant zittende klemmen van de hor zo te bewerken dat ie omhoog zou schieten en desnoods op m'n buik voorover mijn slaapkamer in te duikelen.
Maar ik kreeg de kans niet om m'n moed te tonen, want in een mum van tijd was W. de ladder opgeklommen om deze klus te klaren, onder zwak protest van mijn kant. Keer op keer herhaalde ik hoe eng ik het wel vond. "Tja, dan zit er niks anders op dan even de andere kant op te kijken" was het laconieke antwoord.
Na vijf minuten van "trial and error" met de breinaald hoorden we een bevrijdende tik. De hor was zo goed om mee te werken en W. kon naar binnen klauteren. We ontmoetten elkaar vervolgens in de hal beneden en na een omhelzing bedachten we lachend de volgende krantenkop:
"Bejaarde man van bijna 90 redt jonge vrouw met kat uit benarde positie."

De redding was tweeledig. Door dit voorval werden mijn gedachten afgeleid van de verdrietige en pijnlijke confrontatie met Wims inpaklijst eerder die middag. En… ik gun iedereen zo'n vriend!

gedjo

Lieve lotgenoten,

Op 31 januari jl. plaatste Monique een schrijven van mij over de belevenissen aangaande de obductie bij Margriet en dat ik na zes maanden nog steeds geen antwoord had of dochter en zus nu wel of niet erfelijk belast waren.

Op 26 februari heb ik een zeer diepgaand gesprek gehad met het hoofd van de afdeling Neurologie. Nadat ik de reden van mijn boosheid had uitgelegd, werden zijn en mijn papieren naast elkaar gelegd en bleek dat de huisarts niet alle relevante info van het ziekenhuis had ontvangen, waarna excuses volgden. Er werd aan de hand van de bij de opname gemaakte scan van Margriet weer uitgelegd wat er precies aan de hand was geweest en waarom Margriet geen enkele kans op overleven had. Vervolgens kreeg ik een kopie van al zijn papieren inclusief het autopsierapport waaruit bleek dat dochter Manuela en zus Ine niet erfelijk belast waren. Ook kreeg ik het telefoonnummer en e-mailadres van de arts voor eventuele verdere vragen.
Gedurende het gesprek werd nog naar de patholoog gebeld met de vraag of er nog wijzigingen in de rapportage te verwachten waren, dat was niet zo.
Ook heb ik de arts opmerkzaam gemaakt op onze lotgenotensite. Hij zou deze bezoeken.

Ik had het vredige gevoel dat er een hoofdstuk kon worden afgesloten en was blij dat ik het gesprek was aangegaan. Een gesprek waarin met respect voor elkaar was gepraat, geluisterd en gehandeld.
Voor mijzelf werd mijn gevoel bevestigd dat ik tijdens de hersenbloeding van Margriet alles heb gedaan wat in mijn vermogen lag, dat de medische hulp zeer snel ter plaatse was en dat in het ziekenhuis alles is gedaan om haar leven te redden. Het was voor Margriet, zoals de arts het uitdrukte, "domme pech". Alleen voor Margriet?

We zijn niet alleen lotgenoten, ook reisgenoten op weg naar…
Ik wens jullie veel sterkte.

noru

Hallo lieve lotgenoten,

Ik heb de stap genomen. Het heeft even geduurd eer ik de moed en de kracht had om het daadwerkelijk te doen, maar nu, ruim drie jaar na het overlijden van Hans, ben ik verhuisd en het voelt super goed.
Soms denk ik: had ik die stap maar eerder genomen, want ik voel me zoveel beter in mijn nieuwe huis, ook al woon ik er nog maar een paar weken. Maar aan de andere kant was ik er toen misschien nog niet klaar voor en was ik zeker dit mooie appartement op unieke locatie niet tegengekomen.
Dus het heeft zo moeten lopen, zoals het nu gelopen is. De deur uit, bruggetje over en zo met de honden het park of bos in. Mooier kan het voor mijn gevoel niet. Het is hier rustig wonen, maar toch vlakbij de stad en ook nog redelijk aan te rijden naar mijn werk, drie dagen in de week. En ook wat dichter bij mijn moeder, die na het overlijden van mijn vader (vlak na Hans) er ook alleen voor staat en erg blij is als ik even aanwip voor wat gezelligheid en wat hulp. Alles heeft, denk ik, zo moeten zijn. Het lijkt alsof de puzzelstukjes ineens in elkaar passen en alles op z'n plek valt.

Ik wil andere lotgenoten, die ook graag willen verhuizen maar toch nog twijfelen of tegen alle rompslomp opzien, over de streep trekken om tóch door te zetten. Ja, het is allemaal best zwaar, veel geregel, erg afhankelijk van hulp van vrienden en/of familie, en ook erg emotioneel... Spullen opruimen, dingen van je overleden partner tegenkomen, beslissen wat neem je mee en wat niet en ga zo maar door. En vooral, na al die jaren ineens alleen te moeten beslissen terwijl je al zoveel jaren gewend was om dat samen te doen.

