Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren

Alle teksten uit de edities oktober en november 2007

1 oktober 2007

Hoofdredactioneel

Hand in eigen boezem?

Door het overlijden van onze partners lijkt ons leven wel 360 graden te zijn gedraaid. Het zijn de bitterzoete herinneringen en die lege plek waar we het mee zullen moeten doen. Wat - achteraf bezien - zo vanzelfsprekend leek, is dat niet meer: lief en leed kunnen we niet langer samen delen en onze ideeën, opvattingen en gewoonten niet langer aan elkaar spiegelen.

Persoonlijk vond en vind ik het toch wel enigzins onthutsend om te ontdekken hoezeer ik door de jaren heen met mijn eerste man Eric vergroeid ben geraakt en hoe snel dit met, in mijn geval, mijn tweede man Bert opnieuw is gebeurd. Ook nu weer moet ik soms moeite doen om mij te herinneren hoe ik ook alweer was in mijn 'vorige leven'. Het lijkt wel een eeuwigheid geleden. Welke ideeën, opvattingen en gewoonten waren oorspronkelijk de mijne en welke hebben zich gaandeweg vermengd met de ideeën, opvattingen en gewoonten van mijn partner? In een relatie is het niet alleen - over en weer - geven en nemen, het is ook opmerkelijk om te ervaren hoe twee individuen tot op zekere hoogte kunnen samensmelten tot die bijzondere twee-eenheid die het uiteindelijk geworden is.
Wederom ben ik op zoek naar mijn 'nieuwe' identiteit want inmiddels weet ik wel dat, net als het leven zelf, ook dít aan verandering onderhevig is. Steeds meer leer ik er mee leven dat het blijkbaar zo werkt in dit leven.

Maar hoe kijkt 'de buitenwereld': familie, vrienden, kennissen en collega's nu eigenlijk tegen ons, de achterblijvende partner, aan? Onze partners maakten ook deel uit van hún leven, ook al kan het nooit de intieme relatie tussen man en vrouw evenaren. Ook voor hen is het een confrontatie met de eigen sterfelijkheid en die van hún eventuele man of vrouw. Hoe bezien zij, de niet-ervaringsdeskundigen, welke weerslag deze omwenteling in ons leven op ons doen en laten heeft. We zijn immers niet meer de persoon die wij waren met hem of haar naast ons. We gedragen ons anders dan voorheen, zoekende als we zijn naar het hervinden van onze balans. En wat doet dit veranderingsproces weer met hén. Kunnen zij hierin met ons meegaan, met ons meeveranderen of haken ze af en stappen ze uit ons leven?

De geluiden die ik hieromtrent van andere lotgenoten hoor zijn, hoe kan het ook anders, tweeërlei. Voorheen hechte contacten doorstaan deze vloedgolf van veranderingen uiteindelijk meestal wel. Men blijft elkaar steunen, ook wanneer zich nieuwe tegenslagen voordoen. Maar relaties met familie, vrienden, kennissen en/of collega's die reeds eerder barsten vertoonden, vallen nogal eens uiteen. Met name lijkt dit het geval wanneer het overlijden wordt voorafgegaan door een langdurig proces van afnemende gezondheid met steeds slechter wordende prognoses, zoals ik zelf de tweede keer heb meegemaakt. Zodra er geen positief nieuws meer kan worden gemeld, wordt het voor menigeen steeds moeilijker om aandacht en troost te kunnen blijven bieden. Pas wanneer de partner is overleden, lijkt het haast wel alsof men weer 'opgelucht' kan ademhalen: de constante dreiging van een naderende dood is voorbij. Men durft opeens weer bij de achtergebleven partner aan te kloppen, zonder enige uitleg waarom contact al die tijd is uitgebleven, maar dan is het kwaad al geschiedt…

Niettemin kunnen we ons afvragen of we de oorzaak ook niet deels bij onszelf moeten zoeken. Of we zelf ook niet méér moeite zouden moeten doen om onze contacten met de buitenwereld te onderhouden. Of hebben we hiervoor niet de energie (of de moed?), omdat we alle zeilen moeten bijzetten om zélf overeind te blijven teneinde met de nieuwe situatie te leren omgaan.
Of zouden er nog andere oorzaken aan te wijzen zijn, waardoor sommige mensen uit ons 'vorige leven', vaak zonder dat er een onvertogen woord is gevallen, 'zomaar' uit ons nieuwe leven zijn verdwenen. Zou het bijvoorbeeld zo kunnen zijn dat ook wíj onbewust de neiging hebben om het contact met hen te mijden, juist omdát in hun gezelschap de afwezigheid van onze overleden partner zo enorm voelbaar is? Proberen wij onszelf op deze manier misschien te beschermen tegen de pijn van dit gemis?
Met andere woorden: moeten wij de hand ook niet een beetje in eigen boezem steken? Wie het weet, mag het zeggen...

