De Draaikolk Rouwboekenlijst

over rouwverwerking en aanverwante onderwerpen

Stervensproces

Aanvaardbaar levenseinde. Over leven en dood, euthanasie en stervensbegeleiding - Knottnerus B.J.
Auteur Ds. Bart J. Knottnerus (1919) is opgegroeid als domineeszoon in de Gelderse Achterhoek. Hij werkte als dominee, pastor en sociaal werker. Als ervaringsdeskundige vertelt hij over zijn belevingen met en visie op stervensbegeleiding. Hij is van mening dat euthanasie uit het strafrecht moet en dat de wil van de stervende onvoorwaardelijk moet worden nageleefd. Hij baseert dit op ethische beginselen, maar vindt ook dat dit voortvloeit uit het christelijk geloof. In het boek vertelt hij aan de hand van vele persoonlijke en beroepsmatige ervaringen aan het sterfbed van medemensen over bevrijding en vluchtgedrag, over dilemma's en uitwegen. Een zoektocht naar een fundament voor leven, sterven en dood in de westerse beschaving en het christelijk geloof. GM Uitg. i.s.m. Koninklijke BDU Uitg., Ede/Barneveld 2005, ISBN 90-70150-78-6, 175 blz.

Afscheid van jou - Bolt-Los, Joke
Over sterven aan kanker. Verhalen en gedichten rond het stervensproces van de echtgenoot van de schrijfster. Uitg. Kok, Kampen 1981; ISBN 90-242-0319-8

Bewust leven, bewust sterven - Levine, Stephen
Deze Amerikaanse dichter en meditatieleraar, die intensief heeft samengewerkt met Elisabeth Kübler-Ross, laat in dit boek aan de hand van zijn persoonlijke ervaringen aan de zijde van mensen wier stervensproces hij meemaakte zien dat wij onze eigen werkelijkheid scheppen en daarmee onze eigen belemmeringen. Wanneer we ons hiervan bewust worden en ons contact met onze diepste innerlijke kern en met dat wat wij delen met alle leven herstellen, vormt de dood geen bedreiging meer, maar juist een aanzet tot een vollediger en waarachtiger deelhebben aan het leven van moment tot moment. Servire Uitgevers, Katwijk aan Zee 1988; ISBN 90-6325-283-8, 346 blz.

De cirkel van het leven - Kübler-Ross, Elisabeth
De wereldvermaarde arts en auteur spreekt in dit autobiografische boek over haar contacten met terminaal zieke kinderen, volwassen stervenden en aids-patiënten. Het maakt de gedrevenheid zichtbaar waarmee de schrijfster nieuwe wegen insloeg op de terreinen van stervensbegeleiding en bijna-doodervaringen. Uitg. Ambo, Amsterdam 1997, ISBN 90-263-1511-2

De dood nabij - Heisen, Theo
Omgaan met ziekte en rouwverwerking. De auteur beschrijft de ziekte en het sterven van zijn vrouw. Uitg. Kok, Kampen 1993; ISBN 90-242-8081-8

De intieme dood. Levenslessen van stervenden - Hennezel, Marie de
Hennezel is een psychologe die in een Parijs' ziekenhuis terminale patiënten begeleidt gedurende de laatste weken van hun leven. Haar boek is de weergave van vele ontroerende gesprekken met verschillende patiënten die in het besef van hun aanstaande dood de balans van hun leven opmaken: oude geschillen bijleggen, verzwegen waarheden aanvaarden, zich verzoenen met familie of vrienden, of discussieren over een leven na de dood. Met een voorwoord van François Mitterrand. Uitg. Altamira-Becht, Bloemendaal 1996; ISBN 90-230-0907-X, 226 blz.

De kunst van het sterven - Neale, Robert E.
Omgaan met de dood als deel van het leven. Uitg. Lemniscaat, Rotterdam 1989; ISBN 90-6069-296-9

Deze aarde verlaten - Stellweg, Cri
Op de open en directe manier die zo kenmerkend is voor deze auteur (o.m. 25 jaar voor de Volkskrant een column geschreven onder het pseudoniem Saartje Burgerhart) schrijft Stellweg over de laatste levensmaanden van haar broer. Een broer die haar niet ligt, maar met de dood in aantocht is dat totaal onbelangrijk. Dan gaat het over kwesties als op een waardige wijze sterven, de zin van het bijna afgesloten leven, over euthanasie, over de universele thema's van leven en dood. Uitg. Maarten Muntinga en Uitg. Cossee, Amsterdam 1995; ISBN 90-417-0408-6, 123 blz.

Een eigen dood - Lerner, G.
De laatste levensmaanden van een man die een kwaadaardige tumor heeft, beschreven door zijn vrouw. Wereldbibliotheek, Amsterdam 1978

Een hart onder de riem - Makken, Bert
Na de geboorte van haar tweede kind herstelt Maryse niet. Ze blijkt leukemie te hebben. Op 29-jarige leeftijd overlijdt zij. Een verzameling brieven, geschreven aan Maryse, door een vriend. BZZTôH, Den Haag 1994; ISBN 90-629-1893-X

Geen ziel gaat verloren. Een troostrijk perspectief bij plotseling overlijden en suicide - Jakoby, Bernard
Niemand gaat toevallig dood. De ziel besluit wanneer zij wil sterven. Dat moment heeft te maken met de specifieke levensopdracht van ieder mens, niet met zijn leeftijd. De ziel bepaalt ook de manier waarop we sterven. En ook bij een plotseling overlijden (...) of bij zelfdoding vindt er vooraf al een soort losmakingsproces plaats. Zelfdoding komt in dit boek in een heel ander perspectief te staan, vrij van schuld en straf. Uitg. Ankh-Hermes, Deventer 2004; ISBN 90-202-8355-3, 210 blz.; € 19,50

In wijsheid sterven. Een oefening voor levenden - Murphy, N. Michael
Een gids voor bewuster leven en sterven. Verhalen van mensen die met de dood werden geconfronteerd en degenen die hen daarbij hebben begeleid. Murphy weeft die verhalen dooreen met oude mythen en legenden en de inzichten die hij heeft verworven in de tientallen jaren dat hij anderen op hun tocht naar de dood de weg heeft gewezen als hoogleraar klinische psychiatrie en huisartsgeneeskunde. Met de nadruk op de positieve, bevrijdende aspecten van de dood laat hij weten hoe we: gebruik kunnen maken van de kracht van verhalen vertellen, mythen en rituelen; kunnen luisteren naar onze innerlijke gevoelens en die van onze dierbaren; patronen in relaties kunnen veranderen om onze verbondenheid met onszelf en anderen te versterken; ons op bewust sterven kunnen concentreren door meer open te staan voor bewuster leven; kunnen afmaken van afgemaakt moet worden, kunnen loslaten wat losgelaten moet worden. Uitg. De Toorts, Haarlem 2000; ISBN 90-6020-787-4, 246 blz. Verspreiding voor België: Uitg. EPO, Berchem/Antwerpen.

Het licht van afscheid, hoop vinden in leven en sterven - Longaker, Christine
De schrijfster biedt in dit boek emotioneel en spiritueel inzicht bij de vaak zo pijnlijke situaties die te maken hebben met het stervensproces. Puttend uit haar jarenlange ervaring bij het begeleiden van stervenden, in combinatie met de principes uit het Tibetaans boeddhisme schenkt zij de lezer haar perspectief op de dood en op hoe we een zinvol leven kunnen leiden. "Voor een zinvol leven is het belangrijk de dood te begrijpen en ons erop voor te bereiden." Hoe ondersteun ik mijn stervende moeder, terwijl ik zelf bang ben voor de dood? Hoe sluit ik vrede met mijn stervende broer die mijn aartsrivaal was? Hoe geef ik emotionele en spirituele steun aan mijn patiënt die leidt aan dementie? Uitg. Forum, Amsterdam 2004; ISBN 90-225-3850-8, 316 blz. Verspreiding voor België: Standaard Uitgeverij, Antwerpen.

Kale herfst. Liefde en vriendschap in barre tijden -Vermaat, Anne-Marie
Emily heeft met Max een tevreden stemmende lat-relatie. Ze zijn gelukkig samen. Hun wereld verandert als bij Max na maagonderzoek kanker wordt geconstateerd. Het ziet er niet goed uit. In plaats van vele tientallen, vaak vermoeiende en emotievretende telefoontjes vertrouwt Emily (Anne-Marie Vermaat) haar gevoelens toe aan haar computer en verstuurt informatie en emotie via e-mail naar de vele vrienden, kennissen en familieleden. Op basis van die mails en mailwisseling is dit boek tot stand gekomen. Vermaat & Boer v.o.f., Pijnacker 2005; ISBN 90-8062-864-6 (vanaf 2007: ISBN 978-90-8062-864-6), 187 blz.; € 17,50

Kroniek van een naderende dood - Meurois-Givaudan, Anne en Daniel
De auteurs volgen het stervensproces van een vrouw die kanker heeft. Week voor week beschrijven zij dit proces, haar diepste gevoelens op de drempel van de dood, het proces van innerlijke verandering dat zich in haar voltrekt als zij ontdekt dat er na het afscheid van haar stoffelijk lichaam nog een ander leven is. Uitg. Ankh-Hermes, Deventer 1995; ISBN 90-202-8060-0, 156 blz.

Lessen voor de levenden. Wat het mysterie van de dood ons leert over het leven - Smith, Rodney
De schrijver was enige jaren monnik in een boeddhistisch klooster in Azië en werkt nu als geestelijk verzorger voor terminale patiënten in Seattle, VS. Hij maakt u deelgenoot van zijn ervaringen met stervenden en geeft meditaties en oefeningen om u te helpen om zinvol met de sterfelijkheid van uzelf en van uw naasten om te gaan, en juist daardoor uw leven ten volle te leven. Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen 2000; ISBN 90-215-9911-2, 239 blz.

Lessen voor levenden - Kübler-Ross, Elisabeth
Gesprekken met stervenden. Een gids voor al degenen die bij de stervensbegeleiding betrokken zijn. Een leerschool hoe wij de vrees voor het eigen levenseinde kunnen overwinnen. Uitg. Ambo, Baarn 1988; ISBN 90-263-0103-0, 279 blz. Voor België: Uitg. Westland, Schoten

Over de dood - Dalai Lama met Jeffrey Hopkins
Iedereen sterft maar niemand is dood luidt een Tibetaans gezegde. Juist dit snijpunt tussen het vergankelijke en het permanente - de essentie in de stroom van leven en dood - vormt het uitgangspunt van dit boek. Zijne Heiligheid de Dalai Lama toont ons hoe wij onze houding kunnen bijstellen en deugdzame gedachten kunnen aannemen om ons op de dood voor te bereiden, ongeacht of het ons eigen sterven betreft of dat van iemand die ons dierbaar is. Hij onthult de bewustzijnsniveaus die we doormaken in de fasen van sterven, alsook wanneer we slapen, dromen en tijdens een orgasme. Uitg. Forum, Amsterdam 2003, ISBN 90-225-3430-8, 216 blz.

Overgave en strijd - Wilber, Ken
Enkele dagen na hun huwelijk blijkt Trya borstkanker te hebben. Haar man Ken beschrijft een vijf jaar durende strijd voor haar leven, met behulp van reguliere en alternatieve therapieën. Treya zelf verwoordt in haar dagboeken haar diepste ervaringen. Bijzonder boek, omdat het wordt beschreven zowel vanuit de beleving van de vrouw als vanuit die van de man. Uitg. Karnak, Amsterdam 1993, ISBN 90-6350-060-2, 506 blz.
(zie ook onze boekbespreking in de Draaikolk-editie van februari/maart 2004)

Overwinnen was niet mogelijk... - Smeulders, René
Kort na de geboorte van hun zoontje werd bij Désirée een kwaadaardige vorm van borstkanker geconstateerd. Het bleek dat ze uitzaaiingen in de hersenen had. Ze overleed uiteindelijk op Moederdag, 34 jaar oud. Speciaal voor zijn zoontje Remco heeft Smeulders zijn ervaringen op papier gezet. Uitsluitend te bestellen via internet: www.mijneigenboek.nl, Groningen 2004; ISBN 90-5974-043-2; 121 blz.
(zie ook onze boekbespreking in de Draaikolk-editie van juni/juli 2004)

Pluk de dag, passeer de nacht - Bakas, Adjiedj en Sjoerd Groenewold Dost
Leven met de dood. Over afscheid nemen en verder leven. Verhaal van twee mannen, waarvan een aan kanker overlijdt. Ziekteproces en het regelen van de begrafenis met eigen rituelen. Line/Dexter BV, 1995; ISBN 90-5619-005-9

Stervensbegeleiding, een wederzijds proces - Zeylmans, Reneé
Dit boek laat een veelkleurig beeld zien van stervensbegeleiding: metgezel zijn van een stervende, de zorg voor de stervende, het sterven van jonge mensen, van mensen met een verstandelijke handicap en van dementerenden, ervaringen uit een kinderziekenhuis, de fysiologie van het sterven, palliatieve sedatie, euthanasie en versterven, het sterfmoment, de dagen tussen sterven en uitvaart, de uitvaart, de rouw van de nabestaande, over de drempel van de dood. Geschreven voor professionals en vrijwilligers in de palliatieve zorg en voor iedereen die te maken heeft met het begeleiden van stervenden.
Uitg. Christofoor, Zeist 2008, ISBN 978-90-6238-859-2, 352 blz.; € 28,50

Troost elkaar met deze woorden - Anckaert, Luc en Bulckens, Jef
Omgaan met lijden en sterven. Uitg. Kok, Kampen 1997; ISBN 90-242-6148-1

Tweestemmig - Rosenblum, Sandra en Barbara
Een liefdesgeschiedenis over ziekte, leven en dood. Een vrouw die borstkanker blijkt te hebben, houdt met haar partner een dagboek bij. Uitg. Schorer, Amsterdam 1994; ISBN 90-6012-988-1

Zo kaal zonder jou - Kluvers, Ingrid
Bijna twee jaar na het overlijden van haar vriendin heeft deze journalist/hoofdredacteur van een weekblad het verhaal van haar grote liefde en de strijd tegen kanker die zij samen voerden opgeschreven. Ze beschrijft de intensiteit waarmee een liefde beleefd kan worden als er niet veel gezamenlijke tijd meer in het verschiet ligt. Uitg. Arena, Amsterdam 2004; ISBN 90-6974-655-7, 160 blz.; € 15,00

Rouwverwerking (partnerverlies)

Gedichtenbundels over rouw

Rouwverwerking bij kinderen (ouderverlies)

Diversen

Nieuwe relatie