Dat opruimen en uitzoeken heb ik in fases gedaan, want in één keer kon ik het niet. Te veel emoties, te veel herinneringen, blije maar ook zo veel verdrietige en pijnlijke. In een paar maanden tijd heb ik me door de kasten heen gewerkt, keuzes gemaakt wat wel en wat niet mee te nemen, en uiteindelijk werd het allemaal wat overzichtelijker.
Maar voor mij is het allemaal de moeite waard geweest en ik ben blij dat ik door de zure appel heen gebeten heb. Ik woon hier nu een paar weken en ben elke dag weer blij dat ik de stap gemaakt heb, ben blij dat ik nieuwe meubeltjes heb kunnen kopen en dat ik mijn huis naar m'n zin heb kunnen inrichten. Ik voel mij hier thuis en ik voel me een stuk minder verdrietig dan de afgelopen jaren in mijn oude huis.
Daar werd ik steeds weer herinnerd aan zijn ziek-zijn en aan zijn sterven. Beelden van het ziekenhuisbed in de kamer waar hij zijn laatste dagen onder sedatie heeft gelegen voor hij rustig mocht sterven. Beelden die ik niet goed van mijn netvlies kon krijgen en die de mooie herinneringen overschaduwden.
Hier in mijn nieuwe huis krijgen de mooie herinneringen aan onze 14 jaar samen weer de overhand en dat was ook mijn doel.
Natuurlijk mis ik zijn aanwezigheid ook hier elke dag weer, maar het is alsof het gemis hier minder pijn doet en beter te dragen is.
'Hans verhuist met je mee', schreef een lotgenoot naar mij en zo voel ik dat ook. Hans heeft een speciale plek in mijn hart en dat zal altijd zo blijven.

Natuurlijk had ik deze verhuizing liever samen met Hans gedaan, maar zoals een ieder van ons heeft ervaren, gebeuren er dingen in je leven die je niet in de hand hebt. Hoe verdrietig en moeilijk dat ook is, we hebben onze partners verloren en of we dat nu willen of niet, we staan er ineens alleen voor. Met of zonder steun van vrienden of familie, maar zeker zonder de steun van onze lieve partners.
Ik heb ervoor gekozen om er ondanks mijn verdriet het beste van te maken. Hans zou niet anders gewild hebben. Ik ben best trots op mijzelf hoe ik me door die zware jaren heen geworsteld heb en ben gekomen waar ik nu ben.
En ik weet dat hij ook trots op mij zou zijn en dat geeft mij kracht.Terwijl ik, overmand door verdriet, dacht het niet te kunnen redden zonder hem, geloofde hij in mijn kracht en was hij er 100% van overtuigd dat ik het zou redden als hij er niet meer zou zijn.
Ik weet nog dat hij vlak voor zijn sterven tegen mij zei: 'An, ik weet dat je het gaat redden zonder mij, omdat ik zeker weet dat je lieve vrienden en familie om je heen hebt die er voor je zullen zijn als ik er straks niet meer voor je kan zijn om je te helpen. En niet alleen straks, maar ook na een aantal jaren.' En daar had hij gelijk in. Nu, drie jaar na zijn overlijden, is er nog steeds begrip voor mijn verdriet, van vrienden en familie, maar ook van mijn collega's op mijn werk, en krijg ik nog steeds de steun en hulp op momenten dat ik het nodig heb, en daar ben ik ontzettend dankbaar voor.

Na mijn brief aan de Draaikolk augustus vorig jaar, waarin ik schreef dat ik een appartement had gekocht en waarin ik ook schreef dat reacties van lotgenoten die al verhuisd waren na het overlijden van hun geliefde of nog gingen verhuizen erg welkom waren, heb ik enkele leuke reacties gehad en is er over en weer gemaild met lotgenoten. Eén van hen was ook net bezig met het plan om te gaan verhuizen en is uiteindelijk ruim een maand eerder dan ik verhuisd. Voor mij is het contact met die lotgenoot een enorme steun geweest (en nog steeds) die ik niet had willen en kunnen missen. Eerst alleen via e-mail, maar nu ook via de telefoon en sms. Het is fijn om gevoelens en emoties te kunnen delen met iemand die in hetzelfde schuitje zit en die weet wat er allemaal op je afkomt en door je heen gaat.
Ik ben blij dat ik ruim twee jaar geleden de stap heb genomen om mij aan te melden op de Draaikolk want het contact met lotgenoten heeft me enorm geholpen en nog steeds. Ik wil een ieder die nog twijfelt, aanmoedigen om het ook te doen. Om te reageren op brieven van lotgenoten die je aanspreken of zelf iets te schrijven. De kontakten komen dan als vanzelf en uit ervaring kan ik zeggen dat ze, hoe verschillend ook, allemaal erg waardevol zijn en bijdragen aan het verwerken van mijn verdriet en gemis en het leren om er beter mee om te gaan.

Nu heb ik ook de stoute schoenen aangetrokken en me aangemeld voor een lotgenotendag. Ik had er al wel eens eerder over gedacht, maar durfde nooit zo goed de stap te wagen. Bang voor het onbekende? Ik mailde al wel lange tijd met verschillende lotgenoten, maar kende er geen één die zo'n dag al had meegemaakt. Maar toen was er ineens die oproep, een wandeling vlak bij mij in de buurt waar ik net was gaan wonen, en ik dacht: als ik mij nu niet aanmeld, dan doe ik het nooit meer.
En nu gaat het er dus eindelijk van komen. Ik vind het best eng, maar ben ook reuze nieuwsgierig en benieuwd naar hoe het zal gaan en wat ik er van zal gaan vinden. Ik hoop natuurlijk positief, maar daar ga ik wel van uit.

Ondanks het grote verlies dat ik geleden heb (eerst mijn jongste broer, later Hans en vlak daarna mijn vader verloren) kan ik toch weer blij zijn met alle mooie dingen die er nog wel zijn. Blij met alle leuke dingen die op mijn pad komen, blij met mijn twee honden die er voor zorgen dat ik mij nooit echt alleen voel, blij met mijn familie en mijn vrienden die er altijd voor mij zijn, blij met het leuke werk wat ik heb en de fijne collega's. En nu vooral ook blij met mijn eigen huisje waar ik me zoveel prettiger en gelukkiger voel dan in mijn oude huis.
Natuurlijk cijfer ik mijn verdriet niet weg en is er nog heel vaak die pijn van het gemis. Er gaat geen dag voorbij dat ik niet aan Hans denk, maar ik kan het nu wel beter een plekje geven dan jaren geleden, ook mede dankzij de steun van lotgenoten via de Draaikolk.

Ik besef heel goed dat er lotgenoten zijn die het met veel minder hulp en steun moeten doen dan dat ik heb gehad en nog heb, en dat het voor hen nog zoveel moeilijker is om te overleven en in een later stadium een nieuw leven op te bouwen.
En dat er vele lotgenoten zijn die nog maar kort hun geliefde verloren zijn en zich niks kunnen voorstellen, en misschien ook niet wíllen voorstellen dat het leven er na een tijd weer zonniger uit kan gaan zien.
Vooral hen wil ik heel veel sterkte en kracht toewensen om door deze immens verdrietige periode door te komen.

Lieve groet voor allemaal,

anst

REACTIES binnengekomen in april 2008:

28-04-2008

Hallo Monique en lotgenoten,

Maandag. Gewoon maandagmorgen.
Huilen. Ik kan niet stoppen met huilen.

Op 6 oktober 2007 overleed Jan aan een acute hartstilstand. Mijn wereld draaide 180 graden om, maar kantelt niet meer terug. En het wordt dus nooit meer zoals het was. Het was alsof iemand met een botte bijl toegeslagen had.

Jan vertrok op zaterdagmorgen met de racefiets. Na een rit van 54 km vond ik Jan in de tuin achter ons huis. Ik ben misschien tien tot 15 minuten na hem thuisgekomen. Hulp is er gekomen, maar helaas te laat.
Abrupt was zijn leven gestopt. Een actief leven. Een familieman en sport in z'n vrije tijd.

Ik was verslagen, wanhopig, maar kreeg ook een ongekende kracht. Veel mensen zijn bij ons thuis geweest om afscheid te nemen. In rijen stonden de mensen buiten stil en rustig te wachten, twee avonden lang.
Het was prachtig rustig herfstweer. Jan sprak er wel eens over dat je eens in de herfst van je leven komt. Wonderlijk dat hij ons juist nu in de herfst heeft verlaten.

Moeilijke weken volgden hierna, maar ik werd gesteund door veel lieve mensen. December kwam er aan, de maand waarin ik jarig was, kerst, oud en nieuw. Emotie op emotie volgde elkaar op in die maand.

Januari geen feestdagen meer. Vier dagen voor het overlijden van Jan, had onze jongste zoon het voorlopig koopcontract voor zijn eerste woning getekend. Een belangrijke fase in het leven van onze zoon.
Met veel moeite heb ik de knop omgezet en probeerde ik me te concentreren op de inrichting van zijn huis. Vaak liep ik in meubelzaken rond als een zombie met de gedachte "wat doe ik hier". Pijnlijk waren ook de momenten op doordeweekse dagen als er veel 50 plussers sámen naar meubels aan het kijken waren.

Deze maand heeft mijn zoon de sleutel van zijn woning gekregen. Met hulp van zijn vrienden en vriendinnen zijn we aan de slag gegaan. Bewondering heb ik voor mijn beide zoons. Altijd was daar Jan, hun vader, de man met twee rechterhanden. Maar ze kregen het voor elkaar, gesteund door opa (76 jaar) die al het behangwerk verrichtte.
Gisteren hebben we de verjaardag van mijn jongste zoon in zijn "nieuwe" huis gevierd. Zijn eerste verjaardag in zijn eigen huis, maar zonder zijn vader.

Ja, en nu is het maandag en woon ik alleen. Wij hadden ons verheugd op de tijd die nu komen ging. De beide kinderen op hun plek. De wereld zou voor ons open liggen. Kortom: genieten.
En nu, ik weet het niet meer. Ik ben nog nooit alleen geweest. De afgelopen maanden heb ik veel gedaan, ben ik veel weg geweest (vluchtgedrag).
Ik denk dat ik de afgelopen maanden de confrontatie met mezelf uit de weg ben gegaan. Ik heb veel gehuild, veel gepraat en veel geschreven, maar had toch iedere dag nog iemand om me heen.
En nu… Ik voel me leeg en zo alleen en huil opnieuw.

uvjo

Zorgenmoe. Ben er klaar mee. Wil niks meer alleen hoeven doen. Vijf jaar van alles en iedereen bij elkaar houden en keuzes maken.
Heb dikwijls gedacht: nu voel ik mezelf weer, ik ben er weer. Maar er was constant meer zelf te ervaren en zeker de laatste maanden ben ik in een sneltreinvaart wel heel dicht bij mijn kern gekomen.
Vanuit mijn kern kon ik het licht laten vallen op de afgelopen jaren, hoe die voor ons waren verlopen. Hoe de keuzes zijn gemaakt. Dit gaat ook gepaard met schuldgevoel, pijnen, verdriet en heftige emotionele confrontaties met de kinderen.

Ik zie ineens dat we in ons samenzijn langs elkaar heen leven, om ieder in onze eigen kracht te overleven. Voel me totaal overspannen en vraag me af hoe ik nu hun harten nog kan verwarmen…
Door de jaren heen hebben de ruimtes binnenshuis alle kleuren van de regenboog gehad. Heb mijn emoties weggeschilderd onder dikke lagen verf om zo iets van warmte en geborgenheid neer te zetten. Alles bij elkaar houden terwijl ze steeds uithuiziger werden.

Niks is tegen zoveel emoties bestand en langzaam komen deze door de verflaag heen en voelt het huis niet meer als óns huis. Het voegt niet meer, voor niemand meer.
De buitenkant van ons eens zo heerlijke huis ziet er verwaarloosd uit en in de tuin woekert het onkruid weelderig. Ik heb het te druk gehad met de gezelligheid binnenshuis.
Daarentegen ziet de behuizing van ons werkelijke 'zijn' er prachtig uit: pubers constant bezig met hun uiterlijk, grenzeloos ondergedompeld in hun eigen warme sociale leven. In de turbulentie van hun bestaan totaal voorbijgaand aan hun binnenwereld die in kleine stiltes - zichtbaar en hoorbaar - totaal op z'n kop staan.

Overleven!

joex

Hallo Monique en alle andere Draaikolkers,

Vandaag heb ik in tranen mijn bed weer opgemaakt als twee eenpersoonsbedden…

Nadat in januari 2006 mijn man Jan plotseling was overleden aan een hartstilstand was het erg moeilijk om mijn leven weer op te pakken. Ik ben toen veel op de Draaikolk geweest en heb toen ook verschillende lieve reacties mogen ontvangen.
Het voelde goed om je verdriet op deze manier te kunnen delen en ik heb hier veel steun aan gehad.

Nu ben ik weer terug.
In november vorig jaar leerde ik een lotgenoot kennen waar ik gelijk een band mee voelde. We konden samen heel goed praten over ons verlies en er was gelijk een klik van beide kanten. Deze klik bleef, ook na een paar ontmoetingen, en we besloten om samen verder te gaan.
Er was alleen een grote maar… Mijn vriend was ziek. De ziekte was op dat moment onder controle, maar toch. Ondanks dat wilde ik toch verder met hem. Het voelde zo goed tussen ons. Ik wilde dit niet zomaar voorbij laten gaan.

Al gauw besloten we om samen op vakantie te gaan en we boekten voor februari een reis naar de zon. Helaas hebben we deze moeten annuleren. Een paar weken nadat we geboekt hadden kreeg hij klachten. En toen was al gauw duidelijk dat er niets meer voor hem gedaan kon worden.
Vorige week zaterdag is hij overleden.
Ik ben, samen met zijn kinderen, bij hem gebleven tot op het laatst.
Daar sta je dan, weer alleen.

Het was een mooie dag vandaag en ik zat alweer alleen in mijn tuin. Ik had gedacht dat ik nu weer fijn samen met hem van deze dingen zou kunnen genieten, maar het is alweer voorbij. Het is zo gauw gegaan. We hebben een paar mooie maanden samen gehad en nu is het voorbij en moet ik weer alleen verder.
Ondanks alles ben ik blij dat hij in mijn leven was, maar het maakt het niet minder moeilijk.

Groetjes,
trru

Dag Monique,

Vanmiddag weer eens sinds langere tijd op de Draaikolk gelezen. Hoe treffend schrijf jij over de onmogelijkheid van kiezen voor een wel of geen afscheid. Gelukkig maar, dat we niks te kiezen hebben. En ook voor degenen die het afscheid zagen aankomen, kwam de dood altijd toch weer onverwacht. Maar het is wel fijn als je toch nog alles (nog een keer) kunt zeggen.

Wat goed van je om je eerste reeks over de dood van Eric (Blaka Rosoe, red.) nog een keer te plaatsen. Ik vind het hartverscheurend om te lezen, de pijn en beklemming op de borst voelbaar en herkenbaar.
Ook ik heb na de dood van Roel heel lang met die verschrikkelijke pijn en beklemming op mijn borst(been) gelopen. Letterlijk adembenemend. Het enige wat een beetje hielp was huilen, huilen, huilen. En na anderhalf jaar werd het langzaamaan minder.
En nu is het er eigenlijk alleen als de herinnering ineens ergens door wordt opgeroepen, zoals door het lezen van jouw stuk. Of zoals gisteren, toen mijn kleinzoon van 6 jaar graag met mij zijn fotoalbums wilde bekijken. Ik wapende mij al, maar tevergeefs, tegen het weerzien met Roel op de foto's. Op de terugweg naar huis was het dus toch weer huilen.

Toch gaat het steeds beter met mij. Ik heb een tijd geleden bewust gekozen (voor zover dat gaat) om vooruit te kijken, niet meer steeds omzien in verlies. Plannen maken, mijn leven weer zin geven.
Om te beginnen heb ik mijn 60ste verjaardag gevierd. Heel uitbundig met alle vrouwen die in mijn leven van betekenis zijn geweest. Dat was een fantastische dag. Later nog een weekend met de kinderen/kleinkinderen in een bungalowpark. Ook heerlijk om te doen en om te genieten van alle kleinkinderen bij elkaar. Dus de (voor mij huizenhoge) drempel met stijl overgegaan en... het valt mee.

Wat ga ik doen? Om te beginnen extra tijd voor mijn oudste dochter: een paar dagen wandelen eind deze week in de Cinque Terre. Voor het eerst na de dood van Roel weer in ons geliefde Italië. Tweede helft van mei twee weken chi gong en meditatie op Ibiza, dus met ruimschoots tijd om te lezen en te wandelen. Eind juli een week fiets- en vaarvakantie met de twee kleinzoons van 6 en 7 jaar vanuit een trekkershut op een watersportcamping in Friesland.
En dan in september de echte klapper… Ik ga drie weken naar Tibet (groepsreis) en daarna alleen door naar Nepal met een open ticket (als dat lukt). Ik wil zelfstandig rondreizen, trekkings doen, twee kinderhuizen bezoeken (misschien daar wat helpen als dat kan). Ik zal zo'n week of acht weg zijn.
Ik vind het wel spannend, maar ben niet (meer) bang. Het existentiële alleen-zijn, alleen door het diepste verdriet gaan, alles loslaten, heeft mij inmiddels nieuwe en onvermoede kracht en moed gegeven. Dus. al zal ik nog wel eens of vaak een terugval hebben, dit komt er dan weer achter tevoorschijn.

Door alle bezigheden ben ik in april en mei niet in de gelegenheid om mee te doen aan lotgenotendagen.
Maar iedereen wens ik een goed en warm voorjaar met sterkte en vreugde voor ons allemaal.

Heel hartelijke groet,
yvko

Lieve Monique en allemaal,

Ja, ik ben weer terug van vakantie. Met meer moed dan waarmee ik ben weggegaan.
Maar ook met een verhaal van een lotgenoot die ook graag eens wat wilde zeggen over het verlies van zijn vrouw. Zij was een jaar geleden, zittende in de wachtkamer bij de dokter, plotseling overleden. Mijn hart stroomde vol en ik dacht: ja, wat is beter? Wel of niet afscheid mogen of kunnen nemen?

Nu lees ik met tranen de verhalen. Wie durft te zeggen wat beter was?
Mijn Henk die zich wel heeft kunnen voorbereiden. Die al wist, van toen hij zijn eerste vrouw verloor, hoe verdriet een vreselijke eenzaamheid met zich bracht. Hij moest nu zonder zijn familie en zelfs zonder zijn dochters en hun (klein)kinderen heengaan zonder afscheid. Terwijl míjn kinderen en ik hem in onze armen namen, een hele nacht lang voor hem zorgden en voor hem zongen, wat hem geruststelde.
Ik kroop dicht tegen hem aan en bleef naast hem liggen. Zijn stiefkinderen en hun kinderen die hem zo lief hadden, waren er wél en zo nam Henk van iedereen afscheid. Wat een troost voor ons, maar zíjn kinderen hebben geen afscheid genomen, wilden het niet meer.
Wat moet het voor Henk geweest zijn om hen niet meer te zien... Tijdens zijn ziekbed, drie jaar lang, heeft hij gewacht en ze niet meer gezien. Hij moest ze loslaten zonder afscheid. Ik kan het nu parkeren, dat verdriet, maar vergeten zal ik het nooit.

En dan kom je op vakantie iemand tegen die zo plotseling zijn vrouw heeft verloren. We hebben er met z'n allen ook plezier gemaakt, maar ik weet zeker wanneer hij alleen langs het strand wandelde, dat hij er niets meer van begreep. Ik trok met hem op want die pijn die kennen die andere stellen gelukkig niet. Ze keken ons vol vragen aan.
Gelukkig was ik degene die hem zo graag een fijne vakantie gunde. Heel bescheiden zei hij op de laatste avond: "ik snap niets meer van wat mij is overkomen." Doordat hij in het dorp woont waar ik vroeger ben geboren, kent iedereen elkaar. Híj durfde niet te vragen of ik mee ging wandelen. Daar konden ze eens over gaan spreken bij thuiskomst...
Ik zal zijn woorden niet vergeten toen hij zei: "Wil, ik ben in deze twee jaar nog nooit iemand tegengekomen met wie ik over mijn vrouw kon en mocht praten. Wij zijn lotgenoten", zei hij en dat is waar. Wat is mijn troost dan groot hem dit te kunnen bieden. Met mijn Henk heb ik alles kunnen bespreken en delen. Zelfs die knuffels, de laatste kus...
Langs de zee liet ik mijn tranen vallen met vele goede herinneringen aan Henk.

Gelukkig ken ik het gevoel van de wandeling van de Draaikolk en heb ik hem ook gevraagd of dit wat voor hem zou zijn. Wie weet kunnen we zo eens samen op pad gaan als lotgenoten.

Ja, 30 april is het twee jaar geleden en 4 mei is Henk begraven. Dan ga ik met ons koor zingen bij de Dodenherdenking. Ik zal zeker zingen 'Angel' van Sarah McLachlan. Niet alleen voor de overledenen van toen, maar voor iedereen die iemand moest verliezen.
Laat het een troost zijn, dat ik dan even aan jullie allemaal zal denken.

Mijn vakantie was heerlijk. Ik ben nu in staat om weer moedig te zijn en ik wil het goede vasthouden.
Ik wens iedereen de komende tijd heel veel liefs en sterkte.

wivdbu

Dag allemaal,

Geke, fijn dat je het deed: meedenken. Dit was het enige wat ik bedoeld heb, omdat ik het natuurlijk ook niet wist of weet.
Intussen blijkt het daar ook niet om te gaan, want Doris liet me weten dat mijn reactie goed door haar ontvangen is.
Je gunt elkaar geen extra pijn.

Toen Jan eind maart 2006 overleed, vond ik onder de gegevens in het praktische draaiboek van de uitvaartondernemer het webadres van "de Draaikolk", maar het heeft een paar maanden geduurd voor ik erop ging kijken.
Maandenlang wou ik alleen maar rust, want ik moest nog zoveel (die administratieve rompslomp). En mijn eigen lijf was doodmoe van de tijd die eraan voorafgegaan was. Het verhaal van Lucy Nijhuis herinnert aan die tijd en het gevoel van toen.
Ik zou nooit meer de ruimte terugvinden die het samenleven in zich had. Het alleen zijn was beklemmend. Niet omdat ik bang was, maar álles was leeg en ik was zelf zo leeg…

De eerste keer dat ik de Draaikolk ben gaan lezen, ben ik er toen weer weggevlucht.
Ik weet echt niet of dat iets te maken heeft gehad met de bijdragen toen. Het ligt meer voor de hand dat ik er nog absoluut niet aan toe was.
Zo rond september werd ik er in één week door twee verschillende mensen weer op geattendeerd. En toen kon ik wel toelaten wat ik er vond.

En waarom vandaag deze terugblik?
Een vriend, die ik twee of drie weken terug belde om een afspraak te verzetten, bleek toen net het bericht ontvangen te hebben, dat zijn jongere zus, die al jaren kanker had, plots een uitzaaiing in de hersenen had, waar niets tegen gedaan kon worden. Hij was ontdaan en we praatten wat.
Intussen is zij gestorven en zaterdag begraven en vandaag telefoneerde ik met hem en zijn vrouw.
Hij vertelde en ik luisterde en ik was heel rustig, maar ik had nauwelijks de hoorn neergelegd of een golf van verdriet kwam in me op. Mijn traanklieren werden opeens aangezet tot huilen, zoals vroeger de melk toeschoot als je baby wakker werd en zich liet horen.
Er was iets troostends in de rust waarmee het gebeurde en het feit dat het geen pijn deed.
De leegte in huis was er weer even, maar ík ben niet meer leeg, voel me weer een heel mens.
Dat stemt dankbaar, dat dit zomaar zo is.

Lieve groet voor iedereen.

livdo

Hallo Monique,

Met interesse heb ik je stukje "Wel of geen afscheid. Een onmogelijke 'voorkeur" gelezen.
Monique, het doet pijn om te lezen dat jij twee keer het overlijden van je man hebt moeten meemaken. Twee keer die pijn en dat verdriet hebt moeten doorstaan.

Ik vind het moeilijk dat ik geen afscheid heb kunnen nemen van Jan en dan bedoel ik een afscheid van iemand die je nooit meer zult zien, een afscheid voor eeuwig.
Jan (58 jaar) stond midden in het leven, was actief en sportte veel.
Na een fietstocht, samen met zijn fietsvriend, vond ik Jan in de tuin. Ik ben vlak na hem thuisgekomen en heb onmiddellijk actie ondernomen en 112 gebeld. Een buurvrouw heeft nog geprobeerd te reanimeren en ook de hulpdiensten konden niets meer voor Jan betekenen.

Het is moeilijk om verder te gaan als een leven zo abrupt stopt. Niets wees op een naderende dood. Bij een ziekbed is het toch mogelijk om je uit te spreken naar elkaar. Wij stonden midden in het leven en waren ook bezig met "leven".

Wel werd ik getroffen door een zin in het stukje van Arend. Hij schrijft dat ook zijn vrouw geen afscheid heeft kunnen nemen van hém, de kinderen en familie. Ja, ook degene die gaat, had van ons afscheid willen nemen. Eigenlijk is dat net zo wreed.

Monique, jij hebt beide situaties meegemaakt en ik vind het troostend dat je aangeeft dat als je mocht kunnen kiezen, je er ook niet echt uitkomt. Maar we hoeven niet te kiezen, want de keuze wordt voor ons bepaald.

Ik heb het "Afscheid" verwoord in het volgende gedicht:

yvjo

Aangesproken door, in eerste instantie, de bijdrage van Doris naar aanleiding van de lotgenotendag in Zoetermeer en verder door de reactie hierop van Marijke en Lies, wil ik ook graag reageren.

Op dit moment herlees ik 'Over troosten en verdriet' van Wim ter Horst. Daarin betoogt hij o.a. dat de algemeen aanvaarde opvatting dat het rouwproces vooral inhoudt: het gesprek, het praten over het verdriet, het je uiten, maar zeer ten dele waar is, omdat (ik citeer): "het eigenlijke van het verdriet niet in woorden is te vatten."

Ik veronderstel dat ik niet de enige ben die door het verlies van de geliefde hard met deze waarheid wordt geconfronteerd. Je ervaart dat het verdriet mededeelbaar is, maar dat dit niet meer is dan een verbale activiteit die geen troost geeft, maar wel er- en herkenning, afhankelijk van de gesprekspartner.
Je bent als mens in staat om degenen, die volgens door jou gehanteerde criteria voor jouw vertrouwelijkheden in aanmerking komen, "om je heen te verzamelen". Daarbij, wat oneerbiedig gezegd, puttend uit "oude en nieuwe bronnen", vervolgens de woorden voor je gedachten te vinden en deze uit te spreken. Woorden voor dat wat de kern van je verdriet bepaalt, vind je niet( althans ik niet.)
En daarmee is het gevoel van existentieel eenzaam zijn een feit.
Het gevoel betreur ik (af en toe tot gekmakens toe). Het feit niet, omdat ik ervan overtuigd ben dat deze niet te ontlopen eenzaamheid uiteindelijk m'n redding zal blijken te zijn. Het zorgt voor een unieke en juist niet bovenmenselijke kracht, waarvan je van tevoren geen notie had dat je die in je hebt!

Verdriet is mededeelbaar, maar niet deelbaar. Als dat laatste wel het geval zou zijn, zou je een deel van de ellende weg kunnen geven aan de ander met wie je wilt delen. Zodoende zou je een flink stuk van een zware last kwijtraken en opgelucht en tevreden verder kunnen voor dat moment.
Dat het zo niet werkt, heb ik gedurende de afgelopen 19 maanden ondervonden. Ik heb, wellicht tegen beter weten in, lang gevochten tegen deze bierkaai en het heeft even geduurd voordat ik de zinloosheid daarvan begreep, mijn energie op andere dingen die het vechten wél waard zouden zijn kon richten en vrede kon hebben met deze moeilijke waarheid.

Met deze zekerheden stap ik op mijn vrienden (de oude bronnen) en lotgenoten (de nieuwe bronnen) af in de hoop op wat afleiding en aangenaam tijdverdrijf. En die krijg ik, en als het meezit ook troost in de derde betekenis zoals omschreven in Van Dale: (in verzwakte opvatting) "dat wat dient om verdrietige omstandigheden draaglijker te maken."
Meer verwacht ik niet en ondertussen ben ik, als ik tijdens zo'n ontmoeting met lotgenoten wat diepgaander contact met anderen heb, net als Marijke, zielsblij dat me dat overkomt.

Gisteren had ik een vriendin te eten. Ze is al een jaar of vijf weduwe. We spraken over mijn ervaringen met de lotgenoten. Zij had (en heeft) er geen behoefte aan om aan dergelijke ontmoetingen deel te nemen en vindt dat je bepaalde (karakter)eigenschappen moet hebben om het als leuk, fijn, troostend of wat dan ook te kunnen ervaren. In haar ogen zijn de belangrijkste: 'het nieuwsgierig zijn naar andere mensen' en 'je open kunnen en willen opstellen'.
Met haar ben ik van mening dat of je er baat bij hebt, in welke zin dan ook, grotendeels afhankelijk is van omstandigheden en gegevenheden die te maken hebben met je eigen persoonlijkheid en situatie. Daarom ben ik ook niet zo overtuigd van de slagingskans van het door Lies geopperde "meedenkplan". Maar misschien ben ik te pessimistisch en zie ik belangrijke aspecten over het hoofd.

Vooralsnog ben ik heel blij met de mogelijkheid om via de Draaikolk op welke manier dan ook contacten te hebben met lotgenoten. Ik ervaar het als een verrijking van en in mijn leven van dit moment. Een leven dat gekenmerkt wordt door het noodgedwongen loslaten van bijna alle zekerheden en het opbouwen van en vechten voor een nieuw bestaan.

gedjo

03-04-2008

Monique,

Ik was getroffen door je laatste hoofdredactioneel stukje met als onderwerp wel of geen afscheid kunnen nemen. Jij hebt het helaas beide meegemaakt en weet als geen ander wat het verschil is.

Nelline werd op 15 februari 2007 door een hersenbloeding getroffen en raakte direct in coma. Zo totaal onverwacht, nooit ziek, altijd actief, nog helemaal in de bloei van haar leven.
Ineens is ze er niet meer. Geen afscheid kunnen nemen na een liefdevol leven. Totale verbijstering. Het dringt ook pas na lange tijd echt goed door dat ze er niet meer is en het leven nooit meer wordt zoals het was.

Toch probeer ik er vrede mee te hebben. Ze is in vrede overleden. Onverwacht maar zonder pijn, zonder lijdensweg, zonder aftakeling.
Ook zíj heeft geen afscheid kunnen nemen van mij, de kinderen en naaste familie. Ik denk dat dat maar goed is. Ze was er altijd voor ons en het zou haar heel zwaar zijn gevallen daar afscheid van te moeten nemen.
Nu, na ruim een jaar, is het gemis er niet minder op geworden, maar ik kan terugkijken op een rijk leven met haar.

Iedere lotgenoot verwerkt het verlies op haar of zijn manier. Het is in ieder geval erg belangrijk niet alleen met het verdriet te blijven zitten. Ik heb veel baat bij het meedoen aan de Draaikolk activiteiten. Er is een ongekende saamhorigheid omdat we allemaal hetzelfde hebben meegemaakt nl. het verlies van onze dierbaren. En het helpt om daar met elkaar, in een ongedwongen sfeer, over te praten.

Ik wens alle lotgenoten veel sterkte in ons "nieuwe leven".

arsi

Gisteren las ik de bijdrage van Monique over het wel of geen afscheid kunnen nemen van je geliefde en de verwerking daarna in verband daarmee.
Persoonlijk denk ik inderdaad dat een eventuele "voorkeur" daarin bijna onmogelijk is. Wat mijzelf betreft heb ik met diverse geliefde mensen beide situaties meegemaakt. Mijn lieve Harry bijvoorbeeld was vijf maanden ziek en ik heb, voor zover mogelijk, langzamerhand wat afscheid kunnen nemen. Mijn vader overleed geheel onverwachts en daardoor was afscheid nemen sowieso niet mogelijk.

Ik denk achteraf ook wel eens na over mijn ervaring (gevoelens) met "wel of geen afscheid" kunnen nemen. Iemand verliezen is sowieso pijnlijk en verdrietig, met of zonder afscheid. Als ik aan mijn overleden dierbaren zelf denk, dan gun ik iemand natuurlijk geen lijdensweg en was ik ergens wel blij,voor bijvoorbeeld mijn vader, dat sommigen dat gelukkig niet hebben hoeven meemaken. Dat heeft mij troost gegeven. Bij degenen, o.a Harry en oma, die wel een ziekteproces hadden, was echter de situatie steeds heel verschillend. Harry heeft erg geleden en dat was afschuwelijk voor hem; mijn oma is heel rustig zonder pijn en angst heengegaan.

Als ik aan mezelf als nabestaande denk, dan is mijn gevoel erover ook heel divers. Ik heb van Harry langzamerhand afscheid kunnen nemen, voor zover mogelijk. Ik ben blij dat ik nog vaak tegen hem heb kunnen zeggen hoeveel ik van hem hield. Bij mijn vader heb ik dat niet meer kunnen doen. En bij mijn oma weer wel.
Toch was de schrik bij mijn vader wat groter dan bij Harry, omdat ik het bij Harry heb kunnen zien aankomen, alhoewel dat dan nog onverwachts komt, hoor.

Ja, bij mij brengt dus het denken over wel of geen afscheid (hebben) kunnen nemen verschillende gevoelens omhoog.
Maar elke keer is mijn eigen persoonlijke conclusie de volgende: wel of geen afscheid, het doet altijd pijn om iemand te verliezen en elke situatie en verwerking daarvan is weer anders.
En mijn gevoelens daarover zijn altijd vanuit twee gezichtspunten: vanuit de mijne als nabestaande en vanuit degene die moest gaan.

Groet,

sudha

Dag Doris,

Het is nu 1 april en zonet heb ik je gelezen. Ik lees "de Draaikolk" minder vaak, schrijf niet of nauwelijks meer, maar nu wil ik spontaan op jou reageren.
Het is een teleurstelling voor je geweest, die je zeker onder lotgenoten niet verwachtte. Je brengt het nota bene op om naar een ontmoetingsdag te gaan en dan is er een grote groep, waarvan de meesten elkaar al kennen, waardoor je je er extra buiten voelt staan, ook al krijg je her en der persoonlijke aandacht. Je besluit dat dit niets voor jou is.

Misschien kunnen wij - anderen - hiervan leren want de oorspronkelijke opzet is juist "herkenning vinden". Dat is en blijft de hoofdzaak: merken, lezen, voelen, dat je niet de enige bent, die aanloopt tegen alles wat zo'n pijn doet en moeilijk is. En elk van ons kent dat een lange tijd en het gaat nooit helemaal over. Je leert met heel veel vallen en opstaan, en ook weer terugvallen in het verdriet, je eigen nieuwe manier van leven: alleen verder. En vooral thuis, in wat júllie thuis was, ben je voortaan alleen en dat is het zwaarste.

Jij, Doris, hebt er (nog) geen boodschap aan, dat anderen al zichtbaar kunnen genieten van het weerzien van elkaar. Je snapt het wel, gunt het ze, maar het sluit niet aan op wat jij zoekt.
Niemand van ons wil, denk ik zo, dat zij die "de Draaikolk" het hardst nodig hebben dit er niet (genoeg) meer kunnen vinden. Het hoofdartikel van Monique laat zien, dat er altijd vragen zullen zijn en komen, ook terugblikvragen. Maar als je voor dat eerste levensgrote gat geen ruimte vindt, kun je geen volgende stapjes zetten.

Misschien moeten wij, die al beter verder kunnen leven zonder onze geliefden, uit eigen beweging meer rekening houden met lotgenoten die in die veel zwaardere fase zitten. Jij, zij mogen toch niet afhaken omdat wij ze afschrikken. Dan loopt deze site de kans om onbedoeld het primaire doel voorbij te schieten.
Monique, ik weet, dat jij deze site voor die eerste doelgroep optimaal wilt houden en je hebt daarvoor vast alleen maar medestanders. Misschien wil iedereen meedenken en jou en ons suggesties aan de hand doen hoe we daar samen beter aan tegemoet kunnen komen.

Doris, blijf schrijven, lezen en weet alsjeblieft, dat je het met jouw brief ook opgenomen hebt voor "stille" afhakers, wegblijvers. Ik wil je bedanken, dat je schreef wat je schreef.
Een warme groet voor jou, voor Monique, voor ieder!

livdo

Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren