Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren

Alle teksten uit de edities augustus en september 2006

Hoofdredactioneel

De rouw voorbij?

Eigenlijk heb ik op dit moment geen onderwerp om over te schrijven in deze rubriek. Rouwen, rouwde, gerouwd. Ik vraag me af in welke fase ik ben aangeland. De rouw voorbij? De pijn vervaagt. Ik ben niet dagelijks meer bezig met rouw om wat ik verloren heb, maar zo nu en dan komt de verdrietgolf toch zo maar ineens over me heen en even heb ik dan het pijnlijke, rauwe gevoel dat het nog maar gisteren was dat het onvermijdelijke gebeurde.
Op andere momenten lijkt mijn vorige leven heel ver weg. Zich veilig verstoppend in dat grote bassin van herinneringen waaruit een mensenleven bestaat. De déjà vu-gevoelens zijn er dan bijna niet meer en ik probeer onvoorwaardelijk van het heden te "genieten", voor zover dat mogelijk is.

Op zo'n moment voel ik me ineens schuldig. Denk ik, dat ik verraad pleeg aan mijn negen jaar geleden overleden vrouw. Maar is dat ook zo? Ik denk van niet, maar mijn geest vertelt me dan toch wat anders.
Ze zeiden het toen allemaal zo mooi: "Het leven gaat verder, Bert, de wereld om je heen staat niet stil, ook jij moet verder, je bent nog jong". Ach ja, je bent jong en je wilt nog wat. Nou nee dus. En zo ja, dan in mijn eigen trage tempo. Dacht ik.

En wat denk je? Het "toeval" beslist voor je. Ruim twee jaar later kwam dat toeval, toen Monique mijn leven binnenwandelde en nog eens twee jaar later waren we getrouwd. Voelde ik me toen schuldig? Dacht ik toen dat ik verraad aan Janny pleegde? Nou nee. Nieuw geluk overheerste in de euforie van het wonderbaarlijke moment.

En toch, toch overvalt me zo nu en dan het verdriet over het leven dat ik verloor. Denk ik vol liefde en genegenheid aan haar, met wie ik zo'n veertig jaar samen was.
Rouwen, rouwde, gerouwd. Ik denk dat er niet echt een fase is in je leven waarin je kunt zeggen dat het rouwen voorbij is. Hoe kan dat ook, want eigenlijk pleeg je juist dan verraad aan een deel van je leven. Ontken je het bestaan ervan.

Janny leest over mijn schouders mee, net als Monique. Ze zwijgen en wie zwijgt stemt toe.                            

Bert Vos 
Hoofdredacteur De Draaikolk

030806

Het weekend staat weer voor de deur. Keken we er vroeger naar uit en vloog het maar al te snel voorbij, nu plaatst het ons iedere keer weervoor het dilemma: hoe vul ik deze vrije tijd in, nu het weekend zonder hem of haar zo leeg en oneindig lang lijkt? Zo ineens zijn we ons er pijnlijk van bewust hoe de gezinnen op zaterdagmorgen hun huizen uit lijken te stromen om samen activiteiten te ondernemen: boodschappen doen, gezellig winkelen, een rondje samen fietsen of wellicht een weekendje weg. We slaan dit gade alsof we een buitenstaander zijn en er niet meer bijhoren.

Het niet meer samen kunnen plannen en vooral delen van de vrije tijd met de partner is iets waar we elk weekend opnieuw tegenaan lopen, vanaf het moment dat voor velen de werkweek voorbij is, collega's ons - als we pech hebben- onnadenkend een 'prettig weekend' toewensen en we de deur met een zucht achter ons dicht kunnen slaan.

We vragen ons af, hoe doen jullie dat nou? Hoe vullen jullie deze vrije tijd? Hebben jullie daar (bij gebrek aan beter) een bevredigende manier op gevonden? Door te sporten of door in de tuin te gaan werken of met je kinderen op pad te gaan. Heb je misschien een nieuwe bezigheid gevonden, een waarvan je nooit had gedacht dat je dat nog eens zou gaan doen?
Ga je nu alleen naar de bioscoop of het theater, met vrienden of ga je helemaal niet meer? Blijf je nog het liefst thuis in je vertrouwde omgeving of hou je het daar juist niet uit en ben je veel uithuizig? Ga je met een stel vrienden een potje biljarten of klus je het liefst aan de auto? Heb je je aangesloten bij een computer- of videoclub of ga je toch alleen de natuur in?

Maar het kan ook zijn dat je partner nog zo recent is overleden dat je deze 'vrije' tijd hard nodig hebt om weer een beetje bij de mensen te komen en energie te vergaren voor de kersverse week die er onverbiddelijk weer aan zit te komen. Wellicht is concentratie nog steeds een probleem en kom je niet veel verder dan een beetje bijslapen om de wirwar van gevoelens in je hoofd een beetje tot rust te brengen.

Laat het ons gerust weten, al is het alleen maar om jouw gevoelens hierover met ons te kunnen delen…

© foto: Monique Vos - 2004

030406

11-08-2006

De weekenden zijn voor de partner of voor het eigen gezin

Beste Bert en Monique,

Het is al weer een tijdje geleden dat ik de eerste keer iets over mijn ervaringen schreef naar jullie. Het is 30 augustus a.s. al weer drie jaar geleden dat mijn man plotseling is overleden aan een hartstilstand. Het verdriet en het gemis zijn er nog steeds en het is nu ook weer extra aanwezig omdat "de datum" dichterbij komt. Opnieuw zocht ik jullie site op, op zoek naar herkenning in de ervaringen van anderen.

Voor de meeste mensen in mijn omgeving is het leven natuurlijk al lang weer door gegaan. Er wordt bijna niet meer gevraagd naar hoe het met me gaat en of ik het nog wel red in mijn eentje. Niet dat ik het niet red, want het gaat wel goed met mij. Ik werk, ga op vakantie, bezoek vriendinnen, pas op mijn kleinkind enzovoort. Dat is wat mijn omgeving ziet, maar hoe moeilijk het is om bijvoorbeeld 's avonds alleen thuis te komen uit mijn late dienst zonder dat Jan daar is met een glaasje wijn of een kopje thee, zonder die gezelligheid en warmte, daar vertel ik nooit iets over. Ik vind het prettiger om flink te zijn en me groot te houden. Ik wil geen zeurpiet zijn, ik ben bang dat mensen mijn verhalen beu gaan worden na al die tijd.
Ik verbaas me er soms over dat het verdriet soms dagenlang zo op de achtergrond kan zijn maar dan ineens weer te voorschijn komt en me helemaal overspoelt. Vooral deze maand. Iedere dag en soms ook 's nachts komt er een ander stukje naar boven van wat er drie jaar geleden is gebeurd. Dan voel ik weer dezelfde angst en wanhoop, dat rauwe gevoel waarover jij ook schrijft in jouw laatste stukje, Bert. Ik begrijp dat dat zelfs na negen jaar nog steeds het geval kan zijn. Het maakt me soms ook onrustig als ik een tijdje mijn verdriet wat minder voel, alsof Jan nóg verder weg is. Toch wil ik het verdriet niet koesteren en ik geloof ook niet dat ik dat doe. Het is er gewoon nog steeds, maar ik vind dat eigenlijk ook niet vreemd na 30 jaar huwelijk, het grootste deel van ons leven.

"Rouw en vrije tijd" is nog steeds een thema op de site. Ik merk dat, nu ik wat langer alleen ben, de vrije tijd me steeds zwaarder gaat vallen. In het begin leefde iedereen nog zo mee dat ik bijna ieder vrij moment wel bezoek of telefoon had. Zelfs zo dat het soms, hoe lief ook allemaal bedoeld, me wel eens teveel werd.
Nu merk ik dat mensen vooral buiten de weekenden om met me willen afspreken. De weekenden zijn voor de partner of voor het eigen gezin. Logisch, zo deed ik het zelf ook altijd en ik heb me dat toen nooit gerealiseerd. Ik wil daar eigenlijk ook niet over klagen, ik heb ook niets te klagen. Ik heb lieve kinderen, zussen, ouders en vriendinnen die me als dat nodig is me enorm steunen. Maar wat ik het meeste mis, kunnen ze me ook niet bieden: het vertrouwde leven met de man waar ik nog steeds zo veel van houd. Dat is wat ik het meeste voel in mijn vrije uren. Zolang ik actief ben en het druk heb, gaat het allemaal wel. Vooral de vrije avonden en weekenden zijn moeilijk. Ik heb veel interesses en ik lees graag maar ik voel me dan zo onrustig dat ik me nog steeds moeilijk kan concentreren. Ik ben benieuwd of anderen dat herkennen en hoe anderen met dit soort ervaringen omgaan.

Ik heb de afgelopen jaren veel steun gehad van de Draaikolk en ik wil jullie daarom ook voor jullie werk bedanken! Vooral op moeilijke momenten zoek ik jullie site op en dan lees ik wat anderen schrijven over hun verdriet en gemis. Het voelt minder eenzaam als je merkt dat anderen met dezelfde dingen worstelen.
Ik wens jullie het allerbeste toe.

Hartelijke groeten,

Herma van Gijn-Kramp, vrouw, geboren 16 december 1952; partner Jan (54) overleed op 30 augustus 2003 aan een hartstilstand; twee uitwonende dochters; e-mailadres: gy.kra@wanadoo.nl

11-08-2006

Op stap met dubbele gevoelens

Eigenlijk zou ik nu moeten bedenken wat er in mijn koffer moet, want over een uurtje of drie word ik op het verzamelpunt verwacht, van waaruit twaalf geestelijk gehandicapten en vier vrijwilligers (waarvan ik er één ben) gaan vertrekken voor een weekje huisje op de Veluwe.

Alles in mij zet de hakken in het zand, ik vecht tegen een opwellende tegenzin die ongekend is. Dit is héél confronterend. Andere jaren waren Hans en ik vrolijk bezig onze spullen voor drie weken Frankrijk te verzamelen, een absoluut onderdeel van de voorpret, waarna steevast een oerknusse periode in dit prachtige land volgde. Zelfs vorige zomer waren we nog zo bezig onze attributen voor de vakantie bij elkaar te scharrelen. Onschuldig en onbevangen, ons verheugend op de dingen die komen zouden. Hans (57) overleed februari 2006 aan longkanker, die pas eind september 2005 ontdekt werd. Ik kan nu niet loskomen van die beelden, hoor hem gekscherend mij vragen "of die zwembroek echt nog wel kan", enz. enz. Het scheurt door me heen en ik weet niet hoe ik hiermee moet omgaan. Uiteraard heb ik het laatste half jaar wel begrepen dat rouw gepaard gaat met pijn, beelden en associaties, maar het is nu toch wel even héél zuur en hard. Het liefste zou ik nu vluchten, maar weet geen plek waar ik veilig ben.

Doorgaan, dat is al mij rest. Doorgaan, dat geldt ook voor al die lotgenoten die nu waarschijnlijk met dezelfde thematiek worstelen. Dus ga ik zo meteen mijn bagage in de koffer mikken, de hond naar vrienden brengen, de kat en de planten aan de buren overdragen en trek om 13.00 uur de deur achter me dicht. Op naar de Veluwe. Als het dan mijn feestje misschien niet is, moet ik er maar proberen voor te zorgen dat de rest wel vakantie heeft. Want de deelnemers hebben wel het hele jaar reikhalzend uitgekeken naar deze ene week, waarvan ze veel plezier en gezelligheid verwachten.
Ik stort me er maar in. Ik doe het! Maar Hans z'n foto gaat zo meteen ook in de koffer…

Lisenka Pechtold (46); e-mailadres: lisenkapechtold@hotmail.com20 augustus 2006

Het deurtje van mijn gevoelens…, door Joostien Beuving

Enige tijd na het overlijden van Arend ben ik, samen met de kinderen, rondom het huis gaan opruimen. Arend kon nooit iets weggooien, hij was heel erg handig en elke plank, elke steen dacht hij (weer) te kunnen gebruiken. Hoewel we behoorlijk ruimte rondom huis hebben was dit mij wel eens te gek. Uiteindelijk hebben we 9 m3 puin en 21 m3 hout weggegooid en ook de handelaar in oud ijzer verschillende keren op bezoek gehad. Best heel confronterend allemaal, maar het moest.

Toen de garage weer eens vol lag met schoenen heb ik ook een poging gedaan wat privé-spullen van Arend op te ruimen, maar dat lukte me nog niet. Nadat ik enkele schoenen van hem in een zak had gedaan dacht ik ineens: hoe moet het dan als hij straks weer terugkomt, dan heeft hij geen schoenen meer. Uiteindelijk heb ik alleen maar wat schoenen van onze zoon, die toch te klein waren, en enkele schoenen van mij, die ik toch niet meer droeg, weggegooid.

Enkele maanden geleden heb ik dan toch de kleding van Arend uit mijn/onze kast gehaald. Zijn kleren 'roken niet meer naar hem'. Weggooien kon ik ze nog niet, ik heb ze boven in een andere kast opgehangen.
Nu is het een jaar geleden dat Arend is overleden en het is me inmiddels wel duidelijk dat hij niet meer terug zal komen. Ik ben weer aan het opruimen geslagen en vorige week had ik uiteindelijk de moed om de kleding van Arend definitief weg te doen. Van een lotgenoot had ik gehoord dat hij de kleding van zijn vrouw had weggedaan, samen met wat dingen van hem zelf. Ik heb mijn kinderen gevraagd hun kasten op te ruimen en dát in zakken te doen wat ze niet meer konden dragen. Met mijn eigen spullen heb ik hetzelfde gedaan en daarna heb ik de kleding van Arend ook in zakken gedaan. Vervolgens heb ik, samen met mijn dochter, de zakken weggebracht. Niet dat het nu gemakkelijk was, maar toch vond ik het een gouden tip!

Het helpt mij om af en toe flink op te ruimen, alsof ik daarmee ook opruim in mijn hoofd. Als het te vol is in de kast en je doet de deur open, valt alles eruit. Zo is dat ook in mijn hoofd. Ik moet het deurtje van mijn gevoelens soms even sluiten, zodat ik over kan gaan tot de orde van de dag, er kan zijn voor mijn kinderen en voor mijn werk. Maar steeds als ik denk in mijn hoofd de zaken op een rijtje te hebben, dan gebeurt er wel weer iets, waardoor alles opnieuw overhoop ligt. Ik moet dus regelmatig het deurtje van mijn gevoelens ook weer openen om mijn gevoelens en gedachten op te ruimen, ze zo neer te leggen dat het deurtje weer even dicht kan.
Een andere manier om mijn gedachten en gevoelens te ordenen is ze op te schrijven. Dat heb ik nu dus gedaan.

Joostien Beuving, vrouw, geboren 13 juli 1954; partner Arend (64) op 15 juni 2005 totaal onverwacht overleden aan een longembolie; een thuiswonende dochter en zoon; e-mailadres: joostien@xs4all.nl

We hebben ieder weer onze eigen streken, door Lambert Claessens

Het is 1 februari 2005. Als we samen een boterham hebben gegeten en een kop koffie gedronken ga ik werken en Merian maakt onze dochters van 6 en 12 wakker om samen voor Jorin te zingen die vandaag 9 jaar wordt. Als de kinderen dan naar school zijn gaat Merian een stukje joggen. Als ze hiervan terugkomt, krijgt ze enorme hoofdpijn waar een warme douche en nog wat pijnstillers geen verandering in kunnen brengen. In het ziekenhuis krijgt ze na een geconstateerde kleine hersenbloeding opnieuw een bloeding en ze raakt in coma. Op 2 februari wordt ze hersendood verklaard. Verstomd, verdoofd van al wat er de laatste twaalf uur is gebeurd, blijven we ontredderd achter. Moeilijk om dit de kinderen te moeten vertellen.

Nadat uitvaart en crematie voorbij waren, het bezoek wat minder werd en het gemis groter, ben ik aan de slag gegaan met alle praktische zaken te regelen. Want 40 uur blijven werken was voor mij geen optie meer. Ik wil er zo vaak mogelijk zijn voor onze kinderen, te meer omdat ik weet hoe en wat ze voelen. Mijn moeder werd ziek toen ik 12 was en overleed toen ik net 18 was.
Ik werk nu 28 uur. Tussen de middag gaan ze naar de oppas, die ook in huis is als ik ga werken. En als om half vier de school uit is ben ik thuis, net als de woensdag- en vrijdagmiddag.

Speltherapie

De jongste dochter van toen 6 jaar kreeg al heel vlug de angst om ook mij kwijt te raken en kon me ook heel moeilijk loslaten als ik ze naar school bracht of ergens achter moest laten. Ik ben voor haar bij speltherapie terecht gekomen waar ze ruim een half jaar iedere week een uur naar toe ging en het resultaat mag er zijn.
Onze zoon van net 9 jaar kreeg na een tijdje ook verlatingsangst en is ook op speltherapie geweest. Alleen is zijn verwerkingsproces totaal anders dan bij de jongste, dus moest ook de aanpak anders zijn. Na er ongeveer tien keer te zijn geweest was hij er mee klaar. Hij wilde niet meer geconfronteerd worden met zijn verdriet en ik ben met hem gestopt. Maar na een jaar werd het voor hem weer heel moeilijk en zijn we opnieuw gestart met dezelfde behandeling en is hij ook weer diverse keren geweest.
Onze oudste dochter was net 12 jaar. Zij luistert heel veel naar de muziek die mama mooi vind en ook naar de muziek die tijdens de diensten gebruikt zijn. Ook heeft ze een werkboek gemaakt waar ze foto, rouwbrief, gedachtenisprentje en allerlei andere zaken die zij belangrijk vind in geplakt, opgeschreven, gekleurd en geknutseld heeft.

Praten

Behalve dat het voor hen alledrie enorm moeilijk is probeer ik zoveel mogelijk te praten over hun moeder, want ook al is ze niet meer lijfelijk aanwezig, ze kan en mag niet vergeten worden. Ook dit is een les, want bij mijn moeder 23 jaar geleden mocht er na de begrafenis niet meer over gesproken worden, want dan werd pa verdrietig... Nou, bij ons hebben al heel wat tranen gevloeid, van ons allemaal, en ik voel me er niet verkeerd bij, al probeer ik dit wel een beetje af te schermen voor de kinderen, maar dit lukt en hoeft ook niet altijd.
Voor mezelf ben ik bij een rouwverwerkingbegeleidster geweest waar ik nog regelmatig contact mee heb. Ik ben, toen alles net verjaarde en de film zich weer opnieuw afspeelde, onderuit gegaan en bij het GGZ (Geestelijke Gezondheidszorg, red.) terecht gekomen, die me weer doorstuurde naar een psycholoog, maar na vier keer daar te zijn geweest vroeg ze wat ik kwam doen, 'want je doet het goed.'
Kortom ik trek elke deur open voor de kinderen en voor mij om alles nu zoveel mogelijk een plek te geven zodat, als er weer van die speciale momenten waar ze eigenlijk bij hoorde te zijn komen, we er dan een paar tranen om kunnen laten en dan niet weer terugvallen in het verdriet om het gemis. Dat is wat ik wil proberen te voorkomen.

Lotgenotencontact

Dat was ook de reden waarom we in mei met een lotgenotenvakantie weg zijn geweest. Allemaal jonge gezinnen die naast de vakantiedingen ook bezig zijn geweest met de dood via spel, knutselen en gewoon praten. Onze zoon heeft altijd moeite gehad om te praten over zijn moeder en heeft in deze week geleerd dat wij niet de enigen waren met verdriet en daardoor is het voor hem makkelijker geworden om over moeder te praten. Tranen van vreugde kreeg ik op dat moment in mijn ogen toen hij dat vertelde, want onze vakantie was voor mij nu nóg meer geslaagd.

Momenteel ben ik aan het kijken of ik hier in de buurt (Someren-Eind) een groep gestart kan krijgen voor halfwezen, want in die week meivakantie is ook duidelijk geworden hoe belangrijk het is voor kinderen om niet via msn of forums e.d. te praten over hun verdriet, maar dit rechtstreeks tegenover elkaar zittend te vertellen. Ik krijg hierin hulp van de begeleidster in rouw en de gemeente dus ik hoop voor onze kinderen, maar ook voor al die andere jonge kinderen, dat we dit opgestart krijgen.

Ja, momenteel gaat het met ons vieren weer vrij goed. We hebben ieder weer onze eigen streken die we toch allemaal een tijdje kwijt waren, dus lijkt het er op dat we weer even in wat rustiger vaarwater zitten.

Lambert Claessens, man, geboren 19 november 1964; partner Merian (1967) op 2 februari 2005 overleden aan een hersenbloeding; drie jonge thuiswonende kinderen; e-mailadres: lmclaessens@hetnet.nl

Terug naar index Archief

Terug naar de Draaikolk, webplek voor mensen die hun partner hebben verloren