De Draaikolk Rouwboekenlijst

over rouwverwerking en aanverwante onderwerpen

Diversen

97 Manieren om te troosten - Lemmen, Gerrie en Suijck, Luuk de
Elk verdriet is anders. Klein verdriet, groot verdriet, we hebben er allemaal wel eens mee te maken. En iedereen gaat er op zijn op haar eigen manier mee om. Over omgaan met verdriet, over troost krijgen én over troost geven gaat dit boekje. Uitg. Het Spectrum, Utrecht 2005, ISBN 90-274-2256-7, 112 blz.; € 5,95

Bekend met kanker - Benthem, Willemijn van
Vijfentwintig bekende Nederlanders en Belgen vertellen over hun ervaringen met kanker. Allemaal hebben zij de ziekte van dichtbij meegemaakt: als patiënt, of bij een familielid, vriend of geliefde. En allen hebben ze geworsteld met dezelfde vragen: hoe ga je om met het bericht dat je kanker hebt, of dat een geliefde het heeft? Hoe steun je elkaar het beste? Hoe sla je je door de behandelingen heen? En hoe praat je met elkaar over iets dat zo moeilijk en soms haast niet te bevatten is? De opbrengsten van dit boek gaan in hun geheel naar KWF Kankerbestrijding. Uitg. Archipel, Amsterdam-Antwerpen 2005; ISBN 90-6305-184-0, 212 blz.; € 12,50

Bevroren zondag - Rischen-Sindram, Liesbeth
In fragmenten vertelt een moeder in welke chaos je leven verandert als je oudste kind plotseling overlijdt. Door haar woorden heen verweven, de onwaarschijnlijke fictie geschreven door het kind. Staat ons lot al vast of berust alles echt op louter toeval?
Uitg. Servo, Assen 2005, ISBN 90-5786-87-84, 158 blz.; € 15,--

Crisis en het wonder van de liefde. Omgaan met verandering en tegenslag in elke levensfase - Patel, Mansukh en Waters, Helena
Tegenslagen lijken vaak crisis en rampspoed in ons leven te brengen. Toch kan juist een crisis de aanleiding tot een wonder zijn. Als we bereid zijn de liefdevolle les die erachter zit te ervaren, kan een moment van crisis een wonderbaarlijk en bevrijdend ogenblik worden, waarop we de onuitputtelijke liefde van het universum kunnen ervaren. Dit boekje is een levensgids door alle levensfasen heen, een gids waar niemand in onze moderne, snel veranderden wereld, met zijn broze relaties en breekbare veiligheid, buiten kan. De gedachten, oefeningen, meditaties en tot nadenken stemmende verhalen van bekende en onbekende mensen maken het tot een kostbaar bezit. Het gaat over wijsheid, liefde en vertrouwen in het leven: het gaat over de meest wezenlijke zaken van het bestaan, aldus de auteurs. Uitg. Ankh-Hermes, Deventer 2002, ISBN 90-202-7683-2, geb. 4e druk, 439 blz.; € 13,57

Dansend tussen vreugde en verdriet - Patel, Mansukh en Goswami, Rita
'Dit boek is ontstaan uit de enorme schreeuw die opstijgt uit het menselijk hart. Een schreeuw om hulp, leiding en helderheid over de betekenis van lijden en pijn. Iedereen leert in zijn leven vreugde en verdriet kennen, en gebrek aan inzicht in deze emoties kan ons ertoe brengen het een te verwerpen, of juist hardnekkig vast te houden aan het ander.' Dit boekje is een oproep tot zelfonderzoek aan de hand van praktische vragen of eenvoudige stellingen. Het kan helpen emotionele blokkades en negatieve gedachten op te ruimen en om te buigen naar een positieve levenshouding. Een boek dat wil inspireren tot zelfkennis en houden van jezelf, en van daaruit tot liefde en mededogen voor de medemens en de schepping, aldus de auteurs. Uitg. Ankh-Hermes, Deventer 2003, ISBN 90-202-7679-4, geb. 9e druk, 270 blz.; € 11,12

De engel met de zonnebril (debuutnovelle) - Gronden, Egbert van de
Het verhaal speelt zich af vanaf het moment dat een man beseft dat zijn vrouw ten dode is opgeschreven. Het verdict van de arts vormt breuklijnen tussen wat ooit was en nu opeens niet meer is, tussen de binnen- en de buitenwereld, tussen het zijn en het niet langer vanzelfsprekende bewustzijn. Niet het verstand, maar emoties slaan de brug tussen toen en nu, tussen voor en na. Verdriet, drift, pijn en liefde geven aan de medische veroordeling een nieuwe, redelijke betekenis, een perspectief dat ondanks de ontregelende uitwerking van de ziekte, toch een zinnig bestaan oplevert, voor alle betrokkenen. Niet in het minst door de houding van de vrouw die in hoge mate zelf bepaalt hoeveel ze nog aankan in haar plotselinge bedreigde bestaan. Met het schikken van haar plaats in de geschiedenis, van haar individuele lot, vindt ze rust en kracht om het leven voluit te leven, tot de laatste onafwendbare hartenklop.
Uitg. Douane, Rotterdam 2007, ISBN 978-90-72247-05-6, 153 blz.; € 12,50

De helende kracht van vergeving - Stolp, Hans
"In deze tijd komt veel oud karma tot ontlading. Daarom moeten wij leren vergeven en tot verzoening komen (...). Vergeven heeft twee aspecten: de ander vergeven en jezelf vergeven. Om te kunnen vergeven moet je bereid zijn alle pijn en woede te doorleven en los te laten. Anders wordt vergeven verdringen. Wij moeten de ander leren zien vanuit ons hóger ik, en niet vanuit ons lager ik. Ons hoger ik ziet het goede in de ander, ons lager ik (ons ego) bijt zich juist vast in het donker van de ander", aldus Hans Stolp. Uitg. Ankh-Hermes, Deventer 2005; ISBN 90-202-8380-4, 149 blz.; € 14,50

De kunst van het vliegen - Michael, Jan
Openhartige autobiografisch verhaal over de omgang met een verwoestende ziekte. In deze novelle, gebaseerd op feiten uit de periode dat ze intensief met kanker te maken kreegt, vertelt Jan Michael helder, direct en met gevoel hoe ze de ziekte en de gevolgen ervan accepteert. Ze wil van het leven genieten. Daarom weigert ze bestraling en wijst ze ook het voorstel voor een borstprothese af nadat een van haar borsten is afgezet. Tegenover haar keuze stelt ze de weg die haar vriend aflegt als bij hem kanker wordt geconstateerd.
De verschillende manieren van verwerken vormen een tweeluik dat met elkaar in balans is. Uitg. De Geus, Breda 2003; ISBN 90-445-0327-8, 123 blz. Verspreiding in België: Libridis, Sint-Niklaas.

De wijde hemel (roman) - Sebold, Alice
Susie, een luchthartige maar vroegrijpe tiener, beschrijft de gebeurtenissen rond haar dood en de vreemde nieuwe wereld waarin ze zich bevindt. Een ontroerende debuut-roman van deze journaliste, die onder meer werkt voor The New York Times Magazine: fijnzinnig en lieflijk, tragisch en hartveroverend, over familie, herinneringen, liefde, dood en leven en de hemel. Uitg. De Bezige Bij, Amsterdam 2002; ISBN 90-234-0178-6, 346 blz.

Dood, het laatste stadium van innerlijke groei - Kübler-Ross, Elisabeth
De dood is de sleutel van de deur naar het leven. Als wij aanvaarden dat ons leven begrensd is, vinden wij de kracht om de rollen en verwachtingen die ons vreemd zijn van ons af te zetten. Iedere dag van ons leven - hoe lang dat ook zal duren - kunnen we dan gebruiken voor een zo rijk mogelijke groei. Juist het ontkennen van de dood is er voor een deel de oorzaak van dat veel mensen een leeg en doelloos leven leiden. Want wanneer je leeft of er nooit een eind aan je bestaan zal komen, komt je er maar al te gemakkelijk toe om dingen uit te stellen. Je leeft dan je leven als voorbereiding op de dag van morgen of als herinnering aan de dag van gisteren en intussen gaat de dag van vandaag verloren. Als je er daarentegen van doordrongen bent dat iedere dag waarop je wakker wordt je laatste kan zijn, dan doe je je best om die dag te besteden aan de groei tot degene die je werkelijk bent en om met andere mensen in contact te komen. Uitgaande van deze overtuiging bracht de vermaarde psychiater in dit boek uitspraken, meningen en denkbeelden over de dood bijeen. Uitg. Ambo, Amsterdam 1975; ISBN 90-263-1674-7, 235 blz. Verspreiding voor België: Verkoopmij. Bosch & Keuning, Antwerpen.

Helend Dagboek. Om na het overlijden van een dierbare de draad van het leven weer op te pakken - Son, Marlies van
Dit dagboek is een boek vol inspirerende teksten, foto's, gedichten, troostende woorden en helende oefeningen. Iemand die een dierbare is verloren gaat door een diep dal en is op zoek naar troost en heling. Dit dagboek kan een steun zijn in deze zoektocht en hen stimuleren om gevoelens en ervaringen op moeilijke dagen te verwoorden en zo de lege pagina's te vullen. Door expressie te geven aan verdriet, op welke wijze dan ook, kan de pijn geheeld worden. Zo kan het geheel een boek worden vol herinneringen uit een moeilijke levensfase.
Uitg. Personalia, Leens (Gr.) 2007, ISBN 978-90-805575-98, 192 blz.; € 16,95

Helpen bij rouw - Van den Bout, Jan en Van der Veen, Evert (red.)
Dit boek bevat vele herkenbare praktijkvoorbeelden van verlies en rouwbegeleiding. O.a. artikelen over rouwbegeleiding op scholen, aidsweduwnaren, rouwbegeleiding bij mensen met een verstandelijke handicap enz. Professionele en vrijwillige rouwbegeleiders kunnen in dit boek handreikingen vinden in het omgaan met verschillende soorten verlies. Uitg. De Tijdstroom/LSR, Utrecht 1997; ISBN 90-352-1840-X

Herinnering aan alle zielen - Bijma, Berber
Mensen van wie we houden, laten bij hun overlijden een lege plek achter. Rituelenhelpen om de herinnering aan hen levend te houden. Door rituelen blijven ze deel uitmaken van ons leven.
Dit boek gaat over herdenkingsrituelen buiten de kerk, die steeds meer voorkomen, vaak op initiatief van ritueelbegeleidsters of kunstenaars. Stilte, licht en kunst blijken daarbij belangrijke ingrediënten.
Uitgeverij Meinema, Zoetermeer 2007, ISBN 978-90-211-4165-7, 125 blz.; € 14,90

Het leven gaat verder, zeggen ze. Lotgenoten in rouw ontmoeten elkaar.- Polspoel, Arthur, Dujardin, Monique, Roskams, Kathleen
'Het leven gaat verder.' Vaak de laatste zin van een gesprek met iemand die een geliefde verloren is. Niet kwaad bedoeld, maar wel pijnlijk. Want de wereld staat stil na de dood van een dierbare. Men verdrinkt in verdriet. En niemand lijkt dat echt te willen begrijpen. Men draait het hoofd weg van het betraande gelaat.
Behalve lotgenoten misschien. Mensen die worstelen met dezelfde woede en pijn, met hetzelfde gevecht tussen verstand en emotie, met dezelfde vragen naar zingeving. Dit boek toont hoe rouwgroepen troost en wat hoop kunnen bieden. Hoe werkt zo'n rouwgroep. Hoe kan ik er terecht? De auteurs schetsen de doelstellingen, de werking en de effecten van lotgenotengroepen voor rouwenden.
Uitg. Ten Have/Kampen en Uitg. Davidsfonds/Leuven 2006, ISBN 90-77942-24-6, 130 blz.; € 15,50

Hoe zou jij het willen? Persoonlijk afscheid nemen van je dierbare - Ebsen, Hermien en Overtoom, Ton
De vos uit het verhaal van Antoine de Saint-Exupéry raakt de kern: sterven is een overgang van leven naar dood en een ritueel zorgt ervoor dat je beseft dat het nooit meer hetzelfde zal zijn als voorheen. De mens is altijd op zoek naar een goede manier om afscheid te nemen. De laatste decennia is er veel aandacht voor het persoonlijke element in de uitvaart. Hoe geef je daar vorm en inhoud aan? In dit boek zijn drie lijnen verweven: een persoonlijk verhaal van een familie die geconfronteerd wordt met de dood, theoretische beschouwingen over het proces van afscheid nemen en praktische ervaringen van ritueelbegeleiders. Centraal staat het zoeken naar een persoonlijk symbool dat alle betrokkenen helpt om de herinnering om te zetten in een blijvende betekenis. Zodat alle nabestaanden ervaren dat het afscheid recht doet aan de unieke mens die gestorven is.
Uitg. Ten Have, Kampen 2007, ISBN 978-90-259-5802-2, 190 blz.; € 17,90

Ik ben er kapot van. Over psychotrauma en de verwerking van schokkende gebeurtenissen - Mittendorff, Carlo en Muller, Ellen
Uitgelegd wordt wanneer er sprake is van een psychotrauma, welke gevolgen dat kan hebben en welke stressreacties meestal optreden. Er wordt aandacht besteed aan het verwerkingsproces en hoe men om kan gaan met schokkende voorvallen waarbij het belang van sociale steun en erkenning wordt benadrukt. Vanzelfsprekendheden en illussies als onkwetsbaarheid, rechtvaardigheid en voorspelbaarheid komen aan de orde. Ook wordt ingegaan op de vraag wanneer de verwerking verstoord is of vastloopt en er sprake is van een post-traumatische stress-stoornis. Tenslotte wordt duidelijk gemaakt wanneer deskundige hulp nodig is en wordt aandacht geschonken aan gebeurtenisgerichte psychotherapie voor verwerkingsstoornissen. Het is bedoeld als hulpmiddel voor mensen die een schokkende gebeurtenis te verwerken hebben en is ook geschikt voor hulpverleners en psychotherapeuten. Uitg. Boom, Amsterdam 2004, ISBN 90-5352-308-1, 5e druk, 71 blz.; € 13,95

Ik omhels je met duizend armen (roman) - Giphart, Ronald
De euthanasie van zijn moeder inspireerde Ronald Giphart tot het schrijven van deze roman. Dit gevoelige onderwerp staat de bekende giphartiaanse humor gelukkig niet in de weg. Met de hem kenmerkende vertelsnelheid en een spervuur aan grappen voert Giphart de lezer mee van Utrecht naar La Palma en van de liefde naar de dood. Uitg. Podium, Amsterdam 2000; ISBN 90-5759-226-6, 320 blz. Verspreiding voor België: Van Halewyck, Leuven

In de dood kun je niet wonen. Anders kijken naar weggaan en achterblijven - Van der Meiden, Anne
We kunnen er niet om heen: in alles wat met sterven, begraven en rouwverwerking te maken heeft, zijn in betrekkelijk korte tijd opvallende en veelsoortige veranderingen opgetreden. Mensen praten opener over de dood, ze verwerken hun verdriet in nieuwe rituelen en staan zichzelf toe na te denken over nieuwe inzichten om uitzichtloos lijden te beëindigen.
Aan de hand van wat hij in de praktijk meemaakte en erover las, wil de auteur (theoloog, communicatiewetenschapper en publicist) proberen die veranderingen in de beleving van dood en rouw een gezicht te geven en anders te kleuren. Daarbij zoekt hij naar noodzakelijke relativering van oude beelden van de dood, omdat mensen hier zwaar onder kunnen lijden. Hij doet dat in het besef dat elk leven tot een einde komt en dat de beleving van dood en rouw niet volledig te beheersen valt. Het is gewoon niet waar dat de dood doodgewoon is geworden. De dood went nooit, want je kunt er niet in wonen.
Uitg. Meinema, Rotterdam 2007, ISBN 978-90-21141-56-5, 100 blz.; € 12,50

Je piekert je suf. Over piekeren, besluiteloosheid en uitstellen - Hermans, Henk
Je zorgen maken is normaal en soms zelfs gewenst. Maar wanneer iemand nauwelijks meer tot andere dingen komt, is er sprake van gepieker. Het vervelende van piekeren is dat het zichzelf vaak versterkt en daardoor een gewoonte kan worden. Gepieker geeft aanleiding tot emotionele klachten als stress, angsten, schuldgevoelens en neerslachtigheid. Het heeft bovendien een verlammend effect op iemands handelen. Dit boek gaat in op een aantal oorzaken van gepieker. Het beschrijft de levenshouding die aan dwangmatig gepieker ten grondslag ligt, en behandelt - in begrijpelijke taal - de mechanismen die het gepieker in stand houden. Vervolgens worden enkele methoden beschreven waarmee de lezer tot verandering kan komen. Hierbij gaat de auteur tevens in op besluiteloosheid en uitstellen. Uitg. Boom, Meppel/Amsterdam 2004, ISBN 90-6009-950-8, 8e druk, 104 blz.; € 13,95

Komt een vrouw bij de dokter (roman) - Klundert (Kluun), Raymond van de
Stijn en Carmen behoren tot de hip, healthy and wealthy. Ze hebben beiden een eigen bedrijf en zijn de trotse ouders van de eenjarige Luna. Aan geld en vrienden geen gebrek. Ze leven als God in Amsterdam. Totdat bij de mooie en optimistische Carmen borstkanker wordt geconstateerd. Op slag verandert hun wereld in een rollercoaster-rit langs artsen en ziekenhuizen. De hedonistische Stijn gaat trouw mee naar Carmens chemokuren en bestralingen, maar stort zich 's avonds in het nachtleven en op de vrouwen van Amsterdam, Miami en Breda. Deze roman is het schaamteloze verslag van een man die in de bloei van zijn leven de terminale ziekte van zijn vrouw beleeft. Uitg. Podium, Amsterdam 2003; ISBN 90-5759-305-X, 317 blz. Verspreiding voor België: Van Halewyck, Leuven

Leven na de dood. De wetenschappelijke basis van zielsverhuizing - Chopra, Deepak
Als een mens sterft, sterft diens lichaam. De ziel echter is een vorm van energie en verdwijnt niet. De auteur laat in dit boek zien dat de moderne wetenschap wonderlijk goed aansluit bij de oude wijsheid over reincarnatie en zielsverhuizing. Hij onderzoekt wat het betekent wanneer we worden geconfronteerd met sterven, verdriet en rouw. Hij vertelt hoe het overlijden van zijn eigen moeder hem ertoe bracht om de dood niet als een vijand te zien, maar als het belangrijkste geschenk dat het leven je biedt.
Uitg. Kosmos, Utrecht 2007, ISBN 978-90-215-8426-3, 320 blz.; € 19,95

Mensen van voorbij. Leven met een verlies. - Veen, Ds. Evert Pieter van der
Een pastoraal geschenkboekje met bijbelgedeelten, korte overdenkingen, liederen en gedichten voor mensen die rouw dragen, geschreven in christelijk perspectief.
Uitg. Filippus/Jongbloed, Heerenveen 2009, ISBN 978-90-76890-30-2; 64 blz., € 7,95

Mijn ikste ik, een beleving van prostaatkanker - Moorlag, Hero
Op 30 november 2000 werd bij de schrijver prostaatkanker in een vergevorderd stadium vastgesteld. Aanvankelijk schreef hij zijn emoties en gedachten als persoonlijke verwerking op en verborg ze in een map van de computer. Het schilderij De vijf zwarte kraaien, gemaakt door zijn oudste kleinzoon, stimuleerde tot dieper zelfonderzoek. Een inleiding voor een biologieles en de ziekte, de lijdensweg en de dood van een vriend speelden daarbij een grote rol, zo ook de aanslagen in Amerika van 11 september 2001. Mijn ikste ik beschrijft de processen die de auteur doormaakte. Servo Uitg./DTP, Rolde/Assen 2002; ISBN 90-5786-0562, 154 blz.

Mijn moeder en de duif, of hoe ik met schaatsen stopte (roman) - Graaf, Hermine de
Een roman over dood, verlies en verzoening. Een schrijfster balanceert op de rand van een zenuwinzinking. Ze heeft al lang niet meer gepubliceerd, ze wordt gekweld door een oogkwaal. Kort voor een familiediner hoort ze dat haar moeder ernstig ziek is. Het is de dag dat de Elfstedentocht wordt gereden, waarvoor ze jaren heeft getraind. Na het diner kijkt de schrijfster terug op eerdere momenten van afscheid en verlies. In verhalen en flashbacks wordt een gezin zichtbaar dat in een verstikkende symbiose leeft. Dan sterft de moeder, nadat ze ervan overtuigd is geraakt dat de ziel van haar overleden man al in een duif is terechtgekomen. Wanneer ook het zwakzinnige zusje gestorven is, zit er voor de schrijfster en haar andere zusters - babyboomers die betere tijden hebben gekend - niets anders op dan de erfenis te verdelen en de bakens te verleggen. Uitg. De Geus, Breda 2002; ISBN 90-5226-959-9, 255 blz. Verspreiding in België: Libridis, Sint-Niklaas.

Niet durven, toch doen! Adviezen en technieken om angst en besluiteloosheid om te buigen in kracht en actie - Jeffers, Dr. Susan
Wat houdt ons tegen om de persoon te zijn die we willen zijn, om de dingen te doen die we willen doen? Het antwoord - de basis van alle antwoorden - is angst. Angst om beslissingen te nemen, om auto te rijden, om een bekende op te bellen, maar ook angst om een relatie te beginnen of te beëindigen, om alleen te zijn, om oud te worden... Psychologe Jeffers leert ons de angstgevoelens die ons blokkeren te herkennen, te accepteren en er overheen te stappen. Met begrip en humor leert ze ons stap voor stap die angst weliswaar te voelen, maar tóch die dingen te doen die we eigenlijk willen doen. Uitg. Tirion, Baarn 2001; ISBN 90-4390-096-6, 188 blz.; € 14,95

Niets dan tranen. De mooiste verhalen over verdriet, afscheid en de dood. - Diverse Nederlandse topauteurs
Mensen verschillen op allerlei manieren van elkaar, maar een ding is voor iedereen hetzelfde: ieder mens krijgt met sterven te maken. Leren daarmee om te gaan, kan niet. Maar misschien helpt het om te lezen wat anderen erover geschreven hebben. Dat troost kan worden geput uit het meest voor de hand liggende en het meest onverwachte, blijkt uit deze verhalen.
Uitg. Contact, Amsterdam/Antwerpen 2009, ISBN 978-90-254-31761; 224 blz., € 14,95

Omgaan met de dood van de partner
Effecten op gezondheid en effecten van rouwbegeleiding. Ook verschenen als proefschrift Rijksuniversiteit Utrecht, 1992. Uitg. H.A.W. Schut, Amsterdam: Thesis Publishers, 1992; ISBN 90-5170-145-4

Omgang met gestorvenen - Zeylmans, Renée
Met behulp van deze gedenkkalender kan men de overlijdensdata van familie en vrienden bewaren en gedenken. Met teksten over lijden en eenzaamheid, rouw en troost, liefde, angst en vergeving. Door het gehele boek zijn spreuken, gebeden, meditaties en gedichten opgenomen. Uitg. Christofoor, Zeist 2003; ISBN 90-6238-465-X, 191 blz.
(zie ook onze boekbespreking in de Draaikolk-editie van juni/juli 2004)

Ontbijten in je eentje - Stellweg, Cri
Met niets ontziende eerlijkheid en een flinke dosis zelfironie wordt een dag uit het leven van de alleenstaande auteur (Den Haag 1922) beschreven, afgewisseld met langere verhalen over vroeger en nu. Het meest ontroerend zijn de passages over haar scheiding: ingeruild voor een jonger exemplaar weet Stellweg haar nieuwe leven zonder zelfbeklag weer op te bouwen. Want wie geen verleden heeft, heeft ook geen toekomst. Uitg. Cossee, Amsterdam 2002; ISBN 90-5936-005-2, 141 blz.

Over de dood en het leven daarna - Kübler-Ross, Elisabeth
De stervenden en de opnieuw tot leven gewekte klinisch doden zijn de belangrijkste bronnen voor het onderzoek van Elisabeth Kubler-Ross naar het leven na de dood. Uit dit onderzoek vloeit voort 'dat elk soort dood waarover de wetenschappers spreken, in realiteit helemaal niet bestaat, want de dood is een overgaan in een nieuwe bewustzijnstoestand, waarin men doorgaat met voelen, zien, horen, begrijpen, lachen en waarin men de mogelijkheid heeft om zowel qua ziel als qua geest te groeien'. Uitg. Ambo, Amsterdam; ISBN 90-263-1520-1, 72 blz. Voor België: Uitg. Bosch & Keuning, Antwerpen

Over liefde en dood - Süskind, Patrick
Süskind schreef een filmscenario over een moderne Orpheus en Eurydice, twee voormalige geliefden van wie de man zich van het leven beroofd en de vrouw probeert hem uit de onderwereld terug te halen. Het scenario riep grote vragen wakker bij Süskind, de auteur van de wereldwijde bestseller 'Het parfum'. Hij schreef een pregnante filosofische beschouwing over de twee ultieme pendanten van het menselijk leven: de liefde en de dood. Uitg. Prometheus, Amsterdam 2005, ISBN 90-446-0728-6, 103 blz.; € 10,--

Over verlies en verlangen - Derksen, Jan
Cahier nr. 15 over ouderdom en levensloop, waarin drie bestanddelen kunnen worden herkend: het thema verlies en verlangen, de typische wijzen waarop mensen hieraan vorm geven en de levensloop. De auteur probeert in eenvoudige bewoordingen inzichten uit de psychoanalytische theorie toegankelijk te maken voor een breed lezerspubliek. Uitg. Van Loghum Slaterus, Deventer 1983; ISBN 90-6001-788-9

Rouw-dagboek, ruimte voor verdriet - Somers, Patrick
Onze maatschappij geeft mensen te weinig ruimte om te rouwen. Toch vraagt verdriet om het overlijden van iemand die je dierbaar is veel tijd. Dit boek wil je helpen om je verdriet een plaats te geven.
Het bundelt inspirerende en troostende teksten en biedt je de kans zelf notities te maken.
Uitg. Lannoo, Tielt 2008, ISBN 978-90-209-8052-3; 300 blz., € 19,95

Rouw op je dak. Verder leven na de dood van een dierbare. - Brink, Jos
In dit boek probeert de (inmiddels zelf overleden) Jos Brink (pastor en stervensbegeleider/theatermaker) geen gemakkelijke antwoorden te geven op alle vragen die je hebt. Wel herkent hij, vanuit zijn lange ervaring, jouw situatie. Hij kan je wellicht richting geven, een beetje sturen, waardoor eenzaamheid weer in tweezaamheid verandert. Dat wat de auteur zelf, en samen met anderen, heeft meegemaakt, vormt de basis van dit boek, bepaald niet alleen geschreven voor mensen die leven vanuit een religieuze optiek: wie je ook bent, waar je ook bij wilt horen, verdriet is verdriet. Uitg. Lannoo/Tielt 2007, ISBN 978-90-209-6986-3, 94 blz.; € 9,95

Rouwkalender, om te verscheuren - Maarel, Leoniek van der en Breekveldt, Hans
De rouwkalender geeft een steuntje in de rug voor iedereen die rouwt. Hierin vindt u: cliches die worden gerelativeerd; spreuken om over na te denken; (galgen)humor om toch ook eens te lachen; toepasselijke websites en boeken; muziek dat over rouwen gaat; vragen om eens dieper over na te denken.
www.rouwkalender.nl, Voorburg 2009, ISBN 978-94-90093-01-3; > 365 blz.,€ 17,95

Rouwsluiers - Bout, J. van den
Over verliesverwerking. Oratie, uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar Verliesverwerking aan de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de Universiteit Utrecht. Uitg. De Tijdstroom, Utrecht 1996; ISBN 90-352-1619-9

Schaduwziek, 15 jaar leven met mijn zieke moeder - Wardenaar, Sylvia
Een persoonlijk verhaal over machteloosheid, loyaliteit en de identiteit van een eigenzinnig kind met een ernstig zieke moeder.
Uitg. Gopher, Amsterdam 2009, ISBN 978905/796377, 82 blz.; € 17,90

Stil verdriet - Keirse, Manu
Een boek en audio-cd met troostende teksten over afscheid nemen. De verschillende facetten van verdriet, verlies en rouw komen aan bod. Rouwen is arbeid verrichten om opnieuw te leren houden van de wereld en het leven. Deze teksten kunnen hierbij een hulpmiddel zijn. Dit boek is ook bedoeld voor iedereen die het 'stil verdriet' van een ander beter wil leren begrijpen en die hulp kan bieden om dit verlies te verwerken. Op de audio-cd kan je luisteren naar teksten over verdriet, afscheid en verlies, afgewisseld met openhartige getuigenissen van mensen in rouw. Uitg. Lannoo, Tielt 2006, ISBN 90-209-6527-1, 71 blz.; € 12,95

Tot hier zijn wij gekomen. Een boek voor mensen met kanker en hun partners. - Gerard Kind, Gerard en Coevorden, Wiepke van
Nog geen jaar nadat Gerard en Wiepke in elkaar hun grote liefde hebben gevonden, blijkt dat de borstkanker waarvoor Wiepke vijf jaar eerder is behandeld, zich tegen alle verwachtingen in heeft uitgezaaid. Genezing is onmogelijk.
Dit boek brengt hun beide verhalen samen. Gerard schrijft over zijn rol als partner van Wiepke. Over de rol van partners is nauwelijks iets geschreven: de zwaarte van hun situatie wordt meestal schromelijk onderschat.
Wiepke beschrijft de weg die zij zoekt in het leven, terwijl de kanker haar steeds weer van een stuk berooft: van haar zo geliefde werk. Zij vertelt o.m. over haar nieuwe gevonden werk als vrijwilliger in een hospitium, waar zij stervenden bijstaat.
Uitg. Lannoo, België/Tielt 2002, ISBN 90-209-5001-0, 250 blz.; € 17,95. Sinds juni 2008 niet meer leverbaar, maar nog wel verkrijgbaar bij de Borstkankervereniging Nederland en op Marktplaats bij Tara Books.
(zie ook onze boekbespreking in de Draaikolk-editie van juni/juli 2008)

Tot waar zal ik je brengen (roman) - Koolhaas, Anton
De vrouw komt om tijdens natuurgeweld. De achterblijvende man voert daarna een hevige strijd met zichzelf (roman). Uitg. Van Oorschot, Amsterdam; ISBN 90-282-0354-0

Van het leven geleerd. Levenslessen over verlies en verdriet - Keirse, Manu
Wat we zijn is het resultaat van wat we in het verleden zijn geweest. Psycholoog Keirse gaat op zoek naar wat het leven hem heeft geleerd over verlies en verdriet, en wat dit hem leerde over verbondenheid tussen mensen. Hij toont hoe je uit crisissen nieuwe mogelijkheden kunt putten. Het opent perspectieven voor mensen die met verdriet en verlies worden geconfronteerd, en biedt waardevolle inzichten voor al wie in de zorg, de opleiding en de opvoeding van mensen is betrokken. Uitg. Lannoo, Tielt 2009, ISBN 978-90-209-8303-6; 234 blz., € 14,95

Verlies (roman) - Donoghue, Emma
Op weg naar huis van haar overspelige vakantiereisje komt Cara Wall om in een auto-ongeluk. Pen O'Grady verliest daarmee haar minnares. Rouw is dan ook één van de thema's van deze roman: de niet-toegestane, maar daarom juist zo pijnlijke rouw van de ene vrouw voor de andere, die ze beminde. Donoghue schildert een romantische, maar geen weeë liefde. Met veel humor wisselt ze tedere en akelige herinneringen af. En gaandeweg ontwikkelt zich het tweede thema van het boek: de onmogelijkheid iemand echt te bezitten, de ongrijpbaarheid van de liefde. Uitg. Atlas, Amsterdam 1995; ISBN 90-254-0526-6

Verlies. Gesprekken met nabestaanden over hun dierbare overledenen. - Maas, Cornald
Wat is de invloed van de dood van een kind, ouder, geliefde of hartsvriend op je eigen leven? Slijt het verdriet naarmate de tijd verstrijkt, of juist niet? Levert de dood ook positieve ervaringen op? Geven die het leven misschien zelfs zin of betekenis?
Uiteenlopende bekende en minder bekende persoonlijkheden spreken zich openhartig uit over het overlijden van een dierbare. Een bundel verhalen voor iedereen die een dierbare verloor en daar soms nauwelijks nog vragen over krijgt, en voor iedereen die ervaren heeft dat de dood onlosmakelijk met het leven verbonden is. Uitg. Prometheus, Amsterdam 2009, ISBN 978-90-446-12462; 165 blz., € 17,95

Voetstappen naar het licht. Over leven en dood. - Verdurmen, Ria
De schrijfster liep al heel lang rond met de vraag: Is er meer tussen hemel en aarde? En plotseling kreeg ze daar zelf heel duidelijke en liefdevolle tekenen van. Er dienden zich teksten aan in haar hoofd, met een mooi wit Licht en soms prachtige kleurbeelden. En ineens stond het blad vol met woorden. Ze voelde dat er vele lieve vrienden en zeker grote helpers uit de sferen graag hun boodschap onder de mensen wilden verkondigen. De teksten vertellen ons, dat er altijd op ons wordt gewacht, hoe eenzaam we soms ook zijn en hoe sterk we onze geliefden ook kunnen missen. Ze leiden ons, stap voor stap, naar het Licht.
Uitg. Elikser, Leeuwarden 2009, ISBN 978-90-8954-132-1; 197 blz., € 18,50

Weduwen huilen niet (roman) - Sterk, Albertine
In het uiterste noorden van Rusland wordt op de bodem van de Barentszzee aan de berging van de verongelukte duikboot de Koersk gewerkt. Een Nederlandse vrouw, Loe Steins, is als tolk aangenomen om voor de weduwen van de verdronken bemanningsleden het nieuws over het bergingswerk te vertalen. Loe hoopt er troost te vinden en haar eigen verdriet te verwerken: na een ernstig ongeluk van haar minnaar Rogier verneemt ze niets meer van hem of van zijn familie. Terwijl Loe het vertrouwen van de weduwen probeert te veroveren, merkt ze dat ze geen afstand kan doen van Rogier. Om hem voor zich terug te winnen bedenkt ze een plan dat ten koste gaat van vriendschap en solidariteit. Op de dag dat eindelijk begonnen kan worden met de berging van de duikboot, slaat het noodlot toe. Een roman over onthechting en verbondenheid, wanhoop en daadkracht, uitsluiting en overlevingsdrift. Uitg. Prometheus, Amsterdam 2004, ISBN 90-446-0461-9, 270 blz.; € 14,95

Zonder mij (roman) - Claudel, Philippe
De verteller heeft zojuist zijn geliefde verloren. De buitenwereld vervult hem met walging en razernij en alles doet hem pijn. In het ziekenhuis waar hij werkt, brengt hij de dag door met een collega wiens aanwezigheid hij nauwelijks kan verdragen, om maar niet te spreken van het werk zelf. Maar net als hij heeft besloten dat hij zo niet verder wil leven, vindt er een bijzondere ontmoeting plaats die hem van gedachten doet veranderen. Of is het daarvoor al te laat? Uitg. De Bezige Bij, Amsterdam 2005, ISBN 90-234-1713-5, 109 blz.; € 14,90

Zorgen voor een ander, een boek voor mantelzorgers - Buijssen, Huub en Cuijpers, Pim
Vaak komt de zorg in Nederland voor bijvoorbeeld een zieke partner vooral op de schouders van één persoon terecht: de 'mantelzorger'. De meeste verrichten hun 'werk' in stilte, vanuit een gevoel van vanzelfsprekendheid. Regelmatig zijn er moeilijke momenten of keuzes. Wat op den duur echter vaak het meest belastend werkt is de geestelijke druk, het gevoel altijd klaar te moeten staan voor een ander. Veel verzorgers cijferen zichzelf te lang weg. Dit boek is geschreven voor de verzorgers zelf en gaat over de emoties, de uitdagingen en problemen waar zij mee te maken krijgen. Het bevat veel tips en adviezen: hoe je tijdig overbelasting kunt signaleren, wat daaraan te doen, welke mogelijkheden er zijn voor het inschakelen van hulp, hoe je het beste met familieleden en hulpverleners kunt overleggen zodat je de hulp krijgt die je graag wilt. Stichting Educatieve Omroep Teleac, Utrecht 1996; ISBN 90-6533-407-6, 160 blz.

Zo wil ik het graag hebben... - Semmelink van Haagen, Lis
Of het sterven van een dierbare onverwacht komt of dat het een gevolg is van een lange lijdensweg, het moment zelf is altijd ingrijpend voor de nabestaanden. Emoties zullen een secundaire plaats innemen als de onmiddellijk noodzakelijke verplichtingen zich presenteren. En als de zaken die moeten gebeuren dan overzichtelijk in een schrift gerangschikt staan, samengesteld in overleg met de persoon die overleden is, dan maakt dat het regelwerk een stuk eenvoudiger. In dit boek is ruimte om alle gegevens te noteren met betrekking tot bezittingen, financien, documenten, verplichtingen en wensen.
Uitg. Elikser, Leeuwarden 2008, ISBN 978-90-8954-049-2, 82 blz.; € 15,00.

Rouwverwerking (partnerverlies)

Gedichtenbundels over rouw

Rouwverwerking bij kinderen (ouderverlies)

Stervensproces

Nieuwe relatie