Wil je reageren? Stuur jouw reactie dan naar e-mailadres: info@draaikolk.com

Monique Vos

Hoofdredacteur De Draaikolk

Zo is het geworden in Vorden

Het is zondag 14 oktober 2007. Op een zonovergoten herfstmiddag zijn maar liefst 19 lotgenoten vanuit diverse windrichtingen naar het mooie plaatsje Vorden afgereisd. En onder hen een recordaantal van het schaarse soort: 7 mannelijke lotgenoten die na afloop allemaal even enthousiast waren. Ja, ja, het gaat de goede kant op...

Diverse deelnemers zijn achter hun PC gekropen en vertellen hieronder over hun ervaringen. Lees mee en wie weet, zien we jullie de volgende keer ook. Wij kijken er in ieder geval naar uit.
Yvonne, bedankt voor de perfecte organisatie, we hebben ervan genoten! Wie durft het aan om de volgende wandeling te organiseren?

Monique Vos

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zo begon de pakkende tekst van Yvonne Kool om de mensen van harte uit te nodigen in Vorden in het oosten van het land. En daar was geen woord van gelogen. Wat hebben we die dag genoten!

Eerst even contact gezocht met een paar bekenden en zo trokken Ria,Thea, Ton en ondergetekende, na een hartelijk onthaal bij Ria, gezamenlijk naar het oosten. Wat biedt Holland toch een afwisseling aan landschappen. Op weg naar Wieringerwerf op 2 september jl. waren er prachtige Hollandse vergezichten met daarboven schitterende wolkenpartijen, zodat je onwillekeurig dacht aan: "Denkend aan Holland, zie ik eindeloos rijen…" (wie herkent die dichter niet?). Nu, op weg richting Apeldoorn, Zutphen, Vorden, een scala aan bonte herfstkleuren.

Er vond een gezellige ontvangst plaats bij de Gravin van Vorden. Die dame hebben we niet gezien, maar het is een goed hotel/restaurant in Vorden. Veel bekende gezichten, wat goed voelde, maar ook de "nieuwkomers" werden op een geheel natuurlijke manier opgenomen, zodat zich spontaan gesprekken ontwikkelden.
Na de koffie stond het gezelschap op om onder de bezielende leiding van Yvonne te gaan genieten van de omgeving. "Wel bij elkaar blijven", sprak ze bezorgd, "want op sommige kronkelige paden zou je elkaar kwijt kunnen raken". Ze had geen "reisgidsachtige" paraplu bij zich, maar wel een knalrood jasje aan.

Vorden is een van de mooiste plaatsjes in de Gelderse Achterhoek. Het biedt volop mogelijkheden tot wandelen en fietsen, maar ook excursies naar kastelen, musea- en galeriebezoek. Vlakbij lag al het kasteel van Vorden te pronken, prachtig omlijst door herfstkleuren tegen een strak blauwe lucht. Maar ons doel was te wandelen en op een ongedwongen manier met elkaar te kunnen praten. Wat ook gebeurde, niemand liep alleen!
Het landschap was zeer verrassend en afwisselend: bossen en weilanden doorsneden door vaarten met een fantastisch uitzicht. De verschillende soorten bomen deden hun uiterste best om te pronken met hun gouden herfstkleuren. Er werd dan ook veel gefotografeerd.
Maar op de grond bleven de grote veelkleurige paddestoelen ook niet onopgemerkt. Sommigen maakten er zelfs een knieval voor. Of dat met het gezicht naar het oosten was, weet ik niet.

Onderweg werd er een stop gemaakt bij 't Proathuus voor een consumptie. Wie wilde kon daarna nog verder meewandelen. Tot mijn verrassing liepen we over een stukje Pieterpad, wat van Pieterburen in Noord-Groningen tot aan de Pietersberg bij Maastricht gaat. Maar zo bont wilden we het deze dag niet maken. Ook kreeg ik een warm gevoel bij de Lodewijkslinde (…). Hier rustte Lodewijk XIV in 1672.

Maar voor ons werd het langzamerhand tijd om naar een goed restaurant te gaan om deze gezellige dag af te sluiten. In Bistro De Rotonde was het weer genieten geblazen, zodat iedereen met een tevreden gevoel op deze prachtige dag kan terugzien. Hartelijk dank, Yvonne!

Groet,
lola

Mijn eerste lotgenotenbijeenkomst was in Vorden op 14 oktober. Ik ging er met tegenstrijdige gevoelens heen: ik keek er naar uit, maar zag er ook tegen op. Was dat wel iets voor mij? Allemaal vreemden die met elkaar hun meest gevoelige emoties delen?
Dus toch de sprong in het diepe maar gemaakt en het viel reuze mee. Sterker nog, die "vreemden" waren al snel een beetje bekend nu er gezichten bij de vaak al bekende namen kwamen.

Na een eerste kennismaking en koffie op een zonovergoten terras werd de wandeling ingezet over prachtige bospaden en de contacten onderling werden al snel gelegd. Het bleek voor mij niet moeilijk om te praten over wat mij bezighoudt sinds het overlijden van Jos en het gevoel van verbondenheid groeide naarmate de dag vorderde.

Na een heerlijke maaltijd was het al te snel weer tijd om naar huis te gaan. Als het lukt zal ik er vast weer bij zijn een volgende keer. Bedankt allemaal voor jullie luisterend oor!

tipa

Aan alle gelijkgestemden,

Op 14 oktober was de dag aangebroken voor de herfstwandeling in Vorden. Voor mij de eerste keer dus best wel spannend. Het weer was in ieder geval perfect.

We werden ontvangen op een gezellig terrasje door initiatiefneemster Yvonne. Na de kennismaking met elkaar en een lekkere kop koffie werd het tijd voor actie. Yvonne had de route nog eens extra verkend en het zou een prachtige wandeling worden.
En dat is het geworden! Al wandelend door de prachtige, in herfsttinten getooide bossen ontstonden als vanzelf de gesprekken. Dan weer eens met de één dan weer met een ander. De gesprekken (met gelukkig de nodige humor) varieerden ook enorm. Dat kon gaan over de dingen die ons leven totaal veranderd hebben tot het vervangen van een kapotte TL-buis…
Halverwege legden we aan bij een gezellig cafeetje en konden we de inwendige mens even van nieuwe energie voorzien. Gelukkig wist Yvonne feilloos de weg en bereikten we na een prachtige wandeling weer de bebouwde kom van Vorden.

Buitenlucht maakt hongerig en ik voelde de benen nu toch wel. Yvonne had een gezellig restaurantje geregeld en weldra zaten we aan een heerlijke maaltijd. De tijd vliegt om en het is al laat in de avond als we afscheid van elkaar nemen.

Het was voor mij een unieke ervaring. Veel gelijkgestemden kenden elkaar al van eerdere ontmoetingen. Maar ik als "nieuweling" werd direct door de anderen opgenomen en zo ontstond al gauw het gevoel alsof we elkaar al jaren kenden. En dat is toch heel bijzonder.
Voor mij was het best wel een drempel die genomen moest worden. En zo zullen veel gelijkgestemden er over denken, maar het is echt meer dan de moeite waard. Ik heb er in ieder geval weer veel nieuwe energie door gekregen.

Ik wil bij deze Yvonne bedanken voor het perfect organiseren van deze dag. Het was echt geweldig hoe je alles tot in de puntjes voorbereid had en ons hebt kunnen laten genieten van de prachtige herfstwandeling. Ook wil ik alle gelijkgestemden, die aan deze dag meededen, bedanken voor de fijne gesprekken en de nodige humor.
En last but not least Monique. Door de Draaikolk is dit alles toch maar mogelijk en jij bent daar de spil van.

Bedankt allemaal en wie weet tot ziens.

as

Iedereen heel erg bedankt voor de mooie foto's. Echt zo mooi... Zo gauw ik tijd heb, ga ik me verdiepen in het digitale fotografiegebeuren. Ik kreeg zulke goede adviezen. Ik hoor de klok wel luiden, maar weet niet meer waar de klepel hangt.
Ondertussen: ik vond het heel leuk om te organiseren, dus Ria, ik zal het zeker nog een keer doen (als reactie op je suggestie er maar wel mee door te gaan). Ik denk aan een bijzondere winterwandeling ergens eind januari, dat is meteorologisch een echt goede wintertijd met vorst en soms sneeuw. De raderen draaien en eind november zal ik daar iets van op de Draaikolk zetten.

Eerst ga ik nu mijn werk afsluiten. Vandaag de laatste dingen geregeld en alvast van wat oud-collega's afscheid genomen. Ik dacht, ik kom vast een beetje down en verdrietig thuis, maar nee. Ik heb het veel te druk met mijn vakantie voor te bereiden (ik ga een week wandelen met taichi en meditatie in het Schwarzwald).
Heel lief, al mijn kinderen belden achter elkaar. Even horen hoe het voor mij was. Fijn dat ze dat doen.
Na mijn vakantie ga ik nog een dag terug om over te dragen en dan is het pas echt schluss. Maar ondertussen ben ik alweer op gesprek gevraagd voor een vacature lid externe klachtencommissie van BJZ Haaglanden. Dat lijkt mij erg leuk om te doen, nog een beetje mijn kennis en ervaring blijven gebruiken.

Nou lieve mensen, ik ga weer verder met opruimen en pakken en ben dan een weekje weg. Het wordt bijna winterwandelen, want het schijnt er komende week erg koud te worden.

Graag tot ziens, horen of lezen en met een hartelijke groet,

yvko

Even een kort berichtje om iedereen te bedanken voor de bijzondere dag, nu anderhalve week geleden. In het bijzonder natuurlijk jou Yvonne, voor het organiseren.

Hoewel ik echt even tijd nodig heb gehad om de dag en alle ervaringen te laten bezinken, ben ik blij dat ik ben meegegaan. Of en wanneer ik weer aanhaak bij een volgende ontmoeting, beslis ik dan. Omdat er nog zoveel op me afkomt, merk ik dat ik toch een beetje leef bij de dag en beslissingen neem op gevoel, maar de ervaring van 14 oktober neem ik mee, hoe dan ook.

Veel sterkte iedereen met waar jullie zoal tegenaan lopen.

Veel groeten,
maast

Wil je ook een keer meewandelen? Hou de rubriek 'Oproepen' dan goed in de gaten en meld je tijdig aan. Of: neem zelf het initiatief, prik een datum en mail jouw oproep naar: Monique Vos, e-mailadres: info@draaikolk.com

Ik ga het redden zonder hem!

Zittend op de bank dwaalt mijn blik de kamer in. Een paar seconden lang worden mijn gedachten beheerst door het haast onverdraaglijke idee dat Wim nooit meer vanuit de gang via de kamerdeur hier naar binnen zal komen.
Mijn wereld staat even stil.
Het is ongelooflijk en bijna niet te bevatten.

De avond tevoren schreef ik in mijn dagboek:

"Ik had wel een goede dag. Er zijn nu toch wel momenten of delen van de dag waarop ik me er van bewust ben dat ik niet alleen maar verdriet voel. Dat nare gevoel is er dan niet. Wim is niet zo direct in mijn bewustzijn aanwezig, althans niet op een louter verdrietigmakende manier.
Heel af en toe kan ik al iets voelen van dankbaarheid en blijdschap (dit woord dekt de lading niet helemaal), omdat hij er voor mij was, omdat hij zo belangrijk voor me is (geweest)".

Het wordt me steeds duidelijker dat ik vrijwel meteen vanaf het begin m'n eigen leven ben gaan leiden, me van hem vandaan heb bewogen in de richting van het leven.
Hij wilde dat ook niet anders. Zoals hij met opgeheven hoofd en overtuigd van het goede en het goed-zijn van het leven in de richting van de dood ging, deed ik dat in omgekeerde richting. Hij had geen keuze, maar ik ook niet!

Mijn beslissing om mijn eigen leven te gaan inrichten is geheel in zijn lijn. Zijn aanwezigheid loopt parallel aan dit nieuwe leven en bestaat gelijktijdig. Langzamerhand wordt mijn eigen inbreng groter en wordt zijn aanwezigheid abstracter. In zekere zin raakt hij verder weg en ook weer niet. Hij beweegt zich in de richting van mijn hart. Een betere weg kun je wellicht niet gaan.

Ik ga het redden zonder hem!

gedjo

Over het afscheid van haar en van 'mijn oude ik'

De pijnschreeuw van Trijntje lezend, herinner ik mij het sterven van Bernadette, nu vier maanden terug, en de bijzondere ervaringen die ik de weken erna had. Deze hebben mij enorm geholpen, en nog steeds, om het Leven door te leven, ook zonder mijn maatje. Misschien geeft mijn verhaal Trijntje een beetje van de kracht die ik eruit haal.

Haar ziel

We zaten allemaal om haar bed. Heel vredig en rustig. Mijn hoofd vlak bij de hare. En toen ze stierf zag en voelde ik een "stroom" uit haar komen. Een stroom die (als een geest uit de fles) met een sierlijke boog haar hoofd verliet en door het raam naar buiten stroomde. Ik had toen nog nooit van iemand gehoord dat dit soms gebeurde, maar besefte direct dat haar ziel (noem ik het nu maar) het lichaam verliet en dat alleen het lichaam overbleef.
Toen ik, gedurende de dagen dat ze thuis was opgebaard, naar bed ging, liep ik niet naar het lichaam om dat welterusten te zeggen, maar liep ik naar het raam, keek naar boven en zei haar gedag.

'Huismoedertje'

Drie dagen later stonden we met een paar familieleden bij de kist. Dochter Marij vertelde een verhaal. Plotseling stokte ze. En wees op een vlinder die doodstil op het raam zat. En dat herinnerde haar aan de begrafenissen van haar twee oma's, haar opa, twee tantes en een oom. Bij al die begrafenissen had ze steeds een vlinder gezien. Zelfs midden in de winter.
Een paar uur later zat ze achter de PC en riep plotseling: "moet je nou eens horen, weet je hoe die vlinder genoemd wordt"? En ze gaf de Latijnse naam. "Maar weet je wat de vertaling is van die naam in het Nederlands? Huismoedertje!" Met verwondering hoorden we dit aan.

De dag na de begrafenis stond ik onder de douche, mijn denkplek elke ochtend weer. En ik dacht: dit is de eerste dag van een nieuw leven. En zoals een kind het leven moet leren leven, zal ik dat ook moeten doen. Met huilen, maar ook met lachen, met vallen, maar ook weer opstaan, met bedreigingen maar ook met kansen.

Alles alleen

Drie weken na de begrafenis ben ik naar Zwitserland gegaan. Een hotelletje aan het Vierwoudstedenmeer, in de buurt van mijn broer die daar de hele zomer in een appartement zat. Het hotel lag aan het water, met prachtig uitzicht op de verlichte dorpjes op de berg aan de overkant van het water.
De voorbereiding en de tocht waren bar. Alles in je eentje doen, niemand die onderweg een appeltje voor je schilt, alleen op een Parkplatz koffie drinken, niemand die je verontwaardigd toespreekt dat je die andere afslag had moeten nemen. Alles alleen.

Wéér een vlinder

Mijn eerste mooie ervaring was bij de grensovergang in Zwitserland. Ineens veranderde het landschip in prachtig groene berghellingen. En ik genoot ervan, mezelf direct beseffend dat ik gelukkig ook nog kon genieten.
De tweede dag was ik alleen. Alleen aan het water in de zon een boek lezend, alleen aan het diner in het hotel. Zo verdomd alleen, eenzaam, zielig en melancholisch.
Na het diner ging ik naar m'n hotelkamer. Licht aan, deuren open, kijkend naar de maan die zich in het water weerspiegelde, het kabbelende water horend en op het gordijn in de kamer… een vlinder.
De vlinder bleef, zelfs toen ik ging slapen. De volgende ochtend was hij weg.
Die avond echter weer een vlinder, nu boven m'n nachtkastje, onder de lamp. De hele avond. Aan het eind van de avond sms-te ik deze toch wel bijzondere gebeurtenis aan de kinderen. En Daan schreef terug: Doe Bernadette de groeten...

Een rare droom

De volgende ochtend had ik een droom. Een rare droom. Ik kon er geen kant mee op, was verward door die droom. En 's avonds vertelde ik mijn broer wat ik had gedroomd.
Ik was in de kerk waar de uitvaart van Bernadette had plaatsgevonden. Ik stond boven op de galerij en keek de kerk in. En ik zag twee kisten. Links die van Bernadette en rechts een andere kist. Daaromheen allerlei mensen en de uitvaart was in volle gang. En in mijn droom kon ik geen keuze maken welke van de twee op dat moment voor mij belangrijker was. Einde droom.

Wakker wordend, pijnigde ik mijn hersenen. Wat een onzin! Wie was er onlangs overleden die net zo belangrijk voor me was als Bernadette? Ik snapte er niks van.
Terwijl ik de droom aan mijn broer vertelde, verscheen er een glimlach op zijn gezicht. En hij vroeg: "Weet je of er in die andere kist een man of een vrouw lag?". "Zeker weten een man", antwoordde ik. En mijn broer zei: "Wat mooi, heel mooi."
Ik keek hem niet begrijpend aan.
En hij verklaarde: "Ik ben er vast van overtuigd dat Bernadette je die droom heeft laten dromen. Die man in die andere kist, dat is jouw oude ik. Jouw oude ik, dat tegelijkertijd met Bernadette is overleden. Zij geeft jou nu de ruimte om een nieuw leven te beginnen."

Een eigen leven, een nieuw leven...
Het mag, nee, móet van haar!

udst

Